Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Lịch sử – Đề số 28

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Thời gian gợi ý: 50 phút.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 24 câu

1. Câu 1. Ngày 22/10/1962, Tổng thống Kennedy công bố biện pháp nào để ứng phó với tên lửa Liên Xô tại Cuba? A. Mở cuộc đổ bộ toàn diện lên Cuba.   B. Ký hiệp ước hòa bình với Liên Xô.   C. Thiết lập “kiểm dịch” hải quân đối với Cuba để ngăn vũ khí tiến công được chuyển tới đảo.   D. Rút toàn bộ lực lượng Mỹ khỏi Tây bán cầu.
2. Câu 2. Ảnh trinh sát của Hoa Kỳ phát hiện các bệ phóng tên lửa Liên Xô tại Cuba vào ngày nào? A. 14/10/1962.   B. 20/11/1962.   C. 28/10/1962.   D. 22/10/1962.
3. Câu 3. Vì sao việc triển khai tên lửa Liên Xô tại Cuba khiến Hoa Kỳ đặc biệt lo ngại? A. Hoa Kỳ và Liên Xô khi ấy đã ký hiệp ước giải trừ toàn bộ vũ khí.   B. Cuba nằm ở Tây Âu.   C. Cuba ở gần lãnh thổ Hoa Kỳ, làm tăng nguy cơ tấn công hạt nhân trong thời gian cảnh báo ngắn.   D. Các tên lửa đã được phóng vào Hoa Kỳ.
4. Câu 4. Ngày 23/10/1962, tổ chức khu vực nào thông qua nghị quyết tạo cơ sở liên Mỹ cho việc ngăn chặn vũ khí tiến công tới Cuba? A. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.   B. Hội đồng Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS).   C. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).   D. Hội đồng Tương trợ Kinh tế (Comecon).
5. Câu 5. Vì sao chính quyền Kennedy gọi biện pháp ngăn tàu là “quarantine” thay vì tuyên bố “blockade”? A. Vì Hoa Kỳ đã ký hòa ước với Cuba.   B. Muốn mô tả đây là biện pháp hạn chế có mục tiêu, tránh hàm ý pháp lý và leo thang trực tiếp của phong tỏa chiến tranh.   C. Vì không có lực lượng hải quân tham gia.   D. Vì Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ra lệnh tấn công.
6. Câu 6. Liên Xô khi ấy do nhà lãnh đạo nào đứng đầu? A. Mikhail Gorbachev.   B. Leonid Brezhnev.   C. Joseph Stalin.   D. Nikita Khrushchev.
7. Câu 7. Thỏa thuận bí mật giữa Khrushchev và Fidel Castro vào mùa hè năm 1962 hướng tới mục tiêu nào? A. Khôi phục quyền kiểm soát Liên Xô đối với Berlin.   B. Răn đe một cuộc xâm lược mới nhằm vào Cuba bằng cách bố trí tên lửa Liên Xô trên đảo.   C. Đưa Cuba gia nhập NATO.   D. Giải thể các căn cứ quân sự Liên Xô ở Đông Âu.
8. Câu 8. Cuộc đối đầu này là sự kiện tiêu biểu của
   1. phong trào giải thực ở châu Phi.
   2. thời kỳ hậu Chiến tranh lạnh.
   3. Chiến tranh lạnh, khi hai siêu cường tiến sát nguy cơ xung đột hạt nhân.
   4. Chiến tranh thế giới thứ nhất.
9. Câu 9. Hành động quân sự công khai nào Kennedy không lựa chọn ngay trong bài phát biểu ngày 22/10? A. Cảnh báo hậu quả của một vụ phóng tên lửa.   B. Xâm lược Cuba.   C. Công bố “quarantine”.   D. Thông báo về các bệ phóng.
10. Câu 10. Biện pháp “quarantine” của Hoa Kỳ bắt đầu được thực thi vào ngày nào? A. 28/10/1962.   B. 14/10/1962.   C. 20/11/1962.   D. 24/10/1962.
11. Câu 11. Ngày 27/10/1962 thường được gọi là “Thứ Bảy Đen” vì
    1. căng thẳng lên cao, có thêm sự cố máy bay và các thông điệp ngoại giao phức tạp.
    2. Liên hợp quốc giải thể.
    3. các cuộc đàm phán đã kết thúc khủng hoảng.
    4. Hoa Kỳ tuyên chiến với Cuba.
12. Câu 12. Ngày 28/10/1962, Khrushchev công khai tuyên bố điều gì? A. Liên Xô đồng ý tháo dỡ và đưa tên lửa khỏi Cuba.   B. Liên Xô sẽ tiếp tục đưa thêm tên lửa tới Cuba.   C. Cuba sẽ trở thành lãnh thổ Liên Xô.   D. Liên Xô sẽ tấn công Hoa Kỳ.
13. Câu 13. Trong thư ngày 27/10/1962 gửi Khrushchev, Kennedy đồng ý bảo đảm điều gì nếu đạt được dàn xếp?
    1. rút khỏi NATO.
    2. công nhận Cuba là một phần của Liên Xô.
    3. chấm dứt quan hệ với các nước Tây Âu.
    4. không xâm lược Cuba.
14. Câu 14. Nội dung nào thuộc thỏa thuận kín được trao đổi qua kênh ngoại giao Hoa Kỳ–Liên Xô? A. NATO giải thể ngay lập tức.   B. Hoa Kỳ sẽ tháo dỡ tên lửa Jupiter ở Thổ Nhĩ Kỳ trong thời gian sau đó.   C. Cuba gia nhập Liên hợp quốc.   D. Liên Xô được kiểm soát Berlin.
15. Câu 15. Vì sao cần phân biệt thông báo công khai và trao đổi ngoại giao kín trong khủng hoảng? A. Vì không có bất kỳ trao đổi trực tiếp nào giữa hai bên.   B. Vì việc rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ được giữ kín; thư ngày 27/10 của Kennedy có bảo đảm không xâm lược Cuba được chuyển qua kênh ngoại giao và công bố với báo chí, rồi ông tái khẳng định lập trường có điều kiện ngày 20/11.   C. Vì mọi điều khoản đều được ký thành một hiệp ước công khai duy nhất.   D. Vì Khrushchev không gửi thông điệp cho Kennedy.
16. Câu 16. Quân đội Hoa Kỳ đã thực hiện điều gì sau khi Liên Xô chấp nhận tháo dỡ tên lửa? A. Tấn công Moskva.   B. Xâm lược Cuba.   C. Dỡ bỏ “quarantine” sau khi Liên Xô đồng ý đưa máy bay ném bom IL-28 khỏi Cuba vào tháng 11.   D. Chấm dứt mọi hoạt động ở Đại Tây Dương.
17. Câu 17. Đường dây liên lạc trực tiếp giữa Washington và Moskva, thường gọi là “đường dây nóng”, được thúc đẩy bởi bài học nào? A. Cần liên lạc nhanh, giảm nguy cơ tính toán sai trong khủng hoảng hạt nhân.   B. Hai nước cần thống nhất tiền tệ.   C. Cần cắt liên lạc giữa nguyên thủ.   D. Mọi ngoại giao phải tiến hành qua quân đội.
18. Câu 18. Cách giải quyết khủng hoảng cho thấy vai trò của ngoại giao ở điểm nào? A. Đàm phán không có tác động đến kết quả.   B. Liên hợp quốc ra lệnh cho một bên đầu hàng vô điều kiện.   C. Trao đổi thông điệp và thỏa hiệp giúp tránh chiến tranh trực tiếp giữa hai siêu cường.   D. Khủng hoảng kết thúc bằng cuộc xâm lược Cuba.
19. Câu 19. Vì sao không nên mô tả khủng hoảng như chiến thắng tuyệt đối của một phía? A. Vì khủng hoảng xảy ra sau Chiến tranh lạnh.   B. Vì không có bên nào tham gia.   C. Vì tên lửa vẫn được phóng vào Hoa Kỳ.   D. Vì cả hai bên đều phải tính đến an ninh, uy tín, nhượng bộ và rủi ro hạt nhân.
20. Câu 20. Trình tự nào đúng? A. Kennedy công bố quarantine → Khrushchev tuyên bố rút → phát hiện tên lửa → khủng hoảng bắt đầu.   B. Khủng hoảng kết thúc → phát hiện tên lửa → Kennedy công bố quarantine → thông điệp giữa hai bên.   C. Khrushchev tuyên bố rút tên lửa → ảnh trinh sát phát hiện tên lửa → Kennedy công bố quarantine → chiến dịch trinh sát.   D. Phát hiện tên lửa → Kennedy công bố quarantine → Khrushchev tuyên bố rút tên lửa → Hoa Kỳ kết thúc quarantine sau dàn xếp tiếp theo.
21. Câu 21. Điều kiện trực tiếp nào được Hoa Kỳ nêu trước khi chấm dứt “quarantine” quanh Cuba vào tháng 11/1962? A. Liên Xô đồng ý rút máy bay ném bom IL-28 khỏi Cuba.   B. Hoa Kỳ hoàn tất rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ.   C. Cuba gia nhập Tổ chức các quốc gia châu Mỹ.   D. Liên Xô giải thể toàn bộ căn cứ ở Đông Âu.
22. Câu 22. Nhận định nào phù hợp nhất về hậu quả của khủng hoảng? A. Hai siêu cường nhận rõ nguy cơ leo thang và có thêm động lực cải thiện liên lạc, kiểm soát vũ khí.   B. Chiến tranh lạnh chấm dứt ngay năm 1962.   C. Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đã biến mất vĩnh viễn.   D. Cuba bị sáp nhập vào Hoa Kỳ.
23. Câu 23. Khủng hoảng tên lửa Cuba khác với chiến tranh Triều Tiên ở điểm cơ bản nào? A. Chiến tranh Triều Tiên diễn ra sau năm 1991.   B. Triều Tiên nằm ở châu Mỹ.   C. Khủng hoảng Cuba là đối đầu hạt nhân trực tiếp, căng thẳng giữa hai siêu cường nhưng không dẫn đến chiến tranh tổng lực giữa họ.   D. Cuba không liên quan đến Chiến tranh lạnh.
24. Câu 24. Bài học lịch sử quan trọng nhất từ khủng hoảng là
    1. các nước nhỏ không có vai trò trong cạnh tranh siêu cường.
    2. đe dọa sử dụng vũ khí là phương thức giải quyết an toàn.
    3. cạnh tranh hạt nhân luôn bảo đảm hòa bình.
    4. quản trị khủng hoảng, liên lạc minh bạch và thỏa hiệp có thể giúp ngăn xung đột thảm khốc.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Ở mỗi câu, xác định tính đúng hoặc sai của từng ý a–d.

Câu 1. Phát hiện và phản ứng của Hoa Kỳ

Tư liệu: Ảnh trinh sát ngày 14/10/1962 cho thấy các công trình tên lửa tại Cuba. Ngày 22/10, Kennedy thông báo phát hiện và tuyên bố thiết lập “quarantine” hải quân để ngăn thêm vũ khí tấn công tới đảo.

1. Ảnh trinh sát được chụp trước bài phát biểu của Kennedy.
2. Kennedy thông báo sự việc trước công chúng ngày 22/10.
3. Hoa Kỳ tuyên chiến với Liên Xô trong bài phát biểu đó.
4. Biện pháp “quarantine” nhằm hạn chế đưa thêm vũ khí tấn công tới Cuba.

Câu 2. Những ngày nguy hiểm nhất

Tư liệu: Liên Xô tuyên bố ngày 28/10 sẽ tháo dỡ tên lửa tại Cuba. Việc Hoa Kỳ duy trì “quarantine” còn phụ thuộc vào việc Liên Xô đưa máy bay ném bom IL-28 khỏi đảo; ngày 20/11, Hoa Kỳ chấm dứt biện pháp này.

1. Liên Xô công bố quyết định tháo dỡ tên lửa ngày 28/10.
2. Khủng hoảng kết thúc hoàn toàn cùng thời điểm Hoa Kỳ chấm dứt “quarantine” ngày 20/11.
3. Ngày 20/11, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục duy trì “quarantine”.
4. Việc tháo dỡ tên lửa và việc kết thúc biện pháp hải quân không phải cùng một mốc.

Câu 3. Nội dung dàn xếp

Tư liệu: Ngày 28/10, Khrushchev công khai tuyên bố Liên Xô sẽ tháo dỡ tên lửa tại Cuba. Trong thư ngày 27/10 gửi Khrushchev, Kennedy chấp nhận giải pháp gắn với bảo đảm không xâm lược Cuba; bức thư được chuyển qua kênh ngoại giao và công bố với báo chí. Ông tái khẳng định lập trường không có ý định xâm lược công khai ngày 20/11, với điều kiện. Riêng việc Hoa Kỳ sẽ rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ được trao đổi kín và hoàn tất năm 1963.

1. Liên Xô công khai tuyên bố rút tên lửa; Kennedy nêu bảo đảm không xâm lược trong thư 27/10 được công bố với báo chí, rồi tái khẳng định điều kiện công khai ngày 20/11.
2. Việc rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ được công bố công khai như một điều kiện trao đổi đồng thời.
3. Tên lửa Jupiter của Hoa Kỳ được rút khỏi Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 1963.
4. Dàn xếp chỉ bao gồm một tuyên bố của Liên Xô, không có cam kết từ Hoa Kỳ.

Câu 4. Bài học của khủng hoảng

Tư liệu: Trong tháng 10/1962, hai siêu cường ở sát bờ vực xung đột hạt nhân. Sau đó, Washington và Moskva thiết lập đường dây liên lạc trực tiếp; khủng hoảng cũng góp phần thúc đẩy quan tâm đến kiểm soát vũ khí.

1. Khủng hoảng cho thấy liên lạc sai lệch có thể làm tăng rủi ro.
2. Hai siêu cường đã tiến hành chiến tranh hạt nhân trực tiếp.
3. Đường dây nóng được lập để hỗ trợ liên lạc khẩn cấp.
4. Khủng hoảng là một dấu mốc thúc đẩy các nỗ lực giảm rủi ro hạt nhân.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Ngày 22/10/1962, Kennedy tuyên bố “quarantine” hải quân quanh Cuba; cách gọi này được chọn thay cho “blockade” vì hàm ý pháp lý khác. Nguồn đối chiếu
2. Câu 2. A. Ảnh máy bay trinh sát U-2 ngày 14/10 cho thấy các vị trí tên lửa đang được xây dựng.
3. Câu 3. C. Vị trí Cuba gần Hoa Kỳ làm giảm thời gian cảnh báo và tăng nguy cơ hạt nhân.
4. Câu 4. B. Ngày 23/10, Hội đồng OAS họp với tư cách cơ quan tham vấn lâm thời và thông qua nghị quyết ủng hộ việc ngăn chặn vũ khí tiến công tới Cuba; hồ sơ FRUS ghi một phiếu trắng.
5. Câu 5. B. Thuật ngữ “quarantine” thể hiện cách tiếp cận giới hạn hơn về mục tiêu và giúp tránh tuyên bố phong tỏa chiến tranh trực tiếp.
6. Câu 6. D. Nikita Khrushchev là lãnh đạo Liên Xô trong khủng hoảng năm 1962.
7. Câu 7. B. Hồ sơ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ghi nhận Khrushchev và Fidel Castro đạt thỏa thuận bí mật về triển khai tên lửa tại Cuba nhằm răn đe nguy cơ Hoa Kỳ xâm lược lần nữa.
8. Câu 8. C. Đây là một trong những thời điểm Chiến tranh lạnh nguy hiểm nhất, khi hai siêu cường đối đầu trong khủng hoảng hạt nhân.
9. Câu 9. B. Kennedy chọn biện pháp hải quân, chưa phát động cuộc xâm lược Cuba.
10. Câu 10. D. “Quarantine” bắt đầu được thực thi ngày 24/10/1962.
11. Câu 11. A. Ngày 27/10 có nhiều sự cố và thông điệp phức tạp, khiến nguy cơ tính toán sai tăng mạnh.
12. Câu 12. A. Khrushchev công khai chấp nhận tháo dỡ và đưa tên lửa Liên Xô khỏi Cuba vào ngày 28/10.
13. Câu 13. D. Trong thư gửi Khrushchev ngày 27/10, Kennedy nêu bảo đảm không xâm lược Cuba gắn với việc thực hiện các điều kiện của dàn xếp; đây không phải thông báo công khai về thỏa thuận Jupiter.
14. Câu 14. B. Hoa Kỳ bí mật bảo đảm sẽ rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ sau đó.
15. Câu 15. B. Phân biệt điều khoản công khai và trao đổi kín giúp giải thích đầy đủ hơn thỏa hiệp của hai bên.
16. Câu 16. C. Hoa Kỳ dỡ bỏ “quarantine” sau khi Liên Xô đồng ý rút máy bay ném bom IL-28 khỏi Cuba vào tháng 11.
17. Câu 17. A. Khủng hoảng cho thấy cần có phương tiện liên lạc nhanh giữa hai chính phủ để tránh hiểu nhầm.
18. Câu 18. C. Ngoại giao và trao đổi thông điệp giúp hai phía đạt thỏa hiệp thay vì chiến tranh trực tiếp.
19. Câu 19. D. Mỗi phía đều phải tính đến an ninh và uy tín của mình, đồng thời đối mặt nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
20. Câu 20. D. Trinh sát phát hiện tên lửa trước, sau đó Kennedy công bố “quarantine”; Liên Xô tuyên bố rút tên lửa, rồi biện pháp hải quân được dỡ bỏ vào tháng 11.
21. Câu 21. A. Hồ sơ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ghi nhận việc dỡ bỏ “quarantine” gắn với việc Liên Xô đồng ý rút máy bay IL-28 khỏi Cuba; việc Hoa Kỳ rút tên lửa Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ được thực hiện sau đó và giữ kín.
22. Câu 22. A. Hai bên nhận thức rõ nguy cơ và có thêm động lực cải thiện liên lạc, kiểm soát vũ khí; căng thẳng Chiến tranh lạnh không biến mất ngay.
23. Câu 23. C. Khủng hoảng Cuba là đối đầu hạt nhân đặc biệt nghiêm trọng nhưng không trở thành cuộc chiến tổng lực Mỹ–Xô.
24. Câu 24. D. Liên lạc khẩn cấp và thỏa hiệp là những yếu tố quan trọng giúp tránh chiến tranh hạt nhân.

Phần II

1. Câu 1. a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Hoa Kỳ công bố phát hiện ngày 22/10 nhưng lựa chọn biện pháp hải quân thay vì tuyên chiến.
2. Câu 2. a) Đúng; b) Sai; c) Sai; d) Đúng. Quyết định rút tên lửa được công bố ngày 28/10, còn Hoa Kỳ dỡ “quarantine” ngày 20/11 sau bước dàn xếp tiếp theo.
3. Câu 3. a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Thư 27/10 được chuyển tới Khrushchev và công bố với báo chí; Kennedy tái khẳng định điều kiện ngày 20/11. Việc rút Jupiter khỏi Thổ Nhĩ Kỳ được giữ kín và thực hiện năm 1963.
4. Câu 4. a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. Hai bên không tiến hành chiến tranh hạt nhân; khủng hoảng thúc đẩy liên lạc trực tiếp và quan tâm đến kiểm soát vũ khí.

Nguồn đối chiếu

• Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Office of the Historian: Khủng hoảng tên lửa Cuba.
• Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: niên biểu khủng hoảng Cuba.
• Tài liệu FRUS: phản hồi của Hoa Kỳ về biện pháp hải quân.
• National Security Archive: tài liệu về trao đổi kín và tên lửa Thổ Nhĩ Kỳ.
• National Security Archive: biên bản về tên lửa Jupiter tại Thổ Nhĩ Kỳ.
• Thư viện Tổng thống John F. Kennedy: hồi tưởng về các giai đoạn khủng hoảng.

Ghi chú kiểm định: Khóa đáp án và lời giải được tự kiểm tra nội bộ theo nguồn dẫn; vẫn cần giáo viên Lịch sử thẩm định độc lập trước khi xuất bản.