Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học: Đề số 10 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề ôn tập Sinh học – Đề số 10

Chủ điểm: Hormone thực vật, hướng động, ứng động và quang chu kì.

Phần I. Câu hỏi trắc nghiệm

1. Thân cây non đặt lệch về một phía sáng thường cong về phía sáng. Đây là
   1. hướng sáng dương
   2. hướng trọng lực dương
   3. ứng động tiếp xúc
   4. quang chu kì
2. Ở chồi non được chiếu sáng một phía, auxin phân bố nhiều hơn ở phía tối. Sự cong về phía sáng chủ yếu do
   1. phía sáng kéo dài nhanh hơn phía tối
   2. auxin ức chế kéo dài ở cả hai phía
   3. tế bào phía tối mất nước
   4. phía tối kéo dài nhanh hơn phía sáng
3. Rễ chính thường mọc xuống dưới đất do
   1. hướng trọng lực âm
   2. hướng sáng dương
   3. hướng trọng lực dương
   4. hướng tiếp xúc âm
4. Cành bên phát triển mạnh sau khi cắt bỏ chồi ngọn là bằng chứng phù hợp với hiện tượng
   1. ưu thế ngọn
   2. quang hợp CAM
   3. thoát hơi nước
   4. hướng tiếp xúc
5. Hormone thực vật thường gắn với kích thích phân chia tế bào là
   1. cytokinin
   2. ethylene
   3. abscisic acid
   4. auxin
6. Hormone thực vật dạng khí, có vai trò thúc đẩy quả chín là
   1. gibberellin
   2. auxin
   3. ethylene
   4. cytokinin
7. Abscisic acid (ABA) thường góp phần giúp cây ứng phó hạn bằng cách
   1. làm khí khổng mở tối đa
   2. làm quả chín nhanh
   3. phá vỡ trạng thái ngủ của hạt
   4. thúc đẩy khí khổng đóng
8. Gibberellin có thể phá ngủ ở một số hạt và kích thích
   1. kéo dài thân
   2. đóng khí khổng
   3. rụng lá tức thời
   4. tạo diệp lục trong mọi mô
9. Cây ngày ngắn thường ra hoa khi
   1. ngày dài liên tục vượt ngưỡng
   2. đêm liên tục đủ dài vượt ngưỡng tới hạn
   3. nhiệt độ luôn bằng 0°C
   4. cường độ ánh sáng bằng không cả ngày
10. Phytocrome tồn tại chủ yếu ở hai dạng có thể chuyển đổi dưới ánh sáng là
    1. Pr và Pfr
    2. IAA và ABA
    3. ATP và ADP
    4. NAD+ và NADH
11. Một chậu cây non được xoay 180° so với trọng lực. Sau thời gian, chồi cong lên và rễ cong xuống. Kết luận phù hợp là
    1. chồi hướng sáng dương, rễ hướng sáng âm
    2. chồi hướng trọng lực âm, rễ hướng trọng lực dương
    3. cả chồi và rễ hướng trọng lực âm
    4. cả hai cơ quan không cảm nhận trọng lực
12. Tua cuốn quấn quanh giá đỡ sau khi chạm vào vật là ví dụ của
    1. hướng sáng âm
    2. ứng động không sinh trưởng
    3. hướng hóa
    4. hướng tiếp xúc
13. Lá cây trinh nữ cụp nhanh khi bị chạm là
    1. hướng trọng lực
    2. ứng động tiếp xúc, chủ yếu do biến đổi sức trương
    3. hướng tiếp xúc do tế bào một phía dài hơn
    4. ưu thế ngọn
14. Một xung ánh sáng đỏ chiếu giữa đêm dài làm cây ngày ngắn ít ra hoa hơn. Giải thích hợp lí là
    1. cây mất khả năng quang hợp
    2. đêm bị gián đoạn, tín hiệu đêm dài bị phá vỡ
    3. ánh sáng đỏ biến toàn bộ auxin thành ethylene
    4. nhiệt độ lá giảm xuống dưới điểm đóng băng
15. Trong nuôi cấy mô, tỉ lệ cytokinin so với auxin cao thường thiên về hình thành
    1. quả chín
    2. rễ
    3. chồi
    4. hạt phấn
16. Khi nồng độ auxin ở rễ quá cao, sự kéo dài tế bào rễ có thể bị ức chế vì
    1. rễ không có thụ thể hormone
    2. auxin chỉ hoạt động ở lá
    3. mọi hormone đều gây chết tế bào
    4. rễ nhạy với auxin và ngưỡng tối ưu thấp hơn thân
17. Nếu xử lí ethylene cho quả hô hấp đột biến, có thể quan sát
    1. khí khổng ở rễ mở rộng
    2. quá trình chín được thúc đẩy ở quả nhạy ethylene
    3. quả ngừng trao đổi chất hoàn toàn
    4. hạt lập tức giảm một nửa số nhiễm sắc thể
18. Cây đặt gần cửa sổ uốn thân về phía sáng nhưng lá vẫn hướng tối đa diện tích nhận sáng. Hai đáp ứng này cho thấy cây
    1. vận chuyển mạch rây bị đảo chiều
    2. chỉ đáp ứng với trọng lực
    3. kết hợp hướng sáng và điều chỉnh hình thái theo ánh sáng
    4. không có cảm nhận môi trường

Phần II. Câu hỏi đúng/sai

Một chồi non được chiếu sáng một phía.

1. Auxin có thể phân bố lệch giữa hai phía của chồi.
2. Ở thân, auxin nhiều hơn phía tối thường kích thích kéo dài tế bào mạnh hơn.
3. Phía tối kéo dài chậm hơn nên chồi cong về phía sáng.
4. Phản ứng cong của chồi là hướng sáng.

So sánh hướng trọng lực ở rễ và chồi.

1. Rễ chính thường có hướng trọng lực dương.
2. Chồi thường có hướng trọng lực âm.
3. Hướng trọng lực là một dạng ứng động không định hướng.
4. Tế bào cảm nhận trọng lực có thể liên quan đến sự lắng của amyloplast.

Xét tác động một số hormone thực vật.

1. Cytokinin thường thúc đẩy phân chia tế bào.
2. Ethylene là hormone khí có thể thúc đẩy quả chín.
3. ABA thường thúc đẩy mở khí khổng khi cây thiếu nước.
4. Gibberellin có thể thúc đẩy kéo dài thân và nảy mầm ở một số loài.

Một nhóm nghiên cứu khảo sát quang chu kì.

1. Cây ngày ngắn thường cần đêm liên tục đủ dài để ra hoa.
2. Xung sáng giữa đêm có thể ảnh hưởng ra hoa của cây ngày ngắn.
3. Phytocrome không thay đổi dạng khi hấp thụ ánh sáng đỏ.
4. Quang chu kì là đáp ứng sinh học với độ dài ngày và đêm.

Phần III. Câu hỏi trả lời ngắn

1. Một thân cây cao thêm 3 cm trong ngày 1 và 5 cm trong ngày 2. Tổng mức tăng chiều cao là bao nhiêu cm?
2. Tỉ lệ cytokinin:auxin trong môi trường là 6:2. Rút gọn tỉ lệ này thành dạng tối giản.
3. Trong thí nghiệm, 30 trong 50 cây ra hoa sau xử lí. Tỉ lệ cây ra hoa là bao nhiêu phần trăm?
4. Một đêm dài 14 giờ bị chiếu xung sáng 1 giờ ở giữa đêm. Tổng thời gian tối liên tục dài nhất còn lại là bao nhiêu giờ?
5. Chồi phía sáng dài 12 mm, chồi phía tối dài 18 mm sau xử lí. Chênh lệch chiều dài là bao nhiêu mm?
6. Một lô có 120 quả, ethylene làm 75% số quả chín đồng loạt. Có bao nhiêu quả chín đồng loạt?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. A. Thân sinh trưởng hướng về nguồn sáng là hướng sáng dương; đây là vận động sinh trưởng có định hướng.
2. Câu 2. D. Ở thân, auxin thúc đẩy kéo dài tế bào; nồng độ tương đối cao hơn ở phía tối khiến phía này kéo dài nhanh, làm chồi cong về phía sáng.
3. Câu 3. C. Rễ mọc theo chiều trọng lực nên có hướng trọng lực dương; chồi thường có hướng trọng lực âm.
4. Câu 4. A. Chồi ngọn tạo auxin góp phần ức chế sự phát triển của chồi bên; khi bỏ chồi ngọn, ưu thế ngọn giảm.
5. Câu 5. A. Cytokinin thúc đẩy phân chia tế bào và phối hợp với auxin trong điều hòa phát sinh cơ quan.
6. Câu 6. C. Ethylene là hormone ở trạng thái khí, thường thúc đẩy quá trình chín ở nhiều loại quả.
7. Câu 7. D. ABA tăng trong điều kiện thiếu nước có thể thúc đẩy đóng khí khổng, hạn chế mất nước.
8. Câu 8. A. Gibberellin thúc đẩy nảy mầm ở một số hạt và kéo dài thân, tùy loài và điều kiện.
9. Câu 9. B. Nhiều cây ngày ngắn thực chất đáp ứng với độ dài đêm liên tục; một xung sáng trong đêm có thể làm gián đoạn tín hiệu.
10. Câu 10. A. Phytocrome có dạng hấp thụ ánh sáng đỏ Pr và dạng hấp thụ đỏ xa Pfr; ánh sáng có thể chuyển đổi hai dạng.
11. Câu 11. B. Chồi và rễ thể hiện đáp ứng trọng lực ngược chiều nhau: chồi mọc ngược chiều, rễ cùng chiều trọng lực.
12. Câu 12. D. Sinh trưởng định hướng do tiếp xúc được gọi là hướng tiếp xúc (thigmotropism).
13. Câu 13. B. Lá cụp nhanh không phải hướng sinh trưởng về phía tác nhân; biến đổi sức trương ở mô gối tạo ứng động tiếp xúc.
14. Câu 14. B. Ở cây ngày ngắn, một xung sáng có thể ngắt quãng đêm dài cần thiết, làm giảm ra hoa.
15. Câu 15. C. Trong nhiều hệ nuôi cấy, tỉ lệ cytokinin/auxin cao thuận lợi cho phát sinh chồi; tỉ lệ thấp thiên về rễ. Kết quả còn tùy loài và môi trường.
16. Câu 16. D. Phản ứng với auxin phụ thuộc cơ quan và nồng độ; rễ nhạy hơn thân nên nồng độ cao có thể ức chế kéo dài.
17. Câu 17. B. Ethylene liên quan đến chín quả; ở quả hô hấp đột biến, ethylene ngoại sinh có thể thúc đẩy hoặc đồng bộ chín.
18. Câu 18. C. Thân có thể sinh trưởng hướng sáng, còn lá điều chỉnh tư thế để tối ưu thu nhận ánh sáng; cây phối hợp nhiều đáp ứng.

Phần II

1. Đúng. Sự phân bố lệch auxin góp phần tạo sinh trưởng không đều.
2. Đúng. Sự kéo dài lệch làm chồi cong về phía nguồn sáng.
3. Sai. Ở thân, phía tối thường kéo dài nhanh hơn.
4. Đúng. Sinh trưởng định hướng theo nguồn sáng là hướng sáng.
5. Đúng. Rễ sinh trưởng cùng chiều trọng lực.
6. Đúng. Chồi sinh trưởng ngược chiều trọng lực.
7. Sai. Đây là hướng động vì sinh trưởng có định hướng theo tác nhân.
8. Đúng. Amyloplast chứa tinh bột có thể tham gia cảm nhận trọng lực.
9. Đúng. Đây là một vai trò điển hình của cytokinin.
10. Đúng. Ethylene là chất điều hòa dạng khí và liên quan đến chín quả.
11. Sai. ABA thường thúc đẩy đóng khí khổng khi hạn.
12. Đúng. Tác động cụ thể tùy loài và điều kiện.
13. Đúng. Thời lượng đêm là tín hiệu quan trọng ở nhiều cây ngày ngắn.
14. Đúng. Xung sáng có thể làm gián đoạn đêm dài.
15. Sai. Ánh sáng đỏ chuyển Pr thành Pfr; đỏ xa có thể chuyển theo chiều ngược lại.
16. Đúng. Cây dùng chu kì sáng tối để định thời một số quá trình như ra hoa.

Phần III

1. Câu 1: 8. 3 + 5 = 8 cm.
2. Câu 2: 3:1. Chia hai vế cho 2 được 3:1.
3. Câu 3: 60. 30/50 × 100% = 60%.
4. Câu 4: 6,5 giờ. Xung sáng kéo dài 1 giờ nên tổng thời gian tối còn 14−1=13 giờ; đặt ở giữa đêm chia thành hai khoảng bằng nhau 13/2=6,5 giờ.
5. Câu 5: 6. 18 − 12 = 6 mm.
6. Câu 6: 90. 0,75 × 120 = 90 quả.

Tài liệu tham khảo

• OpenStax Biology 2e, 30.6: Plant Sensory Systems and Responses.
• OpenStax Biology 2e, Chapter 30 Summary.
• OpenStax Biology for AP Courses, 23.6.