Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Lịch sử – Đề số 19

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Thời gian gợi ý: 50 phút.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 24 câu

1. Câu 1. Thuật ngữ “Chiến tranh lạnh” chủ yếu mô tả
   1. tình trạng đối đầu lâu dài về chính trị, quân sự, ý thức hệ giữa hai siêu cường và hai khối.
   2. một cuộc chiến tranh thế giới giữa toàn bộ các quốc gia.
   3. một hiệp ước thương mại giữa Đông Âu và Tây Âu.
   4. cuộc chiến tranh nóng trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Liên Xô trên lãnh thổ châu Âu.
2. Câu 2. Học thuyết Truman được Tổng thống Hoa Kỳ trình bày trước Quốc hội vào tháng 3/1947 nhằm
   1. giải tán các tổ chức quân sự.
   2. thành lập Liên hợp quốc.
   3. thống nhất hai nhà nước Đức.
   4. cam kết viện trợ cho các chính phủ được Hoa Kỳ xem là bị đe dọa bởi áp lực cộng sản.
3. Câu 3. Đạo luật Hợp tác Kinh tế Hoa Kỳ, cơ sở pháp lý để triển khai Kế hoạch Marshall, được ký thành luật năm nào?
   1. 1947.
   2. 1948.
   3. 1950.
   4. 1955.
4. Câu 4. Cuộc phong tỏa đường bộ và đường thủy vào Tây Berlin bắt đầu vào năm nào? A. 1949.   B. 1947.   C. 1948.   D. 1945.
5. Câu 5. Không vận Berlin năm 1948–1949 nhằm
   1. đưa binh lính Liên Xô vào Tây Berlin.
   2. tiếp tế lương thực và nhiên liệu cho các khu vực Tây Berlin bị phong tỏa.
   3. ngăn việc thành lập NATO.
   4. di dời toàn bộ dân cư Berlin sang Tây Đức.
6. Câu 6. NATO được thành lập trên cơ sở Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương ký ngày 4/4/1949 tại
   1. Washington, D.C.
   2. Moscow.
   3. London.
   4. Paris.
7. Câu 7. Nguyên tắc cốt lõi tại Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương là
   1. các thành viên phải tuyên chiến tự động trong mọi tranh chấp.
   2. phòng thủ tập thể trước một cuộc tấn công vũ trang.
   3. cấm mọi hợp tác quân sự.
   4. giải thể Liên hợp quốc.
8. Câu 8. Hiệp ước Warsaw được thành lập năm 1955 trong bối cảnh
   1. chiến tranh lạnh đã chấm dứt.
   2. Liên Xô gia nhập NATO.
   3. Tây Đức gia nhập NATO, làm gia tăng đối đầu quân sự ở châu Âu.
   4. các nước Tây Âu giải thể các liên minh.
9. Câu 9. Bức tường Berlin được dựng lên vào năm nào? A. 1961.   B. 1949.   C. 1972.   D. 1962.
10. Câu 10. Khủng hoảng tên lửa Cuba diễn ra vào năm nào? A. 1968.   B. 1956.   C. 1962.   D. 1961.
11. Câu 11. Khủng hoảng tên lửa Cuba được xem là nghiêm trọng vì
    1. kết thúc ngay mọi xung đột tại châu Âu.
    2. là trận đánh trực tiếp giữa NATO và Warsaw Pact trên đảo Cuba.
    3. dẫn đến việc thành lập ASEAN.
    4. đưa Hoa Kỳ và Liên Xô đến một trong những cuộc đối đầu nguy hiểm nhất, làm dấy lên nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
12. Câu 12. Các thỏa thuận SALT I giữa Hoa Kỳ và Liên Xô năm 1972 gắn với xu hướng nào? A. Giải thể Liên hợp quốc.   B. Hạn chế một số vũ khí chiến lược và giảm căng thẳng.   C. Tái khởi động Chiến tranh thế giới.   D. Thành lập Warsaw Pact.
13. Câu 13. Bức tường Berlin sụp đổ vào tháng 11/1989 thường được xem là
    1. thời điểm thành lập Liên Xô.
    2. nguyên nhân thành lập NATO.
    3. sự kiện khởi đầu Chiến tranh thế giới thứ hai.
    4. dấu mốc quan trọng báo hiệu trật tự Chiến tranh lạnh ở châu Âu đang tan rã.
14. Câu 14. Liên Xô chính thức tan rã vào năm nào? A. 1991.   B. 1989.   C. 1995.   D. 1985.
15. Câu 15. Phương án nào đặt đúng Kế hoạch Marshall, phong tỏa Berlin và sự thành lập NATO theo trình tự thời gian? A. Bức tường Berlin sụp đổ → phong tỏa Berlin → khủng hoảng Cuba.   B. Hiệp ước Warsaw → NATO thành lập → Kế hoạch Marshall.   C. Kế hoạch Marshall được công bố → phong tỏa Berlin → NATO thành lập.   D. NATO thành lập → phong tỏa Berlin → Hiệp ước Warsaw.
16. Câu 16. Trong phong tỏa Berlin, phương thức chủ yếu của Hoa Kỳ và Anh để duy trì tiếp tế cho Tây Berlin là
    1. vận chuyển hàng hóa bằng đường không.
    2. rút khỏi mọi khu vực ở Berlin.
    3. mở hành lang đường biển qua Baltic.
    4. đưa đoàn xe bọc thép xuyên qua các chốt phong tỏa.
17. Câu 17. Hai nhà nước Đức được thành lập năm 1949 trong bối cảnh
    1. châu Âu đã hoàn toàn thống nhất về chính trị.
    2. Chiến tranh lạnh kết thúc.
    3. Liên Xô gia nhập Liên minh châu Âu.
    4. các cường quốc chiếm đóng và đồng minh bất đồng về tương lai nước Đức.
18. Câu 18. Theo mốc lịch sử NATO, ngày 4/4/1949, Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được 12 nước ký tại Washington. Số nước này là
    1. 15.
    2. 7.
    3. 5.
    4. 12.
19. Câu 19. Ngày 25/2/1991, các nước thành viên thông báo giải thể cơ cấu quân sự của Hiệp ước Warsaw; sự kiện này phản ánh
    1. Liên Xô mở rộng ảnh hưởng lần đầu.
    2. sự suy yếu và tan rã của cấu trúc đối đầu hai khối tại châu Âu.
    3. NATO được thành lập.
    4. chiến tranh lạnh bắt đầu.
20. Câu 20. Học thuyết Truman và Kế hoạch Marshall khác nhau chủ yếu ở điểm nào? A. Cả hai đều là hiệp ước quân sự.   B. Học thuyết Truman chia cắt nước Đức.   C. Kế hoạch Marshall thành lập NATO.   D. Một bên là cam kết hỗ trợ chính trị/quân sự/kinh tế, một bên là chương trình phục hồi kinh tế châu Âu.
21. Câu 21. Hai khối quân sự đối lập chủ yếu ở châu Âu trong Chiến tranh lạnh là
    1. Liên hợp quốc và WTO.
    2. SEATO và ASEM.
    3. NATO và Hiệp ước Warsaw.
    4. ASEAN và APEC.
22. Câu 22. Cuộc khủng hoảng Berlin 1948–1949 kết thúc khi
    1. Liên hợp quốc giải thể.
    2. Tây Berlin được sáp nhập vào Liên Xô.
    3. Liên Xô dỡ bỏ phong tỏa các tuyến đường bộ vào Tây Berlin vào tháng 5/1949.
    4. Hoa Kỳ và Anh ngừng mọi chuyến bay ngay từ ngày đầu.
23. Câu 23. Đặc điểm nổi bật của giai đoạn détente (hòa dịu) là
    1. hai siêu cường hợp nhất thành một quốc gia.
    2. hai bên vừa duy trì cạnh tranh, vừa tìm cách hạn chế căng thẳng qua đàm phán và thỏa thuận.
    3. mọi liên minh quân sự bị giải thể ngay lập tức.
    4. không còn bất kỳ cuộc xung đột khu vực nào.
24. Câu 24. Trình tự 1989–1991 phản ánh điều gì? A. Sự kết thúc của nhiều cấu trúc chính trị thuộc thời kỳ Chiến tranh lạnh.   B. Khởi đầu Chiến tranh lạnh.   C. Sự thành lập Liên hợp quốc.   D. Quá trình mở rộng các đế quốc thuộc địa.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Ở mỗi câu, xác định tính đúng hoặc sai của từng ý a–d.

Câu 1. Khủng hoảng Berlin và NATO

Tư liệu: Liên Xô phong tỏa các tuyến đường bộ và đường thủy đến Tây Berlin từ tháng 6/1948; Hoa Kỳ và Anh tổ chức không vận. NATO ra đời theo hiệp ước ký ngày 4/4/1949; phong tỏa được dỡ ngày 12/5/1949.

1. Không vận là biện pháp tiếp tế từ trên không cho Tây Berlin.
2. NATO được thành lập trước khi phong tỏa Berlin bắt đầu.
3. Phong tỏa kết thúc vào tháng 5/1949.
4. Cuộc khủng hoảng góp phần làm sâu sắc thêm chia rẽ Đông–Tây tại châu Âu.

Câu 2. Các liên minh ở châu Âu

Tư liệu: NATO được thành lập năm 1949; Hiệp ước Warsaw ra đời năm 1955 sau khi Tây Đức gia nhập NATO.

1. NATO ra đời trước Hiệp ước Warsaw.
2. Hiệp ước Warsaw là một tổ chức kinh tế của Tây Âu.
3. Việc hai liên minh hình thành phản ánh sự đối đầu quân sự ở châu Âu.
4. Tây Đức gia nhập NATO sau khi Warsaw Pact được thành lập.

Câu 3. Căng thẳng và hòa dịu

Tư liệu: Bức tường Berlin được dựng năm 1961; khủng hoảng tên lửa Cuba diễn ra năm 1962; các thỏa thuận SALT I được ký năm 1972.

1. Bức tường Berlin có trước khủng hoảng tên lửa Cuba.
2. Khủng hoảng Cuba diễn ra trong thập niên 1970.
3. SALT I thể hiện đàm phán nhằm hạn chế một số vũ khí chiến lược.
4. Việc ký SALT I có nghĩa là Chiến tranh lạnh chấm dứt ngay năm 1972.

Câu 4. Kết thúc trật tự Chiến tranh lạnh

Tư liệu: Bức tường Berlin sụp đổ năm 1989; nước Đức thống nhất ngày 3/10/1990; Hiệp ước Warsaw chấm dứt năm 1991; Liên Xô tan rã vào tháng 12/1991.

1. Bức tường Berlin sụp đổ sau khi Liên Xô tan rã.
2. Cơ cấu quân sự của Hiệp ước Warsaw được quyết định giải thể ngày 25/2/1991, trước khi Liên Xô tan rã.
3. Các mốc thể hiện sự tan rã của nhiều cấu trúc thuộc trật tự hai khối.
4. Nước Đức thống nhất ngày 3/10/1990, trước khi Liên Xô tan rã.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. A. Đây là sự đối đầu kéo dài giữa hai siêu cường và các khối đồng minh, dù Hoa Kỳ và Liên Xô không tiến hành một cuộc chiến tranh tổng lực trực tiếp với nhau.
2. Câu 2. D. Học thuyết Truman công bố hỗ trợ chính trị, quân sự và kinh tế cho những chính phủ bị đe dọa; bối cảnh trực tiếp là Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ.
3. Câu 3. B. Đạo luật Economic Cooperation Act được Tổng thống Truman ký ngày 3/4/1948, tạo cơ sở pháp lý cho chương trình phục hồi châu Âu. National Archives: Marshall Plan.
4. Câu 4. C. Phong tỏa Tây Berlin bắt đầu ngày 24/6/1948.
5. Câu 5. B. Máy bay Anh và Hoa Kỳ đưa lương thực, nhiên liệu vào những khu vực Tây Berlin bị cắt đường bộ và đường thủy.
6. Câu 6. A. Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương được ký tại Washington, D.C., ngày 4/4/1949.
7. Câu 7. B. Điều 5 quy định nguyên tắc phòng thủ tập thể; mỗi thành viên thực hiện hành động mà mình cho là cần thiết, không buộc tự động tuyên chiến.
8. Câu 8. C. Hiệp ước Warsaw ra đời sau khi Tây Đức gia nhập NATO vào năm 1955.
9. Câu 9. A. Bức tường Berlin được dựng năm 1961, chia cắt Đông và Tây Berlin.
10. Câu 10. C. Khủng hoảng tên lửa Cuba diễn ra tháng 10/1962.
11. Câu 11. D. Việc triển khai tên lửa Liên Xô tại Cuba tạo nên cuộc đối đầu đặc biệt nguy hiểm, với nguy cơ xung đột hạt nhân.
12. Câu 12. B. SALT I gồm các thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược năm 1972, phản ánh đàm phán trong giai đoạn hòa dịu.
13. Câu 13. D. Bức tường sụp đổ tháng 11/1989 là một bước ngoặt quan trọng trong quá trình tan rã trật tự Chiến tranh lạnh ở châu Âu.
14. Câu 14. A. Liên Xô tan rã vào tháng 12/1991.
15. Câu 15. C. Kế hoạch Marshall được công bố tháng 6/1947; phong tỏa Berlin bắt đầu tháng 6/1948; NATO thành lập tháng 4/1949.
16. Câu 16. A. Hoa Kỳ và Anh tổ chức không vận để đưa lương thực và nhiên liệu đến Tây Berlin.
17. Câu 17. D. Bất đồng về tương lai nước Đức và chính sách chiếm đóng giữa các cường quốc thúc đẩy sự phân chia thành các nhà nước riêng.
18. Câu 18. D. Có 12 nước ký Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương ngày 4/4/1949.
19. Câu 19. B. Thông báo giải thể cơ cấu quân sự của Hiệp ước Warsaw phản ánh sự tan rã của cấu trúc đối đầu hai khối tại châu Âu; bản thân hiệp ước chính thức kết thúc ngày 1/7/1991.
20. Câu 20. D. Học thuyết Truman là cam kết hỗ trợ chính trị, quân sự, kinh tế; Marshall là chương trình phục hồi kinh tế Tây Âu.
21. Câu 21. C. NATO đại diện khối phương Tây; Hiệp ước Warsaw gắn với Liên Xô và các nước Đông Âu.
22. Câu 22. C. Phong tỏa được dỡ ngày 12/5/1949 sau khi không vận duy trì tiếp tế cho Tây Berlin.
23. Câu 23. B. Hòa dịu không xóa bỏ cạnh tranh; nó mở rộng thương lượng và thỏa thuận để hạn chế căng thẳng, chẳng hạn SALT I.
24. Câu 24. A. Các mốc 1989–1991 ghi nhận sự sụp đổ Bức tường Berlin, chấm dứt Warsaw Pact và tan rã Liên Xô.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng: hai nước sử dụng máy bay để tiếp tế. b Sai: phong tỏa bắt đầu 1948, NATO ra đời 1949. c Đúng: ngày dỡ phong tỏa 12/5/1949. d Đúng: khủng hoảng làm ranh giới Đông–Tây ở châu Âu thêm rõ nét.
2. Câu 2. a Đúng: 1949 trước 1955. b Sai: Warsaw Pact là hiệp ước phòng thủ tập thể do Liên Xô và các nước Đông Âu lập. c Đúng: hai khối quân sự đối lập phản ánh chia rẽ Đông–Tây. d Sai: Tây Đức gia nhập NATO trước khi Hiệp ước Warsaw được thành lập.
3. Câu 3. a Đúng: 1961 trước 1962. b Sai: khủng hoảng Cuba diễn ra năm 1962. c Đúng: SALT I là các thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược. d Sai: hòa dịu giúp điều chỉnh cạnh tranh, không kết thúc Chiến tranh lạnh ngay.
4. Câu 4. a Sai: Bức tường Berlin sụp đổ năm 1989, trước khi Liên Xô tan rã năm 1991. b Đúng: các nước thành viên quyết định giải thể cơ cấu quân sự của Hiệp ước Warsaw ngày 25/2/1991, trước khi Liên Xô tan rã vào tháng 12; hiệp ước chính thức kết thúc ngày 1/7/1991. c Đúng: các sự kiện này làm tan rã những cấu trúc then chốt của trật tự Chiến tranh lạnh. d Đúng: nước Đức thống nhất ngày 3/10/1990; Liên Xô chỉ tan rã vào tháng 12/1991.

Nguồn tham khảo

• U.S. Department of State, The Truman Doctrine, 1947 — bối cảnh và nội dung học thuyết.
• U.S. Department of State, The Berlin Airlift, 1948–1949 — phong tỏa, không vận và kết thúc khủng hoảng.
• NATO, Founding Treaty — ngày ký, 12 nước sáng lập và nguyên tắc phòng thủ tập thể.
• NATO, What was the Warsaw Pact? — thành lập, bối cảnh và chấm dứt Hiệp ước Warsaw.
• NATO, What is NATO? Key events — các mốc Bức tường Berlin 1989 và chuyển biến sau 1991.
• United Nations, World Economic and Social Survey 1992 — sự tan rã Liên Xô năm 1991.
• Deutscher Bundestag, Die friedliche Revolution in der DDR 1989/90 — ngày thống nhất nước Đức 3/10/1990.