Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 18
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
BIÊN BẢN CHỌN ĐỊA ĐIỂM THAM QUAN CUỐI NĂM
Đề xuất 1 — Quân: Bảo tàng khoa học, vì gần và vé rẻ. Đề xuất 2 — Ly: Khu sinh thái ngoại thành, vì lớp đã ngồi trong phòng nhiều tháng ôn thi. Trao đổi ban đầu dừng ở câu: “Ai cũng chỉ nghĩ cho mình.”
Cách làm tiếp theo: Lớp trưởng yêu cầu mỗi bên tóm tắt lí do của bên kia trước khi phản bác. Quân nghe rằng Ly muốn hoạt động ngoài trời nhưng không phủ nhận chi phí; Ly hiểu Quân lo một số bạn phải tự trả tiền xe. Hai bạn cùng hỏi ban tổ chức về xe chung và mức giảm vé.
Thông tin kiểm tra được: Khu sinh thái có thể hỗ trợ xe nếu đoàn đăng kí sớm. Bảo tàng miễn phí vào sáng cuối tuần.
Phương án được chọn: Bảo tàng sáng thứ bảy, công viên gần đó vào một phần buổi chiều. Quân ghi hai khu triển lãm ở mặt sau vé; Ly chụp biển chỉ đường. Trước cổng, Quân cầm giúp túi áo khoác khi Ly buộc lại dây giày.
- Câu 1 (0,5 điểm). Điều gì khiến cuộc họp ban đầu đi vào bế tắc?
- Câu 2 (0,75 điểm). Sau khi nghe lại, Quân và Ly hiểu thêm điều gì về mối quan tâm của nhau?
- Câu 3 (1,0 điểm). Kết quả lựa chọn của lớp cho thấy sự thỏa hiệp khác với việc mỗi bên từ bỏ hoàn toàn ý kiến ra sao?
- Câu 4 (1,75 điểm). Anh/chị nhận xét về cách lắng nghe trước khi phản bác trong một cuộc bất đồng.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày cách chọn địa điểm cho hoạt động học tập ngoài lớp khi cần cân nhắc chi phí, giá trị trải nghiệm và khả năng tham gia của mọi người.
- Câu 2 (4,0 điểm). Viết bài nghị luận khoảng 600 chữ bàn về việc tìm tiếng nói chung trong khi vẫn tôn trọng khác biệt.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Quân và Ly chỉ bảo vệ lựa chọn của mình, quy kết đối phương ích kỉ, chưa tìm hiểu lí do.
- 0,75 điểm. Ly quan tâm đến hoạt động ngoài trời sau thời gian dài ôn tập; Quân lo chi phí đi lại cho các bạn. Nêu đủ hai ý.
- 1,0 điểm. Lớp kết hợp các mục tiêu bằng cách chọn bảo tàng buổi sáng và công viên buổi chiều; mỗi người vẫn giữ sở thích riêng. Thỏa hiệp tìm phương án cùng chấp nhận, không đòi mọi người có cùng quan điểm.
- 1,75 điểm. Lắng nghe giúp nhận diện nhu cầu thật, giảm suy diễn và mở đường cho dữ kiện/giải pháp mới; cần phản hồi công bằng trước khi nêu lí do của mình. Liên hệ việc hai bạn tóm tắt mối quan tâm của nhau; có thể nêu giới hạn khi phải quyết định theo tiêu chí khách quan.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn nêu các tiêu chí phù hợp như chi phí tổng thể, phương tiện đi lại, giá trị học tập, điều kiện an toàn và khả năng tham gia của các bạn; giải thích cách thu thập nhu cầu và so sánh lựa chọn trước khi quyết định. Có ví dụ, lí lẽ, bố cục đoạn và diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài nghị luận làm rõ tiếng nói chung không đồng nghĩa xóa bỏ khác biệt; phân tích lắng nghe, tiêu chí chung, phương án dung hòa và trường hợp cần quyết định theo quyền/qui định. Có dẫn chứng, lập luận và bố cục mạch lạc.