Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học: Đề số 1 năm 2026 có đáp án chi tiết

Ôn thi tốt nghiệp THPT
Comments

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức.

Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học – Đề số 1

Thời gian làm bài: 50 phút. Tổng số lệnh hỏi: 40.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 18 câu

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu chỉ chọn một phương án.

  1. Câu 1. Một tế bào thực vật được đặt vào nước cất. Nếu màng sinh chất còn nguyên vẹn, xu hướng nào có khả năng xảy ra? A. Nước đi vào tế bào, không bào lớn lên và tế bào trương nước.   B. Nước đi ra, tế bào co nguyên sinh.   C. Tế bào mất toàn bộ chất tan qua màng.   D. Không có sự di chuyển nước vì nước cất không chứa chất tan.
  2. Câu 2. Một enzyme của người hoạt động tốt nhất ở 37°C. Khi đun nóng kéo dài ở 85°C, tốc độ phản ứng giảm mạnh chủ yếu vì sao? A. Cơ chất biến thành enzyme.   B. Nhiệt độ làm tăng số lượng enzyme trong dung dịch.   C. Liên kết peptide luôn được tạo thêm.   D. Cấu hình không gian của enzyme thay đổi, làm biến dạng trung tâm hoạt động.
  3. Câu 3. Trong quang hợp ở thực vật, nguyên tử carbon để tạo carbohydrate được lấy trực tiếp chủ yếu từ chất nào? A. O₂.   B. H₂O.   C. N₂.   D. CO₂.
  4. Câu 4. Một tế bào lưỡng bội có 2n = 8 nguyên phân bình thường. Mỗi tế bào con vừa hình thành có bao nhiêu nhiễm sắc thể? A. 8 nhiễm sắc thể đơn.   B. 4.   C. 8 chromatid đơn chưa phân li.   D. 16.
  5. Câu 5. Trao đổi chéo giữa các chromatid không chị em của cặp nhiễm sắc thể tương đồng thường diễn ra ở kì nào? A. Kì đầu I giảm phân.   B. Kì giữa II giảm phân.   C. Kì sau nguyên phân.   D. Kì cuối II giảm phân.
  6. Câu 6. Sau một lần nhân đôi theo cơ chế bán bảo toàn, mỗi phân tử DNA con có đặc điểm nào? A. Cả hai mạch đều hoàn toàn mới.   B. Hai mạch cũ vẫn ghép với nhau, hai mạch mới ghép với nhau.   C. Một mạch khuôn cũ và một mạch mới được tổng hợp.   D. Mỗi mạch có các đoạn cũ và mới xen kẽ ngẫu nhiên.
  7. Câu 7. Một phân tử DNA mạch kép dài 800 cặp base, có A chiếm 20% tổng số nucleotide. Phân tử đó có bao nhiêu cặp G–C? A. 160.   B. 320.   C. 480.   D. 640.
  8. Câu 8. Trên mRNA, bộ ba mở đầu phổ biến mã hóa methionine là bộ ba nào? A. UAA.   B. AUG.   C. UGA.   D. UAG.
  9. Câu 9. Ở tế bào nhân thực, quá trình phiên mã một gene trong nhân tạo ra phân tử RNA ban đầu chủ yếu ở đâu? A. Trên ribosome ngoài tế bào.   B. Trong lysosome.   C. Trong nhân tế bào.   D. Trong khoảng gian bào.
  10. Câu 10. Hai gene A và B phân li độc lập. Phép lai AaBb × aabb tạo đời con có tỉ lệ các kiểu gene nào? A. 3 AaBb : 1 aabb.   B. 9 : 3 : 3 : 1.   C. Toàn bộ AaBb.   D. 1 AaBb : 1 Aabb : 1 aaBb : 1 aabb.
  11. Câu 11. Ở một loài hoa, allele R quy định hoa đỏ, allele r quy định hoa trắng; thể dị hợp Rr có hoa hồng. Đây là ví dụ về hình thức di truyền nào? A. Trội hoàn toàn.   B. Trội không hoàn toàn.   C. Đồng trội với cả hai màu biểu hiện đồng thời.   D. Di truyền liên kết giới tính.
  12. Câu 12. Một nucleotide bị mất khỏi vùng mã hóa của gene, không nằm ở bội số của ba. Hệ quả có khả năng nhất là gì? A. Khung đọc có thể bị dịch chuyển từ vị trí đột biến, làm thay đổi nhiều codon phía sau.   B. Không thể ảnh hưởng sản phẩm gene.   C. Luôn thay đổi đúng một amino acid rồi giữ nguyên khung đọc.   D. Gene lập tức nhân đôi nhiều lần hơn.
  13. Câu 13. Hai gene nằm gần nhau trên cùng một nhiễm sắc thể thường có xu hướng nào? A. Luôn phân li độc lập bất kể khoảng cách.   B. Không bao giờ tái tổ hợp.   C. Có thể di truyền liên kết; trao đổi chéo có thể tạo một tỉ lệ giao tử tái tổ hợp.   D. Luôn cùng nằm trên nhiễm sắc thể giới tính Y.
  14. Câu 14. Một allele làm tăng khả năng sống sót và sinh sản trong một môi trường cụ thể. Qua nhiều thế hệ, điều gì có thể xảy ra? A. Tần số allele nhất thiết giảm về 0.   B. Mọi cá thể trong quần thể trở nên giống hệt nhau ngay lập tức.   C. Môi trường tạo ra có định hướng allele cần thiết ở từng cá thể.   D. Tần số allele có thể tăng do chọn lọc tự nhiên tác động lên khác biệt về thành công sinh sản.
  15. Câu 15. Mô hình Hardy–Weinberg dự đoán tần số allele ổn định khi nào? A. Có chọn lọc mạnh và di nhập liên tục.   B. Quần thể lớn, giao phối ngẫu nhiên và không có đột biến, di nhập gene hay chọn lọc đáng kể.   C. Quần thể rất nhỏ, giao phối không ngẫu nhiên.   D. Tất cả cá thể đều có kiểu gene đồng hợp.
  16. Câu 16. Vì sao năng lượng khả dụng thường giảm dần qua các bậc dinh dưỡng? A. Một phần lớn năng lượng được dùng cho trao đổi chất và tỏa ra môi trường dưới dạng nhiệt.   B. Vật chất không bao giờ được tái sử dụng.   C. Sinh vật tiêu thụ không cần năng lượng cho hoạt động sống.   D. Năng lượng biến mất hoàn toàn trước khi sinh vật ăn.
  17. Câu 17. Trong chuỗi cỏ → châu chấu → ếch → rắn, sinh vật nào là sinh vật tiêu thụ bậc một? A. Ếch.   B. Châu chấu.   C. Rắn.   D. Cỏ.
  18. Câu 18. Trong mô hình tăng trưởng logistic, K thường biểu thị đại lượng nào? A. Tốc độ đột biến của quần thể.   B. Sức chứa môi trường, tức quy mô quần thể mà điều kiện môi trường có thể duy trì tương đối ổn định.   C. Số lượng loài trong quần xã.   D. Tỉ lệ sinh của từng cá thể.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Với mỗi câu, thí sinh xác định từng ý a), b), c), d) là đúng hay sai.

Câu 1. Nhân đôi DNA

Trong nhân đôi DNA, hai mạch của phân tử mẹ tách nhau; mỗi mạch làm khuôn để tổng hợp mạch bổ sung. Nucleotide mới được nối theo nguyên tắc bổ sung.

  1. Mỗi DNA con theo cơ chế bán bảo toàn có một mạch cũ và một mạch mới.
  2. A bắt cặp với T, còn G bắt cặp với C trong DNA mạch kép.
  3. Nhân đôi DNA làm thay đổi trình tự gene ở mọi lần phân bào.
  4. Hai phân tử DNA con thường có trình tự bổ sung tương ứng giống nhau nếu không phát sinh sai sót.

Câu 2. Giảm phân và biến dị tổ hợp

Giảm phân gồm một lần nhân đôi DNA trước phân bào và hai lần phân bào. Sự tiếp hợp, trao đổi chéo và phân li độc lập có thể tạo các tổ hợp allele mới trong giao tử.

  1. Giảm phân làm giảm số bộ nhiễm sắc thể từ lưỡng bội xuống đơn bội ở sản phẩm.
  2. DNA nhân đôi một lần giữa giảm phân I và giảm phân II.
  3. Trao đổi chéo có thể tạo chromatid tái tổ hợp.
  4. Phân li độc lập có thể góp phần tạo đa dạng giao tử.

Câu 3. Di truyền Mendel

Ở loài cây giả định, allele A trội hoàn toàn so với a. Cây Aa tự thụ phấn và tạo số lượng hạt lớn trong điều kiện các hạt có khả năng sống ngang nhau.

  1. Giao tử của cây Aa có thể mang allele A hoặc allele a.
  2. Tỉ lệ kiểu gene dự kiến ở đời con là 1 AA : 2 Aa : 1 aa.
  3. Nếu trội hoàn toàn, tỉ lệ kiểu hình lặn dự kiến là một nửa.
  4. Tỉ lệ kiểu hình trội dự kiến là 3/4.

Câu 4. Hệ sinh thái

Trong hệ sinh thái đồng cỏ, năng lượng đi từ sinh vật sản xuất đến các bậc tiêu thụ. Dòng năng lượng qua chuỗi thức ăn không tuần hoàn trở lại như nguyên tố hóa học.

  1. Cỏ là sinh vật sản xuất nếu tự tổng hợp chất hữu cơ nhờ quang hợp.
  2. Năng lượng có thể được tái sử dụng vô hạn qua chuỗi thức ăn mà không thất thoát.
  3. Một phần năng lượng hóa học bị chuyển thành nhiệt qua hoạt động sống.
  4. Vật chất và năng lượng đều có cùng một kiểu chu trình tuần hoàn trong hệ sinh thái.

Phần III. Trả lời ngắn – 6 câu

Ghi kết quả bằng số theo yêu cầu của từng câu.

  1. Câu 1. Một DNA mạch kép có 600 cặp base. A chiếm 30% tổng số nucleotide. Tính tổng số liên kết hydrogen giữa các cặp base.
  2. Câu 2. Cho phép lai AaBb × aabb; hai gene phân li độc lập, trội hoàn toàn. Trong 240 con đời con, theo lí thuyết có bao nhiêu con mang kiểu gene aabb?
  3. Câu 3. Một quần thể cân bằng Hardy–Weinberg có 16% cá thể biểu hiện kiểu hình lặn do kiểu gene aa. Nếu quần thể có 500 cá thể, số cá thể dị hợp Aa dự kiến là bao nhiêu?
  4. Câu 4. Ba tế bào sinh dưỡng cùng nguyên phân một lần bình thường. Sau phân bào có tổng cộng bao nhiêu tế bào con?
  5. Câu 5. Sinh vật sản xuất tích lũy 120 000 kJ năng lượng. Giả sử hiệu suất truyền năng lượng là 10% ở mỗi bậc, năng lượng truyền tới sinh vật tiêu thụ bậc ba (sau ba lần truyền) là bao nhiêu kJ?
  6. Câu 6. Một quần thể vi khuẩn có 50 tế bào ở thời điểm ban đầu và cứ sau 2 giờ số lượng tăng gấp đôi. Nếu không bị giới hạn tài nguyên, sau 8 giờ có bao nhiêu tế bào?

Đáp án và lời giải

Phần I

  1. Câu 1. A. Nước cất là môi trường nhược trương so với dịch bào; nước đi vào tế bào thực vật, làm tăng sức trương. Thành tế bào hạn chế vỡ tế bào.
  2. Câu 2. D. Nhiệt độ cao có thể phá vỡ tương tác duy trì cấu trúc bậc cao, làm trung tâm hoạt động mất hình dạng phù hợp với cơ chất.
  3. Câu 3. D. Carbon trong carbohydrate được cố định từ CO₂ trong chu trình Calvin; O₂ giải phóng chủ yếu bắt nguồn từ sự phân li nước.
  4. Câu 4. A. Nguyên phân giữ nguyên số nhiễm sắc thể: mỗi tế bào con nhận 2n = 8 nhiễm sắc thể đơn.
  5. Câu 5. A. Trao đổi chéo giữa chromatid không chị em thường xảy ra trong kì đầu I, khi các nhiễm sắc thể tương đồng tiếp hợp.
  6. Câu 6. C. Cơ chế bán bảo toàn tạo mỗi DNA con gồm một mạch của phân tử mẹ và một mạch mới bổ sung.
  7. Câu 7. C. DNA có 1600 nucleotide; A = T = 20% × 1600 = 320. G + C = 960 nucleotide, tương ứng 480 cặp G–C.
  8. Câu 8. B. AUG là codon mở đầu phổ biến trên mRNA và mã hóa methionine trong quá trình dịch mã.
  9. Câu 9. C. Ở tế bào nhân thực, gene trong nhiễm sắc thể được phiên mã trong nhân; RNA sau xử lí mới được đưa ra tế bào chất.
  10. Câu 10. D. Cơ thể AaBb tạo bốn loại giao tử AB, Ab, aB, ab với tỉ lệ bằng nhau; lai với ab cho bốn kiểu gene theo tỉ lệ 1:1:1:1.
  11. Câu 11. B. Kiểu hình dị hợp trung gian giữa hai kiểu hình đồng hợp là trội không hoàn toàn.
  12. Câu 12. A. Mất một nucleotide không theo bội số của ba có thể dịch khung đọc, làm thay đổi các codon kế tiếp và chuỗi amino acid.
  13. Câu 13. C. Gene gần nhau trên cùng nhiễm sắc thể có xu hướng liên kết; trao đổi chéo vẫn có thể tạo giao tử tái tổ hợp.
  14. Câu 14. D. Allele làm tăng thành công sinh sản trong môi trường cụ thể có thể tăng tần số qua các thế hệ do chọn lọc tự nhiên.
  15. Câu 15. B. Mô hình yêu cầu quần thể lớn, giao phối ngẫu nhiên và không có các nhân tố tiến hóa đáng kể như đột biến, di nhập gene, chọn lọc.
  16. Câu 16. A. Sinh vật sử dụng phần lớn năng lượng đồng hóa cho hoạt động sống; một phần tỏa ra môi trường dưới dạng nhiệt nên bậc sau nhận ít hơn.
  17. Câu 17. B. Châu chấu ăn cỏ nên là sinh vật tiêu thụ bậc một; ếch và rắn ở bậc cao hơn.
  18. Câu 18. B. K biểu thị sức chứa môi trường, phụ thuộc nguồn sống và điều kiện sinh thái trong mô hình logistic.

Phần II

  1. Câu 1: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Nhân đôi bán bảo toàn giữ một mạch mẹ trong mỗi phân tử con; nguyên tắc bổ sung tạo bản sao tương ứng, nhưng không tự làm gene đổi trình tự trong mọi lần.
  2. Câu 2: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. DNA nhân đôi trước giảm phân I; sau đó hai lần phân bào cùng trao đổi chéo, phân li độc lập tạo giao tử đơn bội đa dạng.
  3. Câu 3: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Phép lai Aa × Aa cho tỉ lệ kiểu gene 1:2:1; trội hoàn toàn dẫn đến tỉ lệ kiểu hình 3 trội : 1 lặn.
  4. Câu 4: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Dòng năng lượng đi một chiều và thất thoát dần dưới dạng nhiệt; vật chất có chu trình tuần hoàn, nên hai đại lượng không cùng chu chuyển.

Phần III

  1. Câu 1: 1 440. Có 1 200 nucleotide; A=T=360 nên có 360 cặp A–T. Còn 600−360=240 cặp G–C. Tổng liên kết hydrogen là 360×2+240×3=1 440, vì mỗi A–T có 2 và mỗi G–C có 3 liên kết. Đối chiếu quy tắc bắt cặp với OpenStax Microbiology, §10.2.
  2. Câu 2: 60. Phép lai phân tích tạo aabb với xác suất 1/4; 240 × 1/4 = 60.
  3. Câu 3: 240. q² = 0,16 nên q = 0,4; p = 0,6. Tần số dị hợp 2pq = 0,48; 500 × 0,48 = 240.
  4. Câu 4: 6. Mỗi tế bào sinh dưỡng nguyên phân một lần tạo hai tế bào; 3 × 2 = 6.
  5. Câu 5: 120. Qua ba lần truyền, năng lượng là 120000 × 0,1³ = 120 kJ.
  6. Câu 6: 800. Tám giờ có bốn chu kì nhân đôi; số tế bào là 50 × 2⁴ = 800.

Nguồn tham khảo

Updated: 26/10/2026 — 15:03
Từ khóa: lớp 12
Bài liên quan cùng chuyên mục

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *