Đề ôn tập Địa lí số 05: Quy mô kinh tế và ngoại thương

Đề tự biên soạn. Trọng tâm: đọc số liệu kinh tế, chuẩn hóa đơn vị, GDP bình quân và cán cân hàng hóa. GDP theo Niên giám tóm tắt 2023 của GSO (bản xuất bản tháng 12/2024); ngoại thương theo số liệu GSO năm 2023.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. GDP theo giá hiện hành của Việt Nam năm 2023 được GSO ước đạt 10 320,3 nghìn tỉ đồng. Viết dưới dạng triệu tỉ đồng là: A. 0,0103203; B. 10,3203; C. 103,203; D. 1 032,03.
2. Câu 2. Quy mô GDP năm 2023 tương đương khoảng bao nhiêu tỉ USD theo báo cáo GSO? A. 43; B. 4 300; C. 681,1; D. 433,7.
3. Câu 3. GDP bình quân đầu người năm 2023 theo giá hiện hành được báo cáo là: A. 102,9 triệu đồng/người; B. 10,29 triệu đồng/người; C. 1 029 triệu đồng/người; D. 102,9 nghìn tỉ đồng/người.
4. Câu 4. Nếu GDP theo giá hiện hành tăng 5% còn dân số bình quân không đổi, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành sẽ: A. tăng 5%; B. giảm 5%; C. không đổi; D. không thể suy ra dù dân số không đổi.
5. Câu 5. Năm 2023, xuất khẩu hàng hóa đạt 354,7 tỉ USD, nhập khẩu đạt 326,4 tỉ USD. Cán cân hàng hóa (xuất khẩu trừ nhập khẩu) là: A. nhập siêu 28,3 tỉ USD; B. xuất siêu 28,3 tỉ USD; C. xuất siêu 681,1 tỉ USD; D. cân bằng.
6. Câu 6. Tổng kim ngạch xuất và nhập khẩu hàng hóa năm 2023 xấp xỉ: A. 681,1 tỉ USD; B. 28,3 tỉ USD; C. 354,7 tỉ USD; D. 326,4 tỉ USD.
7. Câu 7. So với năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa năm 2023: A. tăng 4,6%; B. tăng 9,3%; C. giảm 4,6%; D. không đổi.
8. Câu 8. Khi GDP ghi bằng nghìn tỉ đồng, dân số ghi bằng triệu người, phép chia GDP/dân số có đơn vị: A. nghìn đồng/người; B. triệu đồng/người; C. tỉ đồng/người; D. đồng/km².
9. Câu 9. Vì sao không nên đồng nhất GDP bình quân đầu người với thu nhập thực nhận của từng người? A. GDP chỉ tính dân số đô thị; B. GDP không bao gồm dịch vụ; C. chỉ số bình quân che khuất phân phối và khác biệt cá nhân; D. GDP luôn tính bằng ngoại tệ.
10. Câu 10. Hai đại lượng kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa đo: A. giá trị hàng hóa qua biên giới trong kỳ; B. khối lượng dân số; C. vốn đầu tư đăng ký; D. giá trị mọi giao dịch dịch vụ nội địa.
11. Câu 11. Xuất siêu hàng hóa có nghĩa là trong kỳ: A. xuất khẩu hàng hóa lớn hơn nhập khẩu hàng hóa; B. nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu; C. không có giao thương; D. GDP bằng kim ngạch xuất khẩu.
12. Câu 12. Nếu cần trình bày biến động xuất khẩu và nhập khẩu qua 10 năm, lựa chọn phù hợp nhất là: A. bản đồ địa hình; B. biểu đồ đường với hai chuỗi cùng đơn vị; C. biểu đồ khí hậu; D. sơ đồ lát cắt.
13. Câu 13. Nếu so sánh cơ cấu xuất khẩu và nhập khẩu trong một năm, biểu đồ thích hợp là: A. biểu đồ tròn hoặc cột chồng 100%; B. biểu đồ đường nhiệt độ; C. tháp tuổi; D. lát cắt địa hình.
14. Câu 14. GDP theo giá hiện hành chịu ảnh hưởng của: A. chỉ thay đổi sản lượng thực; B. sản lượng và mức giá của năm đó; C. chỉ biến động dân số; D. chỉ tỉ giá ở thị trường tự do.
15. Câu 15. Khi so sánh GDP thực qua thời gian, nên ưu tiên chỉ tiêu đã: A. quy đổi về giá so sánh để hạn chế tác động biến động giá; B. đổi sang diện tích; C. chia cho số tỉnh; D. cộng kim ngạch nhập khẩu hai lần.
16. Câu 16. Trong tổng kim ngạch 681,1 tỉ USD, tỉ trọng xuất khẩu gần nhất là: A. 4,2%; B. 47,9%; C. 52,1%; D. 95,6%.
17. Câu 17. Năm 2023, xuất khẩu hàng hóa đạt 353,1 tỉ USD và nhập khẩu đạt 324,8 tỉ USD. Cán cân thương mại hàng hóa xấp xỉ là: A. xuất siêu 28,3 tỉ USD; B. nhập siêu 28,3 tỉ USD; C. xuất siêu 677,9 tỉ USD; D. nhập siêu 29,3 tỉ USD.
18. Câu 18. Để giải thích khác biệt phát triển giữa các vùng, ngoài GDP bình quân cần xem thêm: A. chỉ diện tích lãnh thổ; B. cơ cấu ngành, việc làm, hạ tầng và phân phối thu nhập; C. chỉ tỉ giá; D. số lượng tên tỉnh.

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. GDP và dân số bình quân

1. 10 320,3 nghìn tỉ đồng chia cho 100,3 triệu người xấp xỉ 102,9 triệu đồng/người.
2. GDP bình quân là mức thu nhập mà mỗi người chắc chắn nhận được.
3. GDP theo giá hiện hành có thể biến động do lượng sản phẩm và mức giá thay đổi.
4. Đổi cả GDP và dân số sang đơn vị nhất quán trước khi chia giúp tránh sai số hệ số.

Câu 2. Ngoại thương hàng hóa

1. 354,7 trừ 326,4 bằng 28,3 tỉ USD.
2. Năm 2023 có xuất siêu hàng hóa theo hai số liệu đã nêu.
3. Tổng xuất nhập khẩu bằng hiệu xuất khẩu trừ nhập khẩu.
4. Số tổng hợp toàn quốc chứng minh tất cả tỉnh đều xuất siêu.

Câu 3. Trình bày và diễn giải dữ liệu

1. Hai chuỗi xuất khẩu và nhập khẩu qua nhiều năm có thể thể hiện bằng biểu đồ đường.
2. So sánh cần thống nhất kỳ thống kê và đơn vị tiền tệ.
3. GDP bình quân cao hơn tự động chứng minh phân phối thu nhập đồng đều hơn.
4. Giá hiện hành và giá so sánh trả lời hoàn toàn cùng một câu hỏi về tăng trưởng thực.

Câu 4. Liên hệ địa lí kinh tế

1. Cảng biển, cửa khẩu và mạng lưới giao thông thuận lợi có thể hỗ trợ lưu chuyển hàng hóa.
2. Xuất siêu hàng hóa đồng nghĩa cán cân thanh toán tổng thể luôn thặng dư cùng mức.
3. Cơ cấu ngành kinh tế giúp bổ sung góc nhìn bên cạnh quy mô GDP.
4. GDP toàn quốc đủ để xếp hạng chênh lệch thu nhập giữa từng hộ gia đình.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Tính 354,7 − 326,4 và nêu trạng thái cán cân hàng hóa (tỉ USD).
2. Câu 2: Cán cân hàng hóa 28,3 tỉ USD bằng khoảng bao nhiêu phần trăm tổng kim ngạch 681,1 tỉ USD? Làm tròn một chữ số thập phân.
3. Câu 3: Tính tỉ số giữa kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa năm 2023, làm tròn hai chữ số thập phân (lần).
4. Câu 4: Tính GDP bình quân gần đúng từ 10 320,3 nghìn tỉ đồng và 100,3 triệu người (triệu đồng/người), làm tròn 1 chữ số thập phân.
5. Câu 5: Một tỉnh có xuất khẩu 12 tỉ USD và nhập khẩu 15 tỉ USD. Tính cán cân hàng hóa và nêu trạng thái.
6. Câu 6: Nêu một hạn chế khi dùng GDP bình quân để mô tả đời sống cư dân.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. B. 10 320,3 nghìn tỉ = 10,3203 triệu tỉ đồng, vì 1 triệu tỉ đồng = 1 000 nghìn tỉ.
2. Câu 2. D. GSO quy đổi quy mô GDP 2023 tương đương khoảng 433,7 tỉ USD.
3. Câu 3. A. Báo cáo nêu 102,9 triệu đồng/người theo giá hiện hành.
4. Câu 4. A. GDP bình quân đầu người bằng GDP chia dân số. Khi dân số giữ nguyên, GDP danh nghĩa tăng 5% thì GDP danh nghĩa bình quân cũng tăng 5%; điều này không đồng nghĩa GDP thực hoặc sức mua tăng đúng 5%.
5. Câu 5. B. Xuất khẩu lớn hơn nhập khẩu; chênh lệch 354,7−326,4=28,3 tỉ USD, là xuất siêu hàng hóa.
6. Câu 6. A. Tổng kim ngạch = 354,7+326,4=681,1 tỉ USD.
7. Câu 7. C. Niên giám GSO ghi xuất khẩu hàng hóa giảm 4,6% so với 2022.
8. Câu 8. B. Nghìn tỉ chia triệu người để lại hệ số nghìn đồng/người? 1 nghìn tỉ / 1 triệu = 1 triệu; do đó kết quả là triệu đồng/người.
9. Câu 9. C. Bình quân chia tổng quy mô cho dân số, không cho biết phân phối hay hoàn cảnh của từng người.
10. Câu 10. A. Kim ngạch là giá trị giao dịch hàng hóa xuất/nhập trong kỳ thống kê.
11. Câu 11. A. Theo định nghĩa, xuất siêu hàng hóa xảy ra khi trị giá xuất khẩu vượt trị giá nhập khẩu.
12. Câu 12. B. Biểu đồ đường giúp theo dõi xu hướng của hai chỉ tiêu liên tục theo thời gian.
13. Câu 13. A. Biểu đồ tròn hoặc cột chồng 100% biểu hiện cơ cấu tại một hay vài thời điểm.
14. Câu 14. B. Giá hiện hành phản ánh giá của kỳ đó, nên vừa chịu lượng sản phẩm vừa chịu mức giá.
15. Câu 15. A. Giá so sánh loại ảnh hưởng thay đổi giá để xem biến động khối lượng thực rõ hơn.
16. Câu 16. C. 354,7/681,1×100 ≈ 52,08%, làm tròn 52,1%.
17. Câu 17. A. Cán cân hàng hóa = xuất khẩu − nhập khẩu = 353,1−324,8=28,3 tỉ USD, tức xuất siêu.
18. Câu 18. B. Các chỉ báo ngành, việc làm, hạ tầng và phân phối làm rõ khác biệt mà một số bình quân không thể hiện.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Đúng. Đổi đơn vị: nghìn tỉ/triệu = triệu; chỉ tiêu bình quân không phải khoản tiền từng người nhận.
2. Câu 2. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Sai. Tổng là phép cộng; dữ liệu tổng hợp không suy ra trạng thái của từng tỉnh.
3. Câu 3. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Sai. Bình quân không cho biết phân phối; giá hiện hành có thể chứa tác động giá.
4. Câu 4. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Sai. Cán cân thanh toán gồm nhiều thành phần, còn GDP cả nước không cho biết phân phối từng hộ.

Phần III

1. Câu 1: 28,3 tỉ USD; xuất siêu.
2. Câu 2: 28,3/681,1×100≈4,154%, làm tròn một chữ số thập phân là 4,2%.
3. Câu 3: 354,7/326,4≈1,0867, làm tròn hai chữ số thập phân là 1,09 lần.
4. Câu 4: 10 320,3/100,3≈102,9 triệu đồng/người.
5. Câu 5: 12−15=−3 tỉ USD; nhập siêu 3 tỉ USD.
6. Câu 6: Ví dụ: không phản ánh bất bình đẳng/phân phối; không cho biết chi phí sinh hoạt hay tiếp cận dịch vụ; có thể che khác biệt vùng và nhóm dân cư.

Nguồn số liệu

• GSO, Báo cáo tình hình kinh tế xã hội quý IV và năm 2023: GDP theo giá hiện hành 10 320,3 nghìn tỉ đồng; GDP bình quân 102,9 triệu đồng/người.
• GSO, Niên giám thống kê 2023: quy mô GDP tương đương 433,7 tỉ USD; xuất khẩu 354,7 và nhập khẩu 326,4 tỉ USD.
• GSO, Niên giám thống kê tóm tắt 2023: số liệu kinh tế và ngoại thương năm 2023.
• Cổng Tổng cục Thống kê: nguồn thống kê chính thức của Việt Nam.

Đã đối chiếu nội bộ lại bộ số liệu theo Niên giám tóm tắt 2023 (bản 12/2024) và tính lại các đáp án số học; đề vẫn chờ giáo viên Địa lí thẩm định.