Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 40
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
THẺ HÀNH ĐỘNG SAU NGÀY HỘI NGHỀ NGHIỆP — Thảo
Điều băn khoăn: Thảo nghĩ năm cuối phải chọn ngay một nghề cụ thể. Bạn ngồi cạnh chưa biết thích ngành nào và ngại vì người khác đã có kế hoạch.
Ghi chép từ cuộc trò chuyện với cựu học sinh, kĩ sư xây dựng: Anh từng học thêm chứng chỉ khi nhận ra thích thiết kế không gian công cộng. Một buổi trò chuyện không thể quyết định thay; nên tìm hiểu công việc hằng ngày, kĩ năng cần có và nơi có thể thử trải nghiệm.
Ba bước của Thảo: Hỏi chị đang học kiến trúc; xem chương trình đào tạo; xin dự một buổi trải nghiệm tại xưởng thiết kế. Bạn cùng lớp mượn danh sách câu hỏi. Thảo gửi mã đăng kí buổi trải nghiệm cho bạn. Trong sổ chưa khoanh tên ngành nào.
- Câu 1 (0,5 điểm). Điều gì khiến Thảo nghĩ mình phải chọn ngay một nghề cụ thể?
- Câu 2 (0,75 điểm). Cựu học sinh gợi ý Thảo tìm hiểu những khía cạnh nào của một nghề?
- Câu 3 (1,0 điểm). Ba việc Thảo ghi vào sổ cho thấy cách cô xử lí sự chưa chắc chắn ra sao?
- Câu 4 (1,75 điểm). Anh/chị hãy bàn về việc đưa ra lựa chọn nghề nghiệp có căn cứ khi bản thân còn đang tìm hiểu.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ về cách đặt câu hỏi để tìm hiểu công việc hằng ngày và yêu cầu kĩ năng của một nghề.
- Câu 2 (4,0 điểm). Viết bài nghị luận khoảng 600 chữ bàn về cách người trẻ cân nhắc giữa sở thích, năng lực và điều kiện thực tế khi định hướng tương lai.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Thảo nghĩ học sinh cuối cấp cần chọn nghề ngay; bạn của cô cũng chịu áp lực khi người khác đã có kế hoạch.
- 0,75 điểm. Tìm hiểu công việc hằng ngày, kĩ năng cần có, trải nghiệm có thể thử; nêu hai ý là đủ.
- 1,0 điểm. Thảo chuyển từ ép mình chọn ngay sang thu thập thông tin, trò chuyện với người trong ngành, xem chương trình học và thử trải nghiệm trước khi kết luận.
- 1,75 điểm. Lựa chọn có căn cứ cần hiểu công việc, tự xem xét sở thích/năng lực, tìm thông tin đa nguồn và tính đến hoàn cảnh; có thể điều chỉnh khi có trải nghiệm mới. Không có quyết định ngay không đồng nghĩa thiếu cố gắng. Liên hệ văn bản và nêu giới hạn tư vấn.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn đề xuất câu hỏi cụ thể về nhiệm vụ thường ngày, kĩ năng cần thiết và lộ trình học; biết đối chiếu lời kể với chương trình đào tạo hoặc nguồn tin khác, không xem một cuộc trò chuyện là kết luận cuối. Có ví dụ và lập luận rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài nghị luận khoảng 600 chữ phân tích cách cân nhắc sở thích, năng lực và điều kiện thực tế khi định hướng nghề nghiệp; có thể đề cập việc tìm hiểu công việc hằng ngày, yêu cầu kĩ năng, chương trình đào tạo, chi phí và cơ hội trải nghiệm. Khuyến khích so sánh các tiêu chí, nêu đánh đổi và giải thích vì sao một phương án phù hợp; tránh chọn chỉ vì áp lực hoặc danh tiếng. Chấm theo chất lượng luận điểm, lập luận, dẫn chứng, tổ chức và diễn đạt; chấp nhận hướng tiếp cận khác có căn cứ.