Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học: Đề số 11 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề ôn tập Sinh học – Đề số 11

Chủ điểm: Neuron, điện thế hoạt động và truyền tin qua synapse.

Phần I. Câu hỏi trắc nghiệm

1. Bộ phận neuron thường tiếp nhận tín hiệu từ neuron khác là
   1. bao myelin
   2. sợi nhánh
   3. đầu tận cùng sợi trục
   4. hạch rễ sau
2. Bao myelin quanh sợi trục có tác dụng chủ yếu là
   1. cách điện và tăng tốc độ dẫn truyền ở sợi có myelin
   2. làm chậm mọi xung thần kinh
   3. tạo chất dẫn truyền thần kinh
   4. thay thế thân neuron
3. Điện thế nghỉ của neuron được duy trì chủ yếu nhờ
   1. màng neuron không thấm bất kì ion nào
   2. chỉ có ion Ca2+ ở trong tế bào
   3. phân bố ion không đều và tính thấm chọn lọc của màng
   4. nơron liên tục phóng điện
4. Khi điện thế màng đạt ngưỡng kích thích, neuron thường
   1. tạo điện thế hoạt động có biên độ tỉ lệ thuận vô hạn với kích thích
   2. ngừng dẫn truyền vĩnh viễn
   3. chỉ giải phóng hormone vào máu
   4. tạo điện thế hoạt động theo quy luật tất cả hoặc không
5. Trong pha khử cực của điện thế hoạt động ở neuron điển hình, thường xảy ra
   1. K+ đi vào tế bào qua bơm chủ động
   2. Na+ đi vào tế bào qua kênh phụ thuộc điện thế
   3. Cl− thoát ra làm màng dương hơn
   4. Ca2+ rời tế bào qua khe synapse
6. Trong pha tái cực, sự kiện quan trọng là
   1. kênh Na+ tiếp tục mở vô hạn
   2. mọi ion ngừng chuyển động
   3. kênh K+ mở và K+ đi ra ngoài
   4. chất dẫn truyền đi vào nhân neuron
7. Ở synapse hóa học, khi điện thế hoạt động đến cúc synapse, bước trực tiếp dẫn đến xuất bào túi synapse là
   1. Ca2+ đi vào đầu tận cùng qua kênh phụ thuộc điện thế
   2. Na+ bị bơm ra khỏi khe synapse
   3. K+ đi vào nhân tế bào
   4. myelin tan ra
8. Chất dẫn truyền thần kinh qua khe synapse thường gắn với
   1. DNA trong nhân trước synapse
   2. thụ thể trên màng tế bào sau synapse
   3. bao myelin của neuron cảm giác
   4. thành mao mạch
9. Synapse hóa học thường truyền tin theo một chiều chủ yếu vì
   1. ion chỉ khuếch tán theo chiều từ trái sang phải
   2. túi chứa chất dẫn truyền nằm ở phía trước, thụ thể tập trung ở phía sau
   3. neuron sau không có màng
   4. xung điện không thể đi qua sợi trục
10. Một điện thế sau synapse hưng phấn làm neuron sau synapse
    1. tiến gần ngưỡng phát xung hơn
    2. chắc chắn ngừng hoạt động
    3. mất toàn bộ ion Na+
    4. phân hủy chất dẫn truyền trong nhân
11. Neuron ức chế có thể làm giảm khả năng phát xung ở neuron sau synapse bằng cách
    1. chặn mọi hoạt động của cơ thể
    2. tạo thêm nhiều sợi nhánh ngay lập tức
    3. tăng mạnh nhiệt độ khe synapse
    4. tạo điện thế sau synapse ức chế, làm màng khó đạt ngưỡng hơn
12. Trong cung phản xạ rút tay khỏi vật nóng, neuron vận động truyền lệnh từ
    1. cơ tới thụ thể đau
    2. hệ thần kinh trung ương tới cơ quan đáp ứng
    3. thụ thể da tới tủy sống
    4. tủy sống tới neuron cảm giác
13. Một thuốc chẹn thụ thể ở màng sau synapse hóa học có thể
    1. làm điện thế hoạt động biến mất ở mọi neuron
    2. làm tăng chắc chắn lượng chất dẫn truyền được tổng hợp
    3. làm giảm đáp ứng của tế bào sau synapse với chất dẫn truyền
    4. làm khe synapse đóng lại
14. Ở synapse điện, các tế bào trao đổi tín hiệu nhanh qua
    1. các liên kết khe nối giữa hai tế bào
    2. mạch gỗ
    3. chất dẫn truyền khuếch tán qua khe rộng
    4. hormone tuyến yên
15. Nếu tần số điện thế hoạt động ở neuron trước synapse tăng, trong một khoảng thời gian, lượng chất dẫn truyền được giải phóng thường có thể tăng do
    1. nhiều xung đến đầu tận cùng và kích thích nhiều đợt phóng thích túi
    2. neuron sau synapse biến thành neuron trước
    3. biên độ mỗi điện thế hoạt động tăng không giới hạn
    4. khe synapse tự nhân đôi
16. Nếu màng neuron không có kênh Na+ phụ thuộc điện thế hoạt động bình thường, quá trình nào bị ảnh hưởng trực tiếp nhất?
    1. tạo bao myelin ở tế bào thần kinh đệm
    2. tổng hợp protein ở ribosome
    3. nhân đôi DNA
    4. pha khử cực và phát sinh điện thế hoạt động
17. Tế bào thần kinh đệm có vai trò phù hợp nhất là
    1. tạo xung thần kinh ở mọi trường hợp
    2. thay thế mọi neuron trong cung phản xạ
    3. hỗ trợ, nuôi dưỡng và duy trì môi trường hoạt động của neuron
    4. chỉ tiết insulin
18. Sau khi chất dẫn truyền thần kinh gắn thụ thể, tín hiệu synapse được kết thúc hoặc điều hòa bằng cách
    1. đưa xung trở lại neuron cảm giác bắt buộc
    2. đổi neuron sau thành tế bào cơ
    3. phá hủy toàn bộ thụ thể thần kinh
    4. tái thu nhận, phân hủy enzyme hoặc khuếch tán chất dẫn truyền

Phần II. Câu hỏi đúng/sai

Neuron truyền xung dọc sợi trục.

1. Điện thế hoạt động chỉ xuất hiện khi kích thích đạt ngưỡng.
2. Biên độ của mỗi điện thế hoạt động tăng vô hạn khi kích thích mạnh hơn.
3. Bao myelin có thể làm tăng tốc độ dẫn truyền.
4. Pha khử cực thường liên quan Na+ đi vào tế bào.

Một xung đến cúc synapse hóa học.

1. Ca2+ đi vào đầu tận cùng có thể kích thích túi synapse hòa màng.
2. Chất dẫn truyền khuếch tán qua khe synapse và gắn thụ thể.
3. Chất dẫn truyền luôn tạo đáp ứng hưng phấn ở mọi loại thụ thể.
4. Mọi synapse đều truyền tin bằng cách giải phóng chất dẫn truyền.

Xét một cung phản xạ rút tay.

1. Thụ thể cảm giác phát hiện kích thích có hại.
2. Neuron cảm giác dẫn truyền thông tin về trung ương.
3. Neuron vận động truyền lệnh từ cơ tới thụ thể da.
4. Cơ xương có thể là cơ quan đáp ứng.

Một chất hóa học chẹn thụ thể sau synapse.

1. Chất dẫn truyền có thể vẫn được phóng thích từ đầu tận cùng trước synapse.
2. Đáp ứng của tế bào sau synapse có thể giảm.
3. Khe synapse biến mất ngay khi thụ thể bị chẹn.
4. Tín hiệu thần kinh luôn bị chặn ở mọi neuron trong cơ thể.

Phần III. Câu hỏi trả lời ngắn

1. Một neuron phát 25 xung mỗi giây trong 4 giây. Tổng số xung là bao nhiêu?
2. Điện thế nghỉ là −70 mV, điện thế ngưỡng là −55 mV. Màng cần khử cực tối thiểu bao nhiêu mV để tới ngưỡng?
3. Một xung truyền dọc sợi trục dài 0,9 m trong 0,03 giây. Tốc độ trung bình là bao nhiêu m/s?
4. Có 18 túi synapse giải phóng chất dẫn truyền mỗi xung. Nếu có 5 xung, số lượt túi được giải phóng là bao nhiêu?
5. Một cung phản xạ có 1 neuron cảm giác, 2 neuron trung gian và 1 neuron vận động. Tổng cộng có bao nhiêu neuron?
6. Thời gian truyền qua 4 synapse, mỗi synapse gây trễ 0,5 ms, là bao nhiêu ms?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. B. Sợi nhánh thường tiếp nhận tín hiệu; sợi trục dẫn truyền tín hiệu ra xa thân tế bào.
2. Câu 2. A. Bao myelin cách điện các đoạn sợi trục và cho phép dẫn truyền kiểu nhảy cóc giữa các eo Ranvier, làm tăng tốc độ.
3. Câu 3. C. Chênh lệch nồng độ ion hai phía màng cùng tính thấm chọn lọc tạo điện thế nghỉ; bơm Na+/K+ góp phần duy trì gradien ion.
4. Câu 4. D. Nếu đạt ngưỡng, neuron phát điện thế hoạt động với biên độ tương đối ổn định; kích thích mạnh hơn thường làm tăng tần số xung chứ không tăng biên độ mỗi xung.
5. Câu 5. B. Kênh Na+ phụ thuộc điện thế mở, Na+ đi vào làm điện thế bên trong màng bớt âm rồi có thể dương hơn.
6. Câu 6. C. Kênh K+ phụ thuộc điện thế mở, K+ khuếch tán ra ngoài, giúp điện thế màng trở về giá trị âm.
7. Câu 7. A. Khử cực mở kênh Ca2+ phụ thuộc điện thế; Ca2+ đi vào thúc đẩy túi synapse hòa màng và giải phóng chất dẫn truyền.
8. Câu 8. B. Phân tử dẫn truyền khuếch tán qua khe và gắn thụ thể ở màng sau synapse, làm thay đổi hoạt động tế bào đích.
9. Câu 9. B. Sự phân cực cấu trúc: chất dẫn truyền được phóng thích từ đầu tận cùng trước synapse, còn thụ thể tiếp nhận ở màng sau synapse.
10. Câu 10. A. Điện thế sau synapse hưng phấn làm màng khử cực hơn, tăng xác suất đạt ngưỡng; một tín hiệu đơn lẻ không bảo đảm chắc chắn phát xung.
11. Câu 11. D. Tín hiệu ức chế có thể làm màng tăng phân cực hoặc chống lại khử cực, khiến neuron khó đạt ngưỡng.
12. Câu 12. B. Neuron vận động dẫn truyền xung từ trung ương tới cơ xương là cơ quan đáp ứng.
13. Câu 13. C. Nếu thụ thể bị chẹn, chất dẫn truyền khó gắn và gây tác động lên tế bào đích, dù lượng phóng thích có thể không đổi.
14. Câu 14. A. Synapse điện có các liên kết khe nối cho dòng ion trực tiếp giữa tế bào, thường truyền nhanh.
15. Câu 15. A. Tần số xung cao hơn thường tạo nhiều lần khử cực đầu tận cùng hơn, có thể tăng tổng lượng chất dẫn truyền giải phóng; mức đáp ứng còn phụ thuộc synapse.
16. Câu 16. D. Dòng Na+ vào qua kênh phụ thuộc điện thế là cơ chế chính tạo pha khử cực nhanh của điện thế hoạt động điển hình.
17. Câu 17. C. Tế bào thần kinh đệm hỗ trợ cấu trúc, dinh dưỡng, cách điện và điều hòa môi trường quanh neuron tùy loại.
18. Câu 18. D. Chất dẫn truyền có thể được tái thu nhận, phân hủy hoặc khuếch tán khỏi khe, giúp chấm dứt hay điều chỉnh tín hiệu.

Phần II

1. Đúng. Điện thế hoạt động tuân theo quy luật tất cả hoặc không ở neuron điển hình.
2. Sai. Biên độ tương đối ổn định; cường độ thường được mã hóa bằng tần số xung.
3. Đúng. Dẫn truyền nhảy cóc giữa các eo Ranvier làm tăng tốc độ.
4. Đúng. Dòng Na+ vào làm điện thế màng bớt âm.
5. Đúng. Ca2+ là tín hiệu nội bào thúc đẩy xuất bào túi synapse.
6. Đúng. Đó là các bước cơ bản của truyền tin hóa học.
7. Sai. Đáp ứng phụ thuộc chất dẫn truyền và loại thụ thể; có thể hưng phấn hoặc ức chế.
8. Sai. Synapse điện truyền trực tiếp qua liên kết khe nối.
9. Đúng. Thụ thể biến đổi kích thích thành tín hiệu thần kinh.
10. Đúng. Neuron hướng tâm đưa tín hiệu về hệ thần kinh trung ương.
11. Sai. Neuron vận động truyền lệnh từ trung ương tới cơ quan đáp ứng.
12. Đúng. Co cơ tạo động tác rút tay.
13. Đúng. Chẹn thụ thể không nhất thiết ngăn quá trình phóng thích.
14. Đúng. Thụ thể bị chẹn làm giảm khả năng nhận tín hiệu.
15. Sai. Chẹn thụ thể không làm cấu trúc khe synapse biến mất.
16. Sai. Tác động tùy vị trí và tính chọn lọc của chất chẹn.

Phần III

1. Câu 1: 100. 25 × 4 = 100 xung.
2. Câu 2: 15. −55 − (−70) = 15 mV.
3. Câu 3: 30. v = s/t = 0,9/0,03 = 30 m/s.
4. Câu 4: 90. 18 × 5 = 90 lượt.
5. Câu 5: 4. 1 + 2 + 1 = 4 neuron.
6. Câu 6: 2. 4 × 0,5 = 2 ms.

Tài liệu tham khảo

• OpenStax Biology 2e, 35.1: Neurons and Glial Cells.
• OpenStax Biology 2e, 35.2: How Neurons Communicate.
• OpenStax Biology 2e, 35.4: The Peripheral Nervous System.