Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo áp dụng từ năm 2025; không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Giáo dục kinh tế và pháp luật – Đề số 9
Thời gian: 50 phút. Đề gồm 24 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn và 4 câu trắc nghiệm đúng/sai; mỗi câu đúng/sai có bốn ý.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn – 24 câu
Chọn một phương án đúng nhất cho mỗi câu.
- Câu 1. Mưa lớn làm hư hại một phần vùng trồng rau cung cấp cho thành phố. Nếu nhu cầu và các yếu tố khác chưa đổi, thị trường rau có xu hướng nào?
A. Cung giảm, giá cân bằng có xu hướng tăng. B. Cung tăng, giá giảm. C. Cầu giảm về không. D. Giá chắc chắn không đổi. - Câu 2. Một cửa hàng có lợi nhuận trên sổ sách nhưng khách mua chịu chưa thanh toán, trong khi tiền thuê đến hạn. Chủ cửa hàng nên làm gì trước khi quyết định mở rộng?
A. Kiểm tra lịch thu các khoản phải thu so với tiền thuê đến hạn và dòng tiền sẵn có. B. Coi khoản phải thu chưa đến hạn là tiền mặt đã có. C. Mở rộng bán chịu ngay để tăng doanh thu mà chưa lập dự báo dòng tiền. D. Vay tối đa mà không tính khả năng trả. - Câu 3. Lương danh nghĩa của người lao động tăng 5% trong năm, còn mức giá chung tăng 8%. Nếu các yếu tố khác như nhau, sức mua từ tiền lương có xu hướng ra sao?
A. Sức mua thực có xu hướng giảm vì giá tăng nhanh hơn lương danh nghĩa. B. Sức mua thực tăng đúng bằng mức tăng của giá chung. C. Không thể thay đổi. D. Tăng 13%. - Câu 4. Hai nhãn hàng nước đóng chai có nhiều sản phẩm thay thế gần giống nhau. Khi một nhãn tăng giá, người mua dễ chuyển sang nhãn kia. Nhận định nào phù hợp nhất?
A. Cầu thường kém co giãn hơn khi người mua có nhiều lựa chọn. B. Độ co giãn của cầu phụ thuộc chủ yếu vào chi phí sản xuất của người bán. C. Mọi người mua đều ngừng dùng nước. D. Cầu thường co giãn hơn khi có nhiều hàng hóa thay thế gần giống. - Câu 5. Nhóm học sinh dự định bán đồ thủ công gây quỹ nhưng chưa khảo sát người mua và chi phí nguyên liệu. Bước nào giúp kế hoạch khả thi hơn?
A. Khảo sát người mua, ước tính chi phí và thử nghiệm quy mô nhỏ trước khi mở rộng. B. Tăng giá trước khi biết nhu cầu và chi phí. C. Nhập lượng hàng lớn để tạo áp lực bán. D. Bỏ qua khả năng hàng tồn. - Câu 6. Nền kinh tế suy giảm khiến nhiều doanh nghiệp cùng cắt giảm sản lượng và lao động. Trường hợp thất nghiệp nào có thể tăng?
A. Thất nghiệp thời vụ do kết thúc vụ thu hoạch. B. Thất nghiệp cơ cấu có thể tăng khi kỹ năng không phù hợp với vị trí đang tuyển. C. Thất nghiệp chu kì có thể tăng khi hoạt động kinh tế suy giảm. D. Không có thất nghiệp nào. - Câu 7. Một xưởng mua vải của nhà cung cấp rồi may thành áo để bán. Khi xác định phần giá trị xưởng tạo ra, cách hiểu nào đúng?
A. Coi nguyên liệu đầu vào không có giá trị kinh tế. B. Cộng toàn bộ giá trị vải ở mọi lần giao dịch vào giá trị áo. C. Tính phần giá trị tăng thêm của công đoạn may, không cộng lặp toàn bộ giá vải. D. Chỉ tính số áo chưa bán. - Câu 8. Đèn chiếu sáng đường phố được cung cấp đồng loạt cho khu dân cư, việc một người hưởng lợi thường không làm giảm lợi ích của người khác. Đặc điểm nào gần nhất?
A. Có tính chất của hàng hóa công cộng. B. Hàng hóa cá nhân có thể loại trừ tuyệt đối. C. Dịch vụ độc quyền tư nhân. D. Hàng hóa chỉ dành cho người trả phí riêng. - Câu 9. Một gia đình có khoản tiền chưa cần dùng trong ba năm và cân nhắc các kênh đầu tư có mức rủi ro khác nhau. Nguyên tắc nào hợp lí?
A. Chọn kênh có lợi nhuận quảng cáo cao nhất vì chắc chắn sinh lời. B. Cân nhắc mục tiêu, thời hạn và khả năng chịu rủi ro; đa dạng hóa không bảo đảm lợi nhuận. C. Dồn toàn bộ tiền vào một tài sản theo tin đồn. D. Vay thêm để đầu tư mà không tính nghĩa vụ. - Câu 10. Hai địa phương có năng suất tương đối khác nhau: địa phương X làm gạo với chi phí cơ hội thấp hơn, còn Y làm đồ gỗ với chi phí cơ hội thấp hơn. Nếu các điều kiện khác thuận lợi, chuyên môn hóa và trao đổi có thể giúp gì?
A. Chuyên môn hóa theo lợi thế so sánh và trao đổi có thể đem lại lợi ích cho cả hai bên. B. Mỗi địa phương phải tự sản xuất mọi mặt hàng. C. Chi phí cơ hội không còn tồn tại. D. Trao đổi luôn làm cả hai bên thiệt. - Câu 11. Khi tổng cầu suy yếu, Nhà nước có thể lựa chọn biện pháp tài khóa nào để hỗ trợ hoạt động kinh tế, tùy điều kiện ngân sách và mục tiêu ổn định?
A. Tăng thuế mọi mặt hàng bất kể tác động đến tổng cầu. B. Có thể điều chỉnh chi tiêu công hoặc thuế có mục tiêu tùy ngân sách và mục tiêu ổn định. C. Tăng thuế đồng loạt và đồng thời cắt chi tiêu công khi tổng cầu suy yếu. D. Đóng cửa các cơ sở sản xuất. - Câu 12. Một sàn giao dịch công khai giá, thông tin người bán và điều kiện đổi trả rõ ràng. Tác động nào có thể có đối với người tiêu dùng?
A. Người mua có thêm thông tin để so sánh giá và điều kiện giao dịch. B. Mọi sản phẩm được bảo đảm không có lỗi. C. Người tiêu dùng không cần đọc thông tin sản phẩm trước khi giao dịch. D. Người bán được miễn trách nhiệm. - Câu 13. Ứng dụng đặt xe đề nghị truy cập danh bạ dù chức năng đặt chuyến không cần dữ liệu này. Người dùng nên làm gì?
A. Cấp quyền truy cập danh bạ cho ứng dụng mà không xem xét mục đích. B. Từ chối quyền truy cập không cần thiết và kiểm tra cài đặt quyền riêng tư. C. Gửi mật khẩu tài khoản cho nhà phát triển. D. Công khai dữ liệu danh bạ để phản đối. - Câu 14. Hai bên trao đổi về thuê thiết bị nhưng còn chưa thống nhất giá và thời hạn thuê. Cách ứng xử nào giúp hạn chế tranh chấp?
A. Thống nhất giá, thời hạn và trách nhiệm rồi ghi nhận trước khi giao dịch. B. Một bên tự đặt giá rồi buộc bên kia chấp nhận. C. Nhận thiết bị trước, bỏ qua thỏa thuận. D. Giả định im lặng luôn là đồng ý. - Câu 15. Người lao động được yêu cầu làm thêm thường xuyên nhưng chưa rõ tiền lương, thời gian và điều kiện làm việc. Việc phù hợp là gì?
A. Ký giấy trắng để được giữ việc. B. Bắt đầu làm ngay mà không hỏi rõ mức lương và thời giờ làm việc. C. Tự ý lấy tài sản của nơi làm việc. D. Làm rõ điều kiện làm thêm, đối chiếu quy định qua kênh phù hợp và không ký giấy trắng. - Câu 16. Người mua nhận sản phẩm khác đáng kể so với thông tin quảng cáo và còn lưu hóa đơn, ảnh sản phẩm. Hành động ban đầu nào có căn cứ?
A. Liên hệ người bán qua kênh lưu vết, nêu yêu cầu và sử dụng kênh khiếu nại phù hợp nếu cần. B. Hủy toàn bộ chứng cứ. C. Đăng số tài khoản và mật khẩu của người bán. D. Đe dọa người giao hàng. - Câu 17. Học sinh chứng kiến bạn bị phân biệt đối xử trong hoạt động tập thể. Cách ứng xử nào thể hiện tôn trọng bình đẳng và an toàn?
A. Bịa thêm tình tiết để thu hút sự chú ý. B. Phát tán ảnh riêng tư của người liên quan. C. Kêu gọi trả đũa. D. Hỗ trợ bạn và phản ánh sự việc có căn cứ qua người hoặc kênh có trách nhiệm. - Câu 18. Người dân phát hiện dấu hiệu sai phạm trong một thủ tục tại cơ quan công quyền. Cách phản ánh nào phù hợp?
A. Phá hoại tài sản công. B. Ghi nhận thông tin và phản ánh qua kênh tiếp nhận chính thức, không đưa tiền hoặc phá hoại. C. Đưa tiền riêng để được ưu tiên xử lí. D. Đăng dữ liệu cá nhân của cán bộ lên mạng. - Câu 19. Một nhóm tự thiết kế biểu tượng riêng cho sản phẩm và muốn ngăn đơn vị khác sử dụng dấu hiệu gây nhầm lẫn. Việc nào nên làm?
A. Dùng tên cơ quan nhà nước để người mua tin tưởng. B. Sao chép biểu tượng của đối thủ. C. Cho rằng đăng lên mạng tự động tạo mọi quyền độc quyền. D. Tìm hiểu thủ tục bảo hộ phù hợp, tránh gây nhầm lẫn với nhãn hiệu khác. - Câu 20. Hai người cùng đứng tên một tài sản và bất đồng về việc cho thuê. Trước khi giao dịch, họ nên làm gì?
A. Giao tài sản cho người lạ không lập thỏa thuận. B. Kiểm tra giấy tờ đồng sở hữu và có thỏa thuận cần thiết trước khi cho thuê. C. Một đồng sở hữu tự ý giao dịch mà không thông báo bên còn lại. D. Coi đồng sở hữu không có quyền lợi. - Câu 21. Một cơ sở sản xuất nhận thấy nước thải có thể ảnh hưởng khu dân cư gần đó. Trách nhiệm nào phù hợp?
A. Kiểm tra, ngăn ngừa tác động và thực hiện yêu cầu bảo vệ môi trường theo quy định. B. Pha loãng để che dấu mà không xử lí. C. Chuyển điểm xả thải sang khu dân cư khác. D. Xóa hồ sơ vận hành. - Câu 22. Người lao động muốn biết quá trình tham gia bảo hiểm xã hội của mình đã được ghi nhận chưa. Nên làm gì?
A. Gửi mã xác thực cho người gọi không rõ danh tính. B. Đưa mã đăng nhập cho người môi giới không rõ danh tính. C. Tin vào tin nhắn xin phí xử lí. D. Tra cứu qua cổng hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội chính thức và yêu cầu giải thích khi cần. - Câu 23. Một tin tuyển dụng chỉ nhận người theo giới tính dù công việc được mô tả không nêu yêu cầu chuyên biệt có căn cứ. Người tìm việc nên làm gì?
A. Công khai dữ liệu cá nhân của nhà tuyển dụng lên mạng. B. Lưu thông tin tuyển dụng và phản ánh qua kênh phù hợp để xác minh dấu hiệu phân biệt. C. Chấp nhận mọi điều kiện mà không hỏi. D. Trả phí để được bảo đảm quyền bình đẳng. - Câu 24. Nhân viên nhận đường dẫn lạ yêu cầu đăng nhập tài khoản công ty để nhận thưởng. Cách xử lí an toàn nhất là gì?
A. Chuyển tiếp đường dẫn lạ cho đồng nghiệp để nhờ kiểm tra. B. Nhập mật khẩu để kiểm tra. C. Không mở liên kết; xác minh với bộ phận phụ trách qua kênh độc lập và báo nguy cơ giả mạo. D. Tải tệp đính kèm lạ về máy dùng chung.
Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu
Trong mỗi câu, xác định từng ý a), b), c), d) là đúng hay sai.
- Câu 1. Mưa kéo dài làm giảm lượng rau thu hoạch; cửa hàng bán lẻ xem xét nguồn cung mới và điều chỉnh kế hoạch nhập hàng.
- Nếu cung giảm còn cầu và yếu tố khác không đổi, giá cân bằng có thể chịu áp lực tăng.
- Chỉ riêng thời tiết đủ để khẳng định chính xác giá sẽ tăng bao nhiêu.
- Đa dạng nguồn cung có thể giúp cửa hàng giảm phụ thuộc vào một vùng trồng.
- Mọi cửa hàng đều nên tăng giá tùy ý mà không cần xem xét quy định hay cạnh tranh.
- Câu 2. Người mua thiết bị qua mạng giữ thông tin quảng cáo, xác nhận đơn hàng và trao đổi về thời gian giao.
- Lưu thông tin giao dịch giúp đối chiếu nội dung các bên đã trao đổi.
- Người mua nên gửi mật khẩu ngân hàng để người bán hoàn tiền nhanh.
- Nếu phát sinh bất đồng, có thể yêu cầu giải quyết qua kênh phù hợp và cung cấp chứng cứ liên quan.
- Quảng cáo trực tuyến làm giao dịch đương nhiên nằm ngoài quy định bảo vệ người tiêu dùng.
- Câu 3. Một cơ sở dự định đầu tư dây chuyền tiết kiệm điện, nhưng phải vay vốn và chưa chắc lượng đơn hàng tương lai.
- Tiết kiệm chi phí vận hành có thể là một lợi ích cần đánh giá.
- Khoản vay phải được xem xét cùng lãi, thời hạn và khả năng trả nợ.
- Lượng đơn hàng tương lai chắc chắn đúng bằng dự báo.
- Nên so sánh tổng chi phí và lợi ích trong thời gian dự kiến sử dụng thiết bị.
- Câu 4. Nhân viên nhận tin nhắn giả mạo bộ phận nhân sự yêu cầu gửi ảnh căn cước và mã đăng nhập để cập nhật hồ sơ.
- Nên xác minh yêu cầu bằng một kênh nội bộ đã biết, không dùng liên kết trong tin nhắn.
- Gửi mã đăng nhập là cần thiết nếu tin nhắn có tên công ty.
- Việc báo tin giả mạo có thể giúp tổ chức cảnh báo người khác.
- Thông tin định danh và mã xác thực cần được bảo vệ, chỉ cung cấp qua quy trình đáng tin cậy khi thực sự cần.
Đáp án và giải thích
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
- A. Thiệt hại mùa vụ làm lượng cung giảm; nếu cầu và yếu tố khác không đổi, giá cân bằng có xu hướng tăng.
- A. Lợi nhuận không đồng nghĩa luôn có tiền mặt; cần so lịch thu tiền thực tế với các khoản phải trả.
- A. Giá tăng nhanh hơn lương danh nghĩa nên tiền lương mua được ít hàng hóa, dịch vụ hơn.
- D. Nhiều hàng hóa thay thế khiến người mua dễ đổi lựa chọn khi giá thay đổi, nên cầu thường co giãn hơn.
- A. Khảo sát khách hàng, chi phí và kênh bán giúp kiểm tra nhu cầu, tính khả thi trước khi sử dụng nguồn lực.
- C. Thất nghiệp chu kì thường gắn với suy giảm tổng hoạt động kinh tế, có thể ảnh hưởng nhiều doanh nghiệp.
- C. Giá trị gia tăng là phần giá trị mới của công đoạn, tránh cộng trùng giá trị nguyên liệu đã nằm trong thành phẩm.
- A. Đèn đường thường có tính không cạnh tranh trong tiêu dùng và khó loại trừ người hưởng lợi, đặc trưng của hàng hóa công cộng.
- B. Quyết định phù hợp tùy mục tiêu, thời hạn và mức chịu rủi ro; đa dạng hóa có thể giảm rủi ro tập trung nhưng không xóa mọi rủi ro.
- A. Lợi thế so sánh dựa trên chi phí cơ hội tương đối; chuyên môn hóa và trao đổi có thể tạo lợi ích cho các bên.
- B. Chính sách tài khóa có thể điều chỉnh chi tiêu công hoặc thuế; lựa chọn thực tế còn phụ thuộc mục tiêu và giới hạn ngân sách.
- A. Công khai giá và điều kiện giúp người mua có cơ sở so sánh; điều đó không bảo đảm mọi sản phẩm đều không lỗi.
- B. Chỉ cấp quyền truy cập cần thiết cho chức năng giúp giảm thu thập dữ liệu không liên quan.
- A. Làm rõ và ghi nhận các điều khoản thống nhất giúp các bên hiểu nghĩa vụ trước khi giao kết, thực hiện.
- D. Người lao động cần làm rõ điều kiện việc làm và đối chiếu quy định áp dụng qua kênh phù hợp; không ký giấy trắng.
- A. Lưu chứng cứ, nêu yêu cầu có căn cứ và dùng cơ chế khiếu nại phù hợp giúp bảo vệ quyền lợi và hạn chế tranh chấp.
- D. Hỗ trợ người bị ảnh hưởng và phản ánh sự việc dựa trên thông tin có căn cứ giúp bảo vệ phẩm giá, tránh làm tổn hại thêm.
- B. Phản ánh qua đúng kênh với thông tin kiểm chứng là cách phù hợp để cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận, xử lí.
- D. Biện pháp bảo hộ phụ thuộc loại đối tượng và thủ tục áp dụng; việc tìm hiểu, xác lập quyền phù hợp giúp chủ thể bảo vệ dấu hiệu của mình.
- B. Đồng sở hữu cần tôn trọng quyền và thỏa thuận của các bên; phải xem giấy tờ và quy định cụ thể trước khi giao dịch.
- C. Cơ sở cần ngăn ngừa, kiểm soát tác động môi trường và tuân thủ yêu cầu áp dụng, không che giấu nguồn ô nhiễm.
- D. Tra cứu và yêu cầu giải thích qua kênh chính thức giúp phát hiện sai lệch mà không làm lộ thông tin xác thực.
- B. Lưu thông tin và phản ánh qua kênh phù hợp giúp làm rõ dấu hiệu; không nên tự phát tán dữ liệu cá nhân.
- C. Tin nhắn kèm đường dẫn lạ có thể là giả mạo; xác minh độc lập và báo bộ phận phụ trách là lựa chọn an toàn.
Phần II. Đúng/sai
- a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Cung giảm thường tạo áp lực tăng giá khi các yếu tố khác không đổi, nhưng không đủ dữ liệu để định lượng hay khẳng định mọi hành vi định giá đều phù hợp.
- a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Hồ sơ giao dịch hỗ trợ đối chiếu và giải quyết bất đồng; mật khẩu ngân hàng không phải dữ liệu cần gửi để nhận hoàn tiền.
- a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Đầu tư cần cân nhắc lợi ích vận hành, chi phí vốn, khả năng trả nợ và độ bất định của đơn hàng.
- a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. Xác minh qua kênh nội bộ và bảo vệ dữ liệu giảm nguy cơ lừa đảo; tên công ty trong tin nhắn không chứng minh người gửi là thật.
Tài liệu tham khảo để đối chiếu quy định hiện hành
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 (hiệu lực 01/01/2026)
- Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14
- Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14
- Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng số 19/2023/QH15
- Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 07/2022/QH15