Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 8
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
NHÓM “GÓC PHỐ” — trích trao đổi và sổ nhận tài liệu
08:05, Mai: “Quân đến thư viện quận xin báo cũ nhé. Trưa nhóm cần xem.” Sổ phân công bên dưới ghi tên Quân cạnh việc mượn báo. Đến trưa, chỗ của Quân trên bàn vẫn trống; Mai nhắn Hương: “Cậu ấy chẳng coi đây là việc quan trọng.”
13:20, văn thư: Nhận một gói báo cũ có lót bìa cứng. Mẩu giấy kèm theo: “Đã gửi ở phòng văn thư. Giấy cũ, xin cầm nhẹ.” Dòng bàn giao ghi người gửi là Quân.
Hôm sau, tại lớp: Quân kể em trai bị sốt, phải đưa đi khám sau khi gửi gói báo; điện thoại hết pin nên không nhắn được. Mai nói nhóm đã chờ mà không biết chuyện gì. Quân không phủ nhận việc để mọi người đợi; cậu xin lỗi và đồng ý nhờ văn thư báo lại nếu tình huống tương tự xảy ra.
Cập nhật sổ phân công: Mai gạch “mượn báo”, ghi “đã nhận ở phòng văn thư”; Hương bổ sung ngày nhận. Quân đặt mẩu giấy vào bìa hồ sơ, dưới chồng báo có dòng tên con phố đã ngả vàng nhưng còn đọc được.
- Câu 1 (0,5 điểm). Vì sao Mai nghĩ Quân không coi trọng việc nhóm?
- Câu 2 (0,75 điểm). Nêu hai chi tiết khiến Mai phải xem lại nhận định ban đầu về Quân.
- Câu 3 (1,0 điểm). Sự đối lập giữa chỗ trống trên bàn và gói báo đã được gửi ở phòng văn thư giúp làm rõ điều gì?
- Câu 4 (1,75 điểm). Nhận xét cách Mai vừa thay đổi cách nhìn về Quân vừa nói rõ ảnh hưởng của việc bạn không báo lại.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về sự cần thiết của việc tìm hiểu đủ bối cảnh trước khi nhận xét người khác.
- Câu 2 (4,0 điểm). Từ văn bản ở phần Đọc hiểu và trải nghiệm của bản thân, hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về cách một nhóm duy trì trách nhiệm với công việc chung khi biến cố bất ngờ làm gián đoạn kế hoạch.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Quân không đến vào giờ đã dự kiến, khiến Mai nhìn thấy chỗ trống trong buổi làm việc nhóm và cho rằng bạn quên nhiệm vụ.
- 0,75 điểm. Có thể nêu: sổ phân công cho thấy Quân ghi rõ việc phải làm; gói báo đã được gửi ở phòng văn thư; báo được lót bìa cứng kèm lời nhắc giữ nhẹ; Quân vắng mặt vì đưa em trai đi khám. Nêu đúng hai chi tiết là đạt tối đa.
- 1,0 điểm. Chỗ trống khiến Mai tưởng Quân bỏ nhiệm vụ, trong khi gói báo được gửi đúng nơi và có lời nhắn. Sự đối lập cho thấy một dấu hiệu nhìn thấy được chưa giải thích toàn bộ diễn biến; Mai cần kết hợp thông tin và hỏi người liên quan trước khi kết luận.
- 1,75 điểm. Mai sửa nhận định khi biết hoàn cảnh của Quân nhưng vẫn nói rõ nhóm đã chờ mà không có thông tin. Cô đề nghị cách báo lại lần sau; văn bản cân bằng việc lắng nghe lý do với yêu cầu phối hợp. Chấp nhận nhận xét khác có căn cứ.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn khoảng 200 chữ nêu luận điểm về bối cảnh, thông tin chưa đầy đủ và nguy cơ gán động cơ; lí giải lợi ích của việc hỏi, kiểm tra và lắng nghe; có ví dụ phù hợp. Khuyến khích phân biệt tìm hiểu với bao biện cho hành vi gây ảnh hưởng. Chấm theo lập luận, dẫn chứng, tổ chức và diễn đạt.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài văn khoảng 600 chữ có luận điểm và bố cục rõ. Có thể phân tích cách nhóm làm rõ ảnh hưởng của sự chậm trễ, tìm hiểu biến cố mà không vội quy kết, yêu cầu người nhận việc chủ động báo lại khi có thể, thống nhất phương án dự phòng và cập nhật hồ sơ chung; cân nhắc cách khắc phục tác động lên các thành viên khác. Bài viết cần tránh hai cực đoan: xem hoàn cảnh là lí do xóa bỏ mọi trách nhiệm hoặc đòi hỏi thực hiện kế hoạch bất chấp biến cố. Chấm theo nội dung, lập luận, dẫn chứng, diễn đạt và sáng tạo.