Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 38
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
PHIẾU GÓP Ý BÀI THUYẾT TRÌNH — Khoa
Bản chị sửa lần đầu: Thay gần hết câu chữ, thêm ví dụ, đổi thứ tự trang. Bài trôi chảy hơn nhưng Khoa thấy không còn giống cách mình nói.
Nhu cầu Khoa nêu: Nói quá nhanh; muốn biết đoạn nào khó theo dõi. Cách góp ý sau khi hỏi rõ: Hai chị em nghe bản ghi âm; chị chỉ đánh dấu chỗ Khoa bỏ ý chính hoặc dùng nhiều thuật ngữ liên tiếp, không viết lại câu thay cậu.
Việc của Khoa: Tự viết phần kết bằng lời mình, tập dừng ở chỗ cần nhấn. Khi thuyết trình, cậu có lúc vấp nhưng nhìn ghi chú để lấy lại mạch và trả lời câu hỏi. Sau đó, Khoa gửi bản ghi mới, chỉ rõ đoạn sau trang ba cần nghe và hỏi tốc độ đã dễ theo dõi hơn chưa.
- Câu 1 (0,5 điểm). Vì sao Khoa không muốn dùng nguyên bản đã được chị sửa?
- Câu 2 (0,75 điểm). Sau khi hỏi rõ nhu cầu của Khoa, người chị đã thay đổi cách góp ý như thế nào?
- Câu 3 (1,0 điểm). Chi tiết Khoa tự viết lại phần kết và luyện ngắt nhịp cho thấy vai trò chủ động nào của người học?
- Câu 4 (1,75 điểm). Anh/chị suy nghĩ gì về sự khác nhau giữa giúp người khác làm thay và giúp họ có thể tự làm?
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về ích lợi của việc tự nghe lại bản ghi khi chuẩn bị thuyết trình.
- Câu 2 (4,0 điểm). Từ ngữ liệu và trải nghiệm của bản thân, hãy viết bài nghị luận khoảng 600 chữ bàn về cách cải thiện khả năng trình bày rõ ràng mà vẫn giữ tiếng nói riêng của người học.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Bản sửa trôi chảy nhưng không còn giống cách diễn đạt của Khoa.
- 0,75 điểm. Chị hỏi Khoa cần góp ý điều gì, sau đó nghe bản ghi và chỉ đánh dấu đoạn thiếu ý hoặc dày thuật ngữ, không viết lại toàn bộ.
- 1,0 điểm. Khoa tự chịu trách nhiệm với nội dung, dùng phản hồi để chỉnh một điểm cụ thể và luyện lại; người học giữ vai trò thực hành thay vì chỉ nhận lời giải có sẵn.
- 1,75 điểm. Làm thay có thể cho kết quả nhanh nhưng hạn chế cơ hội luyện tập; hỗ trợ hiệu quả giúp người học xác định nhu cầu, nhận phản hồi phù hợp và tự thực hiện bước kế tiếp. Cũng cần hỗ trợ trực tiếp khi nhiệm vụ vượt quá khả năng hoặc có nguy cơ đáng kể.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn nêu bản ghi giúp người nói tự nhận ra tốc độ, chỗ ngắt, ý bị bỏ sót hoặc thuật ngữ dày; cần nghe có mục tiêu rồi thử điều chỉnh, không coi bản ghi thay thế phản hồi của người nghe. Có ví dụ, lập ý và diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài làm phân tích được cách tổ chức ý, điều chỉnh tốc độ hoặc thuật ngữ để người nghe dễ theo dõi, đồng thời giữ lựa chọn từ ngữ và quan điểm của người trình bày; có thể nêu việc nghe lại bản ghi, tiếp nhận phản hồi cụ thể rồi tự chỉnh. Lập luận, dẫn chứng và diễn đạt phù hợp; không đồng nhất giữ tiếng nói riêng với từ chối góp ý hay để người khác viết thay.