Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Lịch sử – Đề số 9
Thời gian làm bài: 50 phút. Tổng số lệnh hỏi: 40.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 24 câu
Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 24. Mỗi câu chỉ chọn một phương án.
- Câu 1. Ngày 19/8/1945 gắn với sự kiện nào trong Cách mạng tháng Tám? A. Thành lập Mặt trận Việt Minh. B. Khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội. C. Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập. D. Ký Hiệp định Genève.
- Câu 2. Sự kiện nào diễn ra tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945? A. Quốc hội khóa I họp kỳ đầu tiên. B. Toàn quốc kháng chiến bắt đầu. C. Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương. D. Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.
- Câu 3. Yếu tố nào giúp lý giải vì sao quyết định Tổng khởi nghĩa được đưa ra vào tháng 8/1945? A. Nhật đầu hàng Đồng minh, tạo thời cơ thuận lợi cần được chớp lấy. B. Chiến dịch Điện Biên Phủ vừa kết thúc. C. Hiệp định Genève đã được ký. D. Pháp rút toàn bộ lực lượng khỏi Đông Dương theo hiệp định.
- Câu 4. Phát biểu nào phân biệt chính xác hai mốc 19/8 và 2/9/1945? A. Cả hai đều là ngày ký Hiệp định Sơ bộ. B. 19/8 là ngày đọc Tuyên ngôn, 2/9 là ngày khởi nghĩa ở Hà Nội. C. 19/8 là khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội; 2/9 là ngày công bố nền độc lập tại Ba Đình. D. Hai mốc cùng chỉ một sự kiện.
- Câu 5. Cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 có ý nghĩa chính trị nào? A. Bầu Quốc hội khóa I, củng cố cơ sở đại diện của nhà nước mới. B. Thành lập Chính phủ lâm thời sau Cách mạng tháng Tám. C. Thông qua Hiệp định Genève. D. Mở đầu Chiến dịch Việt Bắc.
- Câu 6. Điều gì cho thấy cuộc kháng chiến chống Pháp ở Nam Bộ nổ ra trước ngày Toàn quốc kháng chiến? A. Trận Điện Biên Phủ diễn ra ở Nam Bộ năm 1945. B. Quân Pháp rút khỏi Sài Gòn ngay sau ngày độc lập. C. Hiệp định đình chiến được ký vào tháng 9/1945. D. Nhân dân Nam Bộ đứng lên kháng chiến từ ngày 23/9/1945.
- Câu 7. Đêm 19/12/1946 được xác định là mốc mở đầu cuộc kháng chiến trên phạm vi cả nước chủ yếu vì lí do nào? A. Quốc hội ban hành Hiến pháp đầu tiên. B. Pháp công nhận nền độc lập Việt Nam. C. Các lực lượng vũ trang ở Hà Nội nổ súng theo lệnh, kháng chiến lan ra toàn quốc. D. Quân Pháp đầu hàng tại Điện Biên Phủ.
- Câu 8. Bản thảo “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến” ghi ngày nào và do ai viết? A. Võ Nguyên Giáp, tháng 5/1954. B. Trường Chinh, tháng 8/1945. C. Phạm Văn Đồng, tháng 7/1954. D. Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 19/12/1946.
- Câu 9. Nhận định nào phản ánh đúng mục tiêu của cuộc chiến đấu ở Hà Nội cuối năm 1946? A. Cầm chân quân Pháp, tạo điều kiện cho cả nước bước vào kháng chiến lâu dài. B. Chiếm đóng toàn bộ Đông Dương trong một tuần. C. Đưa quân đội Việt Nam sang châu Âu. D. Chuyển thủ đô đến Điện Biên Phủ.
- Câu 10. Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947 làm thất bại chủ trương quân sự nào của Pháp? A. Kế hoạch Nava. B. Ý đồ đánh nhanh, thắng nhanh nhằm kết thúc chiến tranh sớm. C. Kế hoạch tập kết ra miền Bắc sau Genève. D. Chủ trương rút quân khỏi Đông Dương.
- Câu 11. Một kết quả quan trọng của Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 là gì? A. Pháp rút khỏi toàn bộ Đông Dương. B. Chiến tranh kết thúc ngay trong năm 1950. C. Ta khai thông tuyến biên giới Việt – Trung, mở rộng liên hệ quốc tế. D. Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc.
- Câu 12. Vì sao Điện Biên Phủ được chọn làm điểm quyết chiến chiến lược trong Đông – Xuân 1953–1954? A. Nơi đây là thủ đô của Pháp ở Đông Dương. B. Pháp đã tự nguyện rút khỏi cứ điểm này. C. Việt Nam muốn tránh mọi hoạt động quân sự. D. Đánh bại tập đoàn cứ điểm có thể tạo chuyển biến lớn về quân sự và cục diện chiến tranh.
- Câu 13. Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn ngày 13/3/1954 bằng trận tiến công vào cứ điểm nào? A. Him Lam. B. Đồi A1. C. Mường Phăng. D. Phân khu Nam.
- Câu 14. Quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc” thể hiện điều gì? A. Từ bỏ mục tiêu chiến dịch. B. Điều chỉnh kế hoạch trên cơ sở đánh giá tình hình và yêu cầu bảo đảm thắng lợi. C. Chấm dứt chiến dịch trước khi nổ súng. D. Chuyển toàn bộ lực lượng ra khỏi Tây Bắc.
- Câu 15. Trình tự nào đúng về ba đợt tiến công chính của chiến dịch Điện Biên Phủ? A. 1–7/5; 13–17/3; 30/3–30/4. B. 30/3–30/4; 1–7/5; 13–17/3. C. 13–17/3; 30/3–30/4; 1–7/5. D. 13–30/4; 1–5/5; 6–10/5.
- Câu 16. Vai trò của hệ thống giao thông hào trong chiến dịch Điện Biên Phủ được mô tả phù hợp nhất là gì? A. Thay thế hoàn toàn việc sử dụng pháo binh. B. Tạo điều kiện cơ động, áp sát và vây hãm cứ điểm, hạn chế hỏa lực đối phương. C. Dùng làm tuyến rút lui khỏi chiến trường. D. Chỉ có tác dụng vận chuyển lương thực bằng đường thủy.
- Câu 17. Đồi A1 có vị trí nổi bật trong diễn biến chiến dịch vì sao? A. Là nơi Hội nghị Genève khai mạc. B. Là căn cứ hậu cần duy nhất của quân đội Việt Nam. C. Là nơi tuyên bố độc lập ngày 2/9/1945. D. Là cao điểm then chốt ở phía đông khu trung tâm, nơi diễn ra giao tranh quyết liệt.
- Câu 18. Mốc nào đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của chiến dịch Điện Biên Phủ? A. 6/12/1953, khi Bộ Chính trị quyết định mở chiến dịch. B. Chiều 7/5/1954, quân ta chiếm sở chỉ huy và bắt tướng De Castries. C. 8/5/1954, khi Hội nghị Genève khai mạc. D. 21/7/1954, khi Hiệp định Genève được ký.
- Câu 19. Hội nghị Genève về Đông Dương khai mạc vào ngày nào sau chiến thắng Điện Biên Phủ? A. Ngày 8/5/1954. B. Ngày 13/3/1954. C. Ngày 2/9/1945. D. Ngày 19/12/1946.
- Câu 20. Mối quan hệ nào giữa chiến thắng Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève được đánh giá chính xác? A. Chiến thắng khiến Hội nghị Genève bị hủy bỏ. B. Hiệp định được ký trước khi chiến dịch bắt đầu. C. Chiến thắng quân sự tạo thế thuận lợi quan trọng cho đấu tranh ngoại giao; hai mặt trận có quan hệ tác động. D. Hai sự kiện không liên quan về thời gian hay cục diện.
- Câu 21. Hiệp định Genève năm 1954 ghi nhận điều gì về Việt Nam và các nước Đông Dương? A. Trao toàn bộ Đông Dương cho Pháp. B. Xóa bỏ mọi chủ quyền quốc gia trong khu vực. C. Thành lập một nhà nước chung duy nhất cho cả Đông Nam Á. D. Công nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam, Lào và Campuchia.
- Câu 22. Khi đọc một bản đồ chiến dịch có các tuyến hào, cao điểm và cứ điểm, học sinh có thể làm gì tốt nhất? A. Dùng chú giải, hướng, tỉ lệ và niên đại để phân tích bố trí không gian; đối chiếu thêm văn bản. B. Xác định chính xác mọi suy nghĩ của người lính. C. Kết luận bản đồ tự nó giải thích đầy đủ nguyên nhân chiến tranh. D. Bỏ qua niên đại vì địa hình không đổi.
- Câu 23. Một bài viết hồi cố nói chiến thắng Điện Biên Phủ “làm thay đổi cục diện ngoại giao”. Cách kiểm chứng nhận định phù hợp nhất là gì? A. Chỉ lặp lại nhận định đó như một sự kiện hiển nhiên. B. Đối chiếu trình tự thời gian với tài liệu hội nghị, văn bản hiệp định và tư liệu về chiến dịch. C. Bác bỏ vì bài viết được công bố sau năm 1954. D. Chỉ dựa vào một bức ảnh không ghi chú.
- Câu 24. Trình tự nào đúng về các mốc chính từ Cách mạng tháng Tám đến khi chiến sự Đông Dương được đình chỉ năm 1954? A. Hiệp định Genève → Cách mạng tháng Tám → Toàn quốc kháng chiến → Điện Biên Phủ. B. Cách mạng tháng Tám → Toàn quốc kháng chiến chống Pháp → Chiến thắng Điện Biên Phủ → Hiệp định Genève. C. Toàn quốc kháng chiến → Hiệp định Genève → Cách mạng tháng Tám → Điện Biên Phủ. D. Điện Biên Phủ → Cách mạng tháng Tám → Toàn quốc kháng chiến → Hiệp định Genève.
Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu
Với mỗi câu từ 1 đến 4, xác định từng ý a), b), c), d) là Đúng hay Sai.
Câu 1. Thời cơ tháng Tám và nền độc lập
Tháng 8/1945, Nhật đầu hàng Đồng minh. Trong thời cơ đó, phong trào cách mạng giành chính quyền ở nhiều địa phương; tại Hà Nội, khởi nghĩa thắng lợi ngày 19/8. Ngày 2/9, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Ba Đình.
- Khởi nghĩa ở Hà Nội ngày 19/8 diễn ra trước lễ công bố độc lập ngày 2/9.
- Ngày 2/9/1945, Tuyên ngôn Độc lập được công bố tại Ba Đình.
- Hai mốc trên đều diễn ra trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
- Việc chớp thời cơ là một yếu tố quan trọng của Tổng khởi nghĩa.
Câu 2. Toàn quốc kháng chiến
Ngày 18–19/12/1946, tại Vạn Phúc, Ban Thường vụ Trung ương Đảng họp và quyết định phát động kháng chiến trên phạm vi cả nước. Đêm 19/12, tiếng súng ở Hà Nội mở đầu cuộc kháng chiến; Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh được phát đi trong đêm đó.
- Quyết định được đưa ra trong bối cảnh xung đột Pháp – Việt leo thang.
- Tiếng súng ở Hà Nội mở đầu kháng chiến chống Pháp trên phạm vi toàn quốc.
- Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến do tướng De Castries viết tại Điện Biên Phủ.
- Kháng chiến được xác định là cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập.
Câu 3. Diễn biến Điện Biên Phủ
Chiến dịch bắt đầu ngày 13/3/1954, mở đầu bằng trận Him Lam. Sau ba đợt tiến công, chiều 7/5, quân ta chiếm sở chỉ huy của Pháp. Hội nghị Genève về Đông Dương khai mạc ngày 8/5/1954.
- Trận Him Lam diễn ra trước khi chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn.
- Chiến dịch kéo dài từ tháng 3 đến ngày 7/5/1954.
- Hội nghị Genève khai mạc trước khi Điện Biên Phủ thất thủ.
- Chiến thắng quân sự diễn ra trước thời điểm khai mạc Hội nghị Genève một ngày.
Câu 4. Đọc và đối chiếu tư liệu lịch sử
Một học sinh dùng bản đồ chiến dịch, văn bản ngoại giao và bài hồi cố về Điện Biên Phủ để tìm hiểu quan hệ giữa thắng lợi quân sự và kết quả đàm phán.
- Bản đồ có thể cung cấp thông tin không gian nhưng cần đọc chú giải và niên đại.
- Văn bản ngoại giao giúp xác định nội dung chính thức được các bên ghi nhận.
- Một bài hồi cố tự nó đủ chứng minh toàn bộ diễn biến, không cần đối chiếu nguồn khác.
- So sánh nhiều loại tư liệu giúp kiểm tra lập luận về quan hệ giữa quân sự và ngoại giao.
Đáp án và lời giải
Phần I
- Câu 1. B. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận cuộc khởi nghĩa ở Hà Nội giành chính quyền ngày 19/8/1945.
- Câu 2. D. Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình.
- Câu 3. A. Nhật đầu hàng tạo khoảng trống quyền lực và thời cơ thuận lợi; quyết định khởi nghĩa gắn với việc nắm bắt thời cơ ấy.
- Câu 4. C. Hà Nội giành chính quyền ngày 19/8; lễ công bố nền độc lập diễn ra tại Ba Đình ngày 2/9/1945.
- Câu 5. A. Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I, góp phần củng cố tính đại diện và cơ sở chính trị của nhà nước mới.
- Câu 6. D. Kháng chiến ở Nam Bộ bùng nổ ngày 23/9/1945, sớm hơn mốc Toàn quốc kháng chiến tháng 12/1946.
- Câu 7. C. Tối 19/12/1946, lực lượng ở Hà Nội nổ súng theo lệnh; sự kiện đánh dấu kháng chiến toàn quốc bắt đầu.
- Câu 8. D. Bản thảo mang ngày 19/12/1946 và do Chủ tịch Hồ Chí Minh viết. Câu hỏi căn cứ vào ngày ghi trên văn kiện, không khẳng định giờ phát thanh.
- Câu 9. A. Cuộc chiến đấu ở Hà Nội nhằm giam chân đối phương và tạo điều kiện cho cả nước chuẩn bị kháng chiến lâu dài.
- Câu 10. B. Thắng lợi Việt Bắc 1947 làm thất bại ý đồ của Pháp muốn đánh nhanh để kết thúc chiến tranh.
- Câu 11. C. Chiến dịch Biên giới 1950 giúp khai thông biên giới Việt – Trung, tạo điều kiện mở rộng liên hệ và nhận viện trợ quốc tế.
- Câu 12. D. Điện Biên Phủ là cứ điểm mạnh; tiêu diệt nó có thể làm thay đổi cục diện quân sự của cuộc chiến.
- Câu 13. A. Trận Him Lam mở màn chiến dịch ngày 13/3/1954.
- Câu 14. B. Thay đổi phương châm là điều chỉnh chiến thuật theo đánh giá thực tế nhằm bảo đảm chắc thắng, không phải từ bỏ mục tiêu.
- Câu 15. C. Ba đợt lần lượt là 13–17/3, 30/3–30/4 và 1–7/5/1954.
- Câu 16. B. Hệ thống hào giúp bộ đội cơ động và áp sát, hình thành thế vây hãm, đồng thời giảm phơi lộ trước hỏa lực đối phương.
- Câu 17. D. A1 là cao điểm then chốt phía đông khu trung tâm và là nơi giao tranh kéo dài, ác liệt.
- Câu 18. B. Chiều 7/5/1954, quân ta chiếm sở chỉ huy và bắt tướng De Castries, kết thúc thắng lợi chiến dịch.
- Câu 19. A. Hội nghị Genève về Đông Dương khai mạc ngày 8/5/1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ một ngày.
- Câu 20. C. Thắng lợi quân sự tạo sức ép và vị thế đàm phán; nguồn quân sử nêu chiến thắng góp phần thuận lợi cho mặt trận ngoại giao.
- Câu 21. D. Hiệp định ghi nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam, Lào và Campuchia, gồm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
- Câu 22. A. Bản đồ cần được đọc qua chú giải, hướng, tỉ lệ và niên đại; muốn giải thích đầy đủ phải kết hợp tư liệu khác.
- Câu 23. B. Đối chiếu tài liệu chiến dịch với hồ sơ và văn kiện ngoại giao cho phép kiểm tra cả trình tự lẫn quan hệ giữa hai mặt trận.
- Câu 24. B. Cách mạng tháng Tám diễn ra năm 1945; Toàn quốc kháng chiến bùng nổ tháng 12/1946; Điện Biên Phủ thắng lợi ngày 7/5/1954; Hiệp định Genève về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam được ký tháng 7/1954.
Phần II
- Câu 1: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Mốc 19/8 và 2/9 lần lượt là khởi nghĩa ở Hà Nội và công bố độc lập; chúng không thuộc chiến dịch năm 1954.
- Câu 2: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Quyết định kháng chiến được đưa ra trong bối cảnh Pháp mở rộng xung đột; lời kêu gọi là của Chủ tịch Hồ Chí Minh, không liên quan De Castries.
- Câu 3: a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Him Lam mở màn ngày 13/3; chiến dịch kết thúc ngày 7/5 và Genève khai mạc ngày hôm sau.
- Câu 4: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Mỗi loại nguồn trả lời những câu hỏi khác nhau; đối chiếu chéo giúp hạn chế kết luận vượt quá bằng chứng.
Nguồn tham khảo để đối chiếu
- Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945
- Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: ngày Toàn quốc kháng chiến
- Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: Lời kêu gọi và diễn biến ngày 19/12/1946
- Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam: chiến dịch Điện Biên Phủ
- Bộ Quốc phòng: chiến thắng Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève
