Đề ôn tập Địa lí số 20: Biến động đường bờ và xói lở ven biển

Đề tự biên soạn, không phải đề thi chính thức. Tốc độ lùi đường bờ trong bảng là dữ liệu giả định, tính trung bình theo từng giai đoạn 5 năm. Khi tính khoảng dịch chuyển, giả sử tốc độ trung bình không đổi trong giai đoạn để ước lượng quãng lùi.

Đoạn bờ	2016–2020 (m/năm)	2021–2025 (m/năm)
A	4	6
B	2	3
C	5	4

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Giai đoạn 2016–2020, đoạn bờ có tốc độ lùi lớn nhất là: A. A   B. B   C. C   D. ba đoạn bằng nhau.
2. Câu 2. So sánh hai giai đoạn, đoạn bờ nào có mức thay đổi tuyệt đối lớn nhất về tốc độ lùi? A. A   B. B   C. C   D. Cả ba thay đổi như nhau.
3. Câu 3. Theo giả thiết của đề, tổng quãng lùi của đoạn A chiếm bao nhiêu phần trăm tổng quãng lùi của cả ba đoạn trong cả hai giai đoạn? Làm tròn một chữ số thập phân. A. 41,7%   B. 33,3%   C. 50,0%   D. 58,3%.
4. Câu 4. Tốc độ lùi trung bình của ba đoạn trong giai đoạn 2021–2025 là gần: A. 3,0 m/năm   B. 4,33 m/năm.   C. 4,0 m/năm   D. 5,0 m/năm
5. Câu 5. Trong giai đoạn 2021–2025, tốc độ lùi ở A cao hơn B: A. 2 m/năm   B. 3 m/năm   C. 1 m/năm   D. 9 m/năm.
6. Câu 6. Tốc độ lùi của đoạn C trong giai đoạn 2021–2025 là 4 m/năm. Đổi tốc độ này sang cm/tháng, làm tròn một chữ số thập phân: A. 3,3 cm/tháng   B. 40,0 cm/tháng   C. 48,0 cm/tháng   D. 33,3 cm/tháng.
7. Câu 7. Xói lở bờ biển có thể liên quan đến: A. sóng, dòng chảy, bão và cân bằng bùn cát   B. riêng tên địa danh   C. chỉ nhiệt độ không khí một ngày   D. duy nhất hoạt động du lịch.
8. Câu 8. Ảnh vệ tinh hoặc bản đồ đường bờ ở nhiều thời điểm có thể dùng để: A. so sánh vị trí đường bờ và ước tính tốc độ thay đổi.   B. xác định chính xác mọi quá trình dưới đáy biển   C. thay thế toàn bộ khảo sát thực địa   D. chứng minh một công trình gây xói lở
9. Câu 9. Theo giả thiết của đề, tổng quãng lùi của đoạn A lớn hơn đoạn B bao nhiêu mét trong cả hai giai đoạn cộng lại? A. 15 m   B. 20 m   C. 25 m   D. 30 m.
10. Câu 10. Khi khảo sát biến động đường bờ, nên ghi nhận: A. chỉ tên xã   B. ngày trong tuần   C. màu sắc màn hình.   D. thời điểm ảnh, thủy triều, hệ tọa độ và phương pháp xác định bờ
11. Câu 11. Công trình kè cứng ven biển: A. luôn chấm dứt xói lở trên toàn bờ   B. không ảnh hưởng bùn cát   C. có thể bảo vệ một vị trí nhưng cần đánh giá tác động ở khu vực lân cận   D. thay thế mọi phương án quy hoạch.
12. Câu 12. Hành lang lùi xây dựng ven biển có thể giúp: A. ngăn mọi trận bão   B. làm bờ biển cố định   C. loại bỏ thủy triều   D. giảm mức phơi nhiễm của công trình và cư dân trước biến động đường bờ.
13. Câu 13. Tốc độ lùi của đoạn C giảm bao nhiêu phần trăm từ giai đoạn đầu sang giai đoạn sau? A. 20%   B. 25%   C. 1%   D. 80%.
14. Câu 14. Theo giả thiết tốc độ không đổi trong từng giai đoạn, tổng quãng lùi của đoạn C trong cả mười năm xấp xỉ: A. 20 m   B. 40 m   C. 45 m   D. 50 m.
15. Câu 15. Từ bảng số liệu, kết luận phù hợp nhất là: A. mọi bờ biển đều lùi với cùng tốc độ   B. tốc độ thay đổi theo đoạn bờ và giai đoạn, cần thêm dữ liệu để giải thích nguyên nhân   C. tốc độ không đổi giữa các giai đoạn   D. xói lở chỉ do một yếu tố.
16. Câu 16. Khi thể hiện tốc độ lùi trên bản đồ, cần: A. bỏ đơn vị   B. dùng một ký hiệu không giải thích   C. trộn các giai đoạn khác nhau   D. phân biệt hướng, độ lớn, thời gian và chú giải.
17. Câu 17. Tốc độ lùi trung bình của đoạn C gộp hai giai đoạn là: A. 4 m/năm   B. 4,5 m/năm   C. 5 m/năm   D. 3,5 m/năm.
18. Câu 18. Phương án quản lí bờ biển phù hợp nên: A. kết hợp đánh giá rủi ro, quan trắc, quy hoạch sử dụng đất và giải pháp phù hợp từng nơi   B. xây kè đồng loạt mà không khảo sát   C. bỏ qua sinh kế cộng đồng   D. chỉ dựa vào một ảnh đơn lẻ.

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Tính theo tốc độ trong bảng

1. Đoạn A có tốc độ lùi 6 m/năm trong giai đoạn 2021–2025.
2. Đoạn C giảm tốc độ lùi 1 m/năm giữa hai giai đoạn.
3. Theo giả thiết tốc độ không đổi, đoạn A lùi khoảng 30 m trong giai đoạn 2021–2025.
4. Đoạn B lùi tổng cộng khoảng 25 m trong hai giai đoạn.

Câu 2. Đo đạc đường bờ

1. So sánh ảnh đường bờ nhiều thời điểm có thể hỗ trợ ước tính biến động vị trí.
2. Tốc độ trung bình quá khứ chắc chắn giữ nguyên trong tương lai.
3. Thủy triều và thời điểm ảnh có thể ảnh hưởng vị trí đường bờ quan sát được.
4. Hệ tọa độ và phương pháp trích xuất bờ cần nhất quán khi so sánh.

Câu 3. Rủi ro và ứng phó

1. Bão, sóng và dòng chảy có thể làm dịch chuyển trầm tích ven bờ.
2. Kè cứng luôn bảo vệ mọi vị trí lân cận như nhau.
3. Quy hoạch lùi công trình khỏi khu vực rủi ro có thể giảm mức phơi nhiễm.
4. Một giải pháp duy nhất phù hợp với mọi dạng bờ biển.

Câu 4. Diễn giải kết quả

1. Tốc độ lùi là đại lượng có đơn vị chiều dài trên thời gian.
2. Bảng giả định là số liệu quan trắc thực địa đã công bố.
3. Khác biệt giữa các đoạn không tự xác định nguyên nhân nếu chưa có thêm dữ liệu.
4. Bản đồ cần thể hiện rõ khoảng thời gian của từng tốc độ.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Theo giả định đề bài, tổng quãng lùi của cả ba đoạn bờ trong giai đoạn 2016–2020 là bao nhiêu mét?
2. Câu 2: Tổng quãng lùi ước tính của ba đoạn trong giai đoạn 2021–2025 tăng bao nhiêu phần trăm so với giai đoạn 2016–2020?
3. Câu 3: Trong toàn giai đoạn 2016–2025, tốc độ lùi trung bình của đoạn A cao hơn đoạn C bao nhiêu m/năm?
4. Câu 4: Chênh lệch tốc độ lùi trung bình của ba đoạn giữa hai giai đoạn là bao nhiêu m/năm?
5. Câu 5: Trong giai đoạn 2021–2025, tốc độ lùi lớn nhất gấp bao nhiêu lần tốc độ nhỏ nhất?
6. Câu 6: Theo giả định tốc độ trung bình giữ nguyên trong mỗi giai đoạn, tổng quãng lùi của ba đoạn trong cả 10 năm là bao nhiêu mét?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Trong giai đoạn đầu, các tốc độ là 4, 2 và 5 m/năm; lớn nhất là 5 ở đoạn C.
2. Câu 2. A. Mức thay đổi tuyệt đối lần lượt là A: |6−4|=2; B: |3−2|=1; C: |4−5|=1 m/năm. Đoạn A thay đổi lớn nhất.
3. Câu 3. A. Đoạn A lùi 50 m; cả ba đoạn lùi tổng cộng (4+2+5)×5+(6+3+4)×5=120 m. Tỉ trọng của A là 50/120×100%≈41,7%.
4. Câu 4. B. Tốc độ trung bình là (6+3+4)/3=13/3≈4,33 m/năm.
5. Câu 5. B. Chênh lệch tốc độ A và B là 6−3=3 m/năm.
6. Câu 6. D. Đổi 4 m thành 400 cm và 1 năm thành 12 tháng: 400÷12≈33,3 cm/tháng. Giá trị đúng là phương án D sau khi đổi thứ tự lựa chọn.
7. Câu 7. A. Sóng, dòng chảy, bão và nguồn cung trầm tích là các yếu tố có thể liên quan đến biến động bờ.
8. Câu 8. A. Nhiều vị trí đường bờ theo thời gian cho phép tính các chỉ số thay đổi, nhưng cần kiểm tra chất lượng và thời điểm dữ liệu.
9. Câu 9. C. Đoạn A lùi (4+6)×5=50 m; đoạn B lùi (2+3)×5=25 m. Hiệu là 25 m.
10. Câu 10. D. Các thông tin này ảnh hưởng việc xác định vị trí bờ và so sánh chính xác giữa ảnh.
11. Câu 11. C. Kè có thể bảo vệ vị trí thiết kế nhưng cần xem xét quá trình bùn cát và ảnh hưởng lân cận.
12. Câu 12. D. Hạn chế xây dựng sát vùng biến động có thể giảm nguy cơ đối với công trình và cộng đồng.
13. Câu 13. A. Tốc độ đoạn C giảm từ 5 xuống 4 m/năm; tỉ lệ giảm so với ban đầu là (5−4)/5×100%=20%.
14. Câu 14. C. Đoạn C lùi 5×5=25 m ở giai đoạn đầu và 4×5=20 m ở giai đoạn sau; tổng 45 m.
15. Câu 15. B. Tốc độ khác theo vị trí và giai đoạn; bảng chưa cung cấp đủ yếu tố để quy nguyên nhân.
16. Câu 16. D. Hướng, độ lớn, thời gian và chú giải giúp người đọc phân biệt các tuyến và giai đoạn.
17. Câu 17. B. Trung bình của đoạn C qua hai giai đoạn là (5+4)/2=4,5 m/năm.
18. Câu 18. A. Quản lí phù hợp cần căn cứ vào dữ liệu rủi ro và điều kiện từng đoạn bờ.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Đúng. Mỗi giai đoạn tính 5 năm; đoạn B lùi (2+3)×5=25 m.
2. Câu 2. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Đúng. Tốc độ lịch sử không bảo đảm duy trì; triều và phương pháp đo ảnh hưởng vị trí quan sát.
3. Câu 3. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Sai. Tác động của công trình và lựa chọn giải pháp phụ thuộc đặc điểm từng khu vực.
4. Câu 4. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Đúng. Tốc độ có đơn vị m/năm; bảng trong đề là giả định, không phải dữ liệu công bố.

Phần III

1. Câu 1: 55 m. Tổng tốc độ ba đoạn là 4+2+5=11 m/năm; trong 5 năm: 11×5=55 m.
2. Câu 2: 18,2%. Tổng giai đoạn đầu là 55 m, giai đoạn sau là 65 m; mức tăng tương đối bằng (65−55)/55×100%≈18,18%, làm tròn một chữ số thập phân là 18,2%.
3. Câu 3: 0,5 m/năm. Mỗi giai đoạn dài 5 năm nên tốc độ trung bình 10 năm của A là [(4×5)+(6×5)]/10=5 m/năm; của C là [(5×5)+(4×5)]/10=4,5 m/năm. Hiệu là 5−4,5=0,5 m/năm. Đây là so sánh hai đoạn trong cùng khoảng thời gian, không phải tỉ lệ phần trăm thay đổi giữa hai giai đoạn.
4. Câu 4: 0,67 m/năm. Tốc độ trung bình giai đoạn đầu là 11/3; giai đoạn sau là 13/3; chênh lệch 2/3≈0,67 m/năm.
5. Câu 5: 2 lần. Giai đoạn sau, tốc độ lớn nhất là 6 m/năm, nhỏ nhất là 3 m/năm; 6/3=2.
6. Câu 6: 120 m. Cộng quãng lùi hai giai đoạn: 55+65=120 m.

Tài liệu tham chiếu

• USGS: theo dõi biến động đường bờ, xói lở, bão và thống kê tốc độ thay đổi đường bờ.
• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc định dạng đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025.

Số liệu tốc độ là giả định. Quãng lùi được ước tính theo giả thiết tốc độ không đổi trong từng giai đoạn; không suy ra nguyên nhân từ riêng bảng này. Bài còn chờ giáo viên Địa lí thẩm định.