Đề ôn tập Địa lí số 15: Lựa chọn phương thức vận tải hàng hóa

Đề tự biên soạn, không phải đề thi chính thức. Bảng so sánh tuyến từ khu sản xuất P đến trung tâm phân phối Q là dữ liệu giả định. Chi phí tính theo cước vận chuyển đường dài, chưa gồm bốc xếp và giao nhận đầu cuối.

Phương thức	Cự li (km)	Tốc độ khai thác trung bình (km/giờ)	Cước (nghìn đồng/tấn-km)	Sức chở tham khảo mỗi chuyến
Đường bộ	480	60	1,8	30 tấn/xe
Đường sắt	520	45	1,2	500 tấn/tàu
Đường thủy nội địa	650	25	0,8	1 000 tấn/tàu

Giả định khi làm bài: hàng 100 tấn, lịch trình và tốc độ ổn định; thời gian tính theo cự li chia tốc độ, chưa tính thời gian chờ và trung chuyển.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Với lô hàng không gấp, cần giảm cước đường dài theo giả định, phương thức nào có chi phí thấp nhất? A. đường bộ; B. đường sắt; C. đường thủy nội địa; D. cả ba bằng nhau.
2. Câu 2. Cước đường dài cho 100 tấn hàng đi đường sắt là: A. 52,0 triệu đồng; B. 62,4 triệu đồng; C. 72,4 triệu đồng; D. 86,4 triệu đồng.
3. Câu 3. Lợi thế nổi bật của vận tải đường bộ trong bảng là: A. luôn có cước thấp nhất; B. sức chở mỗi chuyến lớn nhất; C. cự li ngắn hơn nên thời gian chạy ước tính thấp nhất; D. không cần mạng lưới kết nối.
4. Câu 4. Cước đường bộ chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm tổng cước đường bộ và đường sắt cho lô 100 tấn? A. 58,1%; B. 41,9%; C. 66,2%; D. 38,5%.
5. Câu 5. So sánh các phương thức vận tải cần cân nhắc: A. chỉ cước; B. chỉ tốc độ; C. khối lượng, thời gian, chi phí, độ tin cậy và kết nối đầu-cuối; D. chỉ chiều dài tuyến.
6. Câu 6. Hệ thống cảng cạn hoặc ga hàng hóa thường giúp: A. loại bỏ mọi chi phí trung chuyển; B. nối vận tải đường dài với khu sản xuất và phân phối; C. thay thế mọi tuyến đường bộ; D. làm mạng lưới logistics không cần quy hoạch.
7. Câu 7. Nếu giao hàng cần tới nơi nhanh nhất theo phép tính đơn giản trong đề, chọn: A. đường thủy; B. đường sắt; C. mọi phương thức như nhau; D. đường bộ.
8. Câu 8. Thời gian chạy ước tính của tàu hàng trên tuyến đường sắt là gần: A. 8,0 giờ; B. 10,0 giờ; C. 11,6 giờ; D. 20,8 giờ.
9. Câu 9. Vận tải đa phương thức là: A. chuyển hàng chỉ bằng một phương tiện; B. vận chuyển trong phạm vi một nhà ga; C. bỏ chứng từ theo dõi hàng; D. dùng nhiều phương thức phối hợp trong một chuỗi vận chuyển.
10. Câu 10. Điểm nghẽn tại cửa ngõ cảng có thể làm: A. tăng thời gian và chi phí của cả chuỗi cung ứng; B. giảm cự li địa lí; C. tăng sức chở của xe; D. xóa nhu cầu kho bãi.
11. Câu 11. Mạng lưới giao thông dày hơn thường tạo thuận lợi cho tiếp cận thị trường, nhưng: A. bảo đảm mọi địa phương phát triển ngang nhau; B. không ảnh hưởng lựa chọn địa điểm; C. làm biến mất mọi chênh lệch vùng; D. vẫn cần xem xét chất lượng kết nối, chi phí và tác động xã hội-môi trường.
12. Câu 12. Muốn thể hiện hướng tuyến và vị trí ga, cảng trên không gian, nguồn dữ liệu phù hợp là: A. bảng tổng sản lượng toàn quốc không phân vùng; B. bản đồ mạng lưới có tọa độ và chú giải; C. danh sách không có địa danh; D. biểu đồ tròn riêng lẻ.
13. Câu 13. Cước đường thủy nội địa của 100 tấn hàng trong bảng là: A. 52,0 triệu đồng; B. 62,4 triệu đồng; C. 65,0 triệu đồng; D. 86,4 triệu đồng.
14. Câu 14. Khi so sánh thời gian thực tế giao hàng, ngoài thời gian chạy cần tính: A. tên gọi phương thức; B. thời gian chờ, xếp dỡ, trung chuyển và độ tin cậy lịch trình; C. số màu trên bản đồ; D. lượng mưa trung bình năm của cả nước.
15. Câu 15. Khối lượng lớn, đều đặn trên tuyến có đường ray kết nối thường phù hợp để xem xét: A. chỉ xe máy; B. đường sắt; C. trực thăng; D. phương tiện cá nhân.
16. Câu 16. Để giảm phát thải logistics, một hướng tổ chức có thể là: A. chuyển toàn bộ hàng sang máy bay; B. tăng chuyến xe rỗng; C. bỏ bảo dưỡng phương tiện; D. phối hợp phương thức có hiệu quả năng lượng và tối ưu tải, tuyến.
17. Câu 17. Cự li trên bảng không nhất thiết trùng khoảng cách đường chim bay vì: A. tuyến vận tải đi theo hạ tầng và điều kiện địa hình, sông ngòi; B. mọi tuyến đều thẳng; C. cự li không cần đơn vị; D. tọa độ không liên quan giao thông.
18. Câu 18. Nếu lô hàng có giá trị cao, dễ hỏng và cần giao gấp, quyết định hợp lí cần ưu tiên: A. chỉ phương thức rẻ nhất; B. chỉ sức chở tối đa; C. thời gian, độ tin cậy, bảo quản và tổng chi phí; D. chỉ số km ngắn nhất.

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Tính toán theo bảng cước

1. Cước đường bộ bình quân cho mỗi tấn trong lô 100 tấn là 0,864 triệu đồng.
2. Đơn giá đường sắt gấp 1,5 lần đơn giá đường thủy theo bảng.
3. Giữ nguyên cự li và đơn giá, tăng khối lượng lô hàng từ 100 lên 200 tấn làm tổng cước tăng gấp đôi.
4. Đường thủy có cước thấp nhất đồng nghĩa luôn là lựa chọn tốt nhất cho mọi loại hàng.

Câu 2. Tổ chức mạng lưới

1. Ga hàng hóa và cảng có thể tạo điểm kết nối giữa vận tải đường dài với các khu sản xuất.
2. Thiếu kết nối đầu-cuối có thể làm giảm lợi thế của một phương thức cước thấp.
3. Vận tải đa phương thức nghĩa là hàng phải được chuyển tải ở mọi tỉnh.
4. Ùn tắc tại nút giao thông có thể ảnh hưởng độ tin cậy giao hàng.

Câu 3. Lựa chọn phương thức

1. Lô hàng gấp có thể khiến người gửi chấp nhận chi phí cao hơn để rút ngắn thời gian.
2. Thời gian trong bảng đã bao gồm mọi thời gian chờ và bốc dỡ.
3. Quy mô lô hàng và tần suất vận chuyển có thể ảnh hưởng phương án phù hợp.
4. Cước trên mỗi tấn-km là toàn bộ chi phí logistics của lô hàng trong mọi trường hợp.

Câu 4. Tác động và dữ liệu

1. Đường vận tải có thể mở rộng khả năng tiếp cận thị trường nhưng cũng gây tác động môi trường cần đánh giá.
2. Bản đồ tuyến cần có chú giải và nguồn dữ liệu để người đọc hiểu đúng.
3. Cự li đường bộ, đường sắt và đường thủy bằng nhau vì cùng nối P với Q.
4. Tối ưu tải trọng và giảm chuyến xe rỗng có thể cải thiện hiệu quả vận chuyển.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Đơn giá cước đường sắt cao hơn đường thủy nội địa bao nhiêu nghìn đồng/tấn-km?
2. Câu 2: Cước đường bộ cao hơn đường thủy bao nhiêu triệu đồng cho lô 100 tấn?
3. Câu 3: Tính thời gian chạy ước tính của tàu hàng (giờ), làm tròn một chữ số thập phân.
4. Câu 4: Phương thức nào có cước thấp nhất theo bảng?
5. Câu 5: Tính cước đường thủy cho 250 tấn (triệu đồng), giữ nguyên đơn giá.
6. Câu 6: Cước đường sắt thấp hơn đường bộ bao nhiêu phần trăm? Làm tròn một chữ số thập phân.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Cước thấp nhất trong bảng là 0,8 nghìn đồng/tấn-km của đường thủy nội địa.
2. Câu 2. B. 100×520×1,2=62 400 nghìn đồng, tức 62,4 triệu đồng.
3. Câu 3. C. 480/60=8 giờ, thấp hơn thời gian chạy ước tính của hai phương thức còn lại.
4. Câu 4. A. Cước đường bộ là 86,4 triệu đồng; tổng cước đường bộ và đường sắt là 86,4+62,4=148,8 triệu đồng. Tỉ trọng là 86,4/148,8×100≈58,1%.
5. Câu 5. C. Chi phí, thời gian, quy mô lô hàng, độ tin cậy và kết nối đều ảnh hưởng quyết định.
6. Câu 6. B. Các đầu mối này giúp nối tuyến vận tải chính với nơi phát sinh và nơi nhận hàng.
7. Câu 7. D. Thời gian đường bộ theo giả định là 480/60=8 giờ, thấp nhất trong ba tuyến.
8. Câu 8. C. 520/45≈11,6 giờ; đây chỉ là thời gian chạy theo giả định.
9. Câu 9. D. Chuỗi đa phương thức phối hợp ít nhất hai phương thức trong quá trình vận chuyển.
10. Câu 10. A. Chờ đợi tại cửa ngõ kéo dài thời gian lưu hàng và có thể phát sinh chi phí.
11. Câu 11. D. Mật độ tuyến không tự động bảo đảm tiếp cận đồng đều; chất lượng và khả năng kết nối cũng quan trọng.
12. Câu 12. B. Bản đồ có vị trí, tuyến và chú giải thể hiện được quan hệ không gian của các đầu mối.
13. Câu 13. A. 100×650×0,8=52 000 nghìn đồng, tức 52,0 triệu đồng.
14. Câu 14. B. Thời gian chờ và trung chuyển có thể làm tổng thời gian thực tế khác thời gian chạy.
15. Câu 15. B. Đường sắt có thể phù hợp với lô hàng lớn, ổn định khi có tuyến và ga kết nối.
16. Câu 16. D. Tải phương tiện tốt và tổ chức tuyến hợp lí giúp giảm vận chuyển không cần thiết.
17. Câu 17. A. Tuyến thực tế bám theo mạng hạ tầng, địa hình và các điểm trung chuyển.
18. Câu 18. C. Với hàng gấp, dễ hỏng, độ tin cậy và bảo quản quan trọng bên cạnh cước.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. Chênh lệch đường bộ–đường sắt là 86,4−62,4=24,0 triệu đồng; tỉ số đơn giá đường sắt/đường thủy là 1,2/0,8=1,5; cước tỉ lệ thuận với khối lượng khi cự li và đơn giá giữ nguyên. Đường thủy rẻ nhất không có nghĩa phù hợp mọi lô hàng.
2. Câu 2. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. Đầu mối và chất lượng kết nối ảnh hưởng hiệu quả; đa phương thức không đòi hỏi chuyển tải ở mọi tỉnh.
3. Câu 3. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Sai. Thời gian bảng chỉ là thời gian chạy; cước đường dài không bao gồm toàn bộ chi phí logistics.
4. Câu 4. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. Cùng điểm đầu-cuối nhưng mạng lưới và địa hình làm cự li từng phương thức khác nhau.

Phần III

1. Câu 1: 1,2−0,8=0,4 nghìn đồng/tấn-km.
2. Câu 2: Đường bộ 86,4 triệu; đường thủy 52,0 triệu; chênh lệch 34,4 triệu đồng.
3. Câu 3: 520/45≈11,555 giờ, làm tròn một chữ số thập phân là 11,6 giờ.
4. Câu 4: Đường thủy nội địa, với 52,0 triệu đồng cho lô 100 tấn.
5. Câu 5: 250×650×0,8=130 000 nghìn đồng=130,0 triệu đồng.
6. Câu 6: (86,4−62,4)/86,4×100≈27,8%.

Tài liệu tham chiếu

• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc định dạng đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025.

Số liệu các tuyến P–Q là giả định; các cước và thời gian được tính theo giả định nêu trong đề. Bài chờ giáo viên Địa lí thẩm định.