Đề ôn tập Hóa học số 08: Dung dịch, điện hóa và hợp chất hữu cơ

Đề tự biên soạn. Với khí, dùng thể tích mol 22,4 L/mol ở 0 °C và 1 atm. Lấy F=96 500 C/mol electron, M(Cu)=63,5 g/mol; dung dịch axit/bazơ mạnh coi như điện li hoàn toàn ở nồng độ đã cho.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Số mol trong 5,6 g khí N₂ (M=28 g/mol) là: A. 0,02 mol; B. 0,1 mol; C. 0,2 mol; D. 2 mol.
2. Câu 2. 0,2 mol khí ở 0 °C và 1 atm chiếm thể tích: A. 2,24 L; B. 4,48 L; C. 11,2 L; D. 22,4 L.
3. Câu 3. Hòa tan NaOH thu được 250 mL dung dịch chứa 0,050 mol NaOH. Nồng độ mol là: A. 0,20 M; B. 0,50 M; C. 1,25 M; D. 5,0 M.
4. Câu 4. Trộn 100 mL HCl 0,10 M với 100 mL NaOH 0,10 M ở 25 °C. Sau phản ứng, dung dịch lý tưởng có pH gần: A. 1; B. 3; C. 13; D. 7.
5. Câu 5. Dung dịch HCl mạnh có nồng độ 0,001 M. Bỏ qua sự tự điện li của nước, pH bằng: A. 1; B. 2; C. 3; D. 11.
6. Câu 6. Cho dung dịch axit phản ứng với muối carbonate, khí thường thoát ra là: A. CO₂; B. O₂; C. H₂; D. Cl₂.
7. Câu 7. Trong quá trình oxi hóa – khử, oxi hóa là quá trình: A. nhận electron; B. nhường electron; C. nhận proton luôn luôn; D. giảm số oxi hóa.
8. Câu 8. Trong pin điện hóa đang phát điện, tại anode xảy ra: A. khử; B. trung hòa; C. kết tinh; D. oxi hóa.
9. Câu 9. Trong pin Zn–Cu, cầu muối chủ yếu có vai trò nào? A. Cung cấp electron cho cathode; B. Duy trì trung hòa điện tích bằng sự dịch chuyển ion; C. Làm điện cực Zn không bị oxi hóa; D. Ngăn mọi ion đi qua.
10. Câu 10. Phản ứng tổng quát của pin kẽm–đồng là: A. Cu + Zn²⁺ → Cu²⁺ + Zn; B. Zn + Cu → Zn²⁺ + Cu²⁺; C. Zn + Cu²⁺ → Zn²⁺ + Cu; D. Zn²⁺ + Cu²⁺ → Zn + Cu.
11. Câu 11. Dòng điện 2,0 A chạy trong 9 650 s chuyển điện lượng: A. 1 930 C; B. 19 300 C; C. 96 500 C; D. 193 000 C.
12. Câu 12. Điện lượng 19 300 C tương ứng số mol electron xấp xỉ: A. 0,02 mol; B. 0,10 mol; C. 2,0 mol; D. 0,20 mol.
13. Câu 13. Khi Cu²⁺ nhận electron tạo Cu, bán phản ứng đúng là: A. Cu²⁺+2e⁻→Cu; B. Cu→Cu²⁺+2e⁻; C. Cu²⁺→Cu+2e⁻; D. Cu+e⁻→Cu²⁺.
14. Câu 14. Khi bị oxi hóa bởi chất oxi hóa thích hợp, aldehyde thường chuyển thành hợp chất thuộc nhóm chức nào? A. Alcohol. B. Ester. C. Axit cacboxylic. D. Alkane.
15. Câu 15. Thủy phân một ester đơn chức bằng nước trong môi trường axit thường tạo cặp sản phẩm hữu cơ nào? A. Aldehyde và nước. B. Muối và hydrogen. C. Axit carboxylic và alcohol. D. Ketone và amine.
16. Câu 16. Thủy phân chất béo trong môi trường kiềm tạo glycerol và: A. alkane; B. amino acid; C. glucose; D. muối của acid béo.
17. Câu 17. Monomer dùng điều chế poly(vinyl chloride) (PVC) là: A. CH₂=CH₂; B. CH₂=CHCl; C. CF₂=CF₂; D. CH₂=CHCN.
18. Câu 18. Phản ứng có lượng sản phẩm thực tế bằng 8,0 g khi lượng lý thuyết là 10,0 g. Hiệu suất phản ứng là: A. 20%; B. 80%; C. 100%; D. 125%.

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Dung dịch axit – bazơ

1. Ở 25 °C, pH được định nghĩa bằng −log₁₀ hoạt độ ion H⁺; với bài toán phổ thông dung dịch loãng thường dùng gần đúng nồng độ mol.
2. Trong 250 mL HCl 0,001 M có 2,50×10⁻⁴ mol HCl.
3. Trộn số mol HCl và NaOH bằng nhau tạo lượng dư axit mạnh.
4. Trong mô hình lý tưởng, pH trung tính ở 25 °C xấp xỉ 7.

Câu 2. Oxi hóa – khử và pin

1. Oxi hóa là nhường electron.
2. Pin Zn/Cu đang phát điện tạo điện năng nhờ phản ứng oxi hóa – khử tự diễn biến trong pin.
3. Trong pin Zn/Cu, Zn là điện cực cathode.
4. Electron trong dây ngoài của pin Zn/Cu đi từ Zn về Cu khi pin phóng điện.

Câu 3. Điện phân và định luật Faraday

1. Điện lượng qua mạch bằng tích cường độ dòng điện và thời gian: Q=It.
2. Với F=96 500 C/mol, 19 300 C tương ứng 0,20 mol electron.
3. Để khử 1 mol Cu²⁺ thành Cu cần 2 mol electron.
4. Điện phân luôn tự xảy ra mà không cần nguồn điện ngoài.

Câu 4. Hợp chất hữu cơ và polymer

1. Glucose có công thức phân tử C₆H₁₂O₆.
2. Ester hóa giữa acid carboxylic và alcohol thường là phản ứng thuận nghịch.
3. Xà phòng hóa hoàn toàn 0,10 mol triglyceride cần 0,30 mol OH⁻, giả sử mỗi phân tử có ba nhóm ester và phản ứng theo tỉ lệ vừa đủ.
4. PVC được tạo từ monomer vinyl chloride CH₂=CHCl bằng phản ứng trùng hợp cộng.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Một mẫu NaCl có lượng chất 0,250 mol. Tính số đơn vị công thức trong mẫu, lấy N_A=6,02×10²³ mol⁻¹.
2. Câu 2: Một lượng khí lí tưởng xác định ở áp suất không đổi có thể tích 3,0 L tại 27 °C. Tính thể tích của khí tại 127 °C (L).
3. Câu 3: Cho 0,100 mol Na₂CO₃ phản ứng hoàn toàn với 0,150 mol HCl. Tính số mol CO₂ tối đa tạo thành (mol).
4. Câu 4: Trộn 25,0 mL HCl 0,100 M với 10,0 mL NaOH 0,100 M ở 25 °C. Giả sử axit và bazơ mạnh, thể tích cộng được, bỏ qua hoạt độ. Tính pH sau phản ứng, làm tròn đến hai chữ số thập phân.
5. Câu 5: Dòng điện 3,0 A đi qua bình điện phân trong 1 930 s. Tính số mol electron đã chuyển qua mạch (F=96 500 C/mol).
6. Câu 6: Có 0,10 mol electron dùng để khử Cu²⁺ thành Cu. Tính khối lượng Cu tạo thành (g), M(Cu)=63,5 g/mol.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Áp dụng công thức lượng chất: n=m/M=5,6/28=0,20 mol.
2. Câu 2. B. Ở điều kiện đã nêu, V=n×22,4=0,20×22,4=4,48 L.
3. Câu 3. A. 250 mL=0,250 L; C=n/V=0,050/0,250=0,20 M.
4. Câu 4. D. Mỗi chất có 0,010 mol; trung hòa vừa đủ, dung dịch muối mạnh trong mô hình lý tưởng có pH gần 7.
5. Câu 5. C. Với axit mạnh loãng, pH=−log₁₀(10⁻³)=3.
6. Câu 6. A. Ion carbonate nhận proton tạo H₂CO₃, chất này phân hủy thành CO₂ và H₂O.
7. Câu 7. B. Oxi hóa được định nghĩa là quá trình nhường electron và tăng số oxi hóa.
8. Câu 8. D. Trong pin khi phát điện, anode là nơi chất khử bị oxi hóa.
9. Câu 9. B. Ion trong cầu muối dịch chuyển để hạn chế tích tụ điện tích trong hai ngăn, qua đó duy trì dòng điện trong mạch ngoài.
10. Câu 10. C. Ghép hai bán phản ứng Zn→Zn²⁺+2e⁻ và Cu²⁺+2e⁻→Cu được phản ứng tổng.
11. Câu 11. B. Điện lượng bằng dòng điện nhân thời gian: Q=It=2,0×9 650=19 300 C.
12. Câu 12. D. n(e)=Q/F=19 300/96 500=0,20 mol.
13. Câu 13. A. Ion Cu²⁺ nhận hai electron để trung hòa điện tích và tạo nguyên tử Cu.
14. Câu 14. C. Aldehyde dễ bị oxi hóa thành axit cacboxylic; ketone thường khó bị oxi hóa trong điều kiện tương tự. Vì vậy sản phẩm thuộc nhóm –COOH.
15. Câu 15. C. Thủy phân ester trong môi trường axit là chiều ngược của ester hóa, tạo axit carboxylic và alcohol. Trong môi trường kiềm, sản phẩm là muối carboxylate; phản ứng đó được phân biệt ở Câu 16.
16. Câu 16. D. Xà phòng hóa triglyceride bằng kiềm tạo glycerol cùng muối natri hoặc kali của acid béo.
17. Câu 17. B. Monomer vinyl chloride CH₂=CHCl mở liên kết đôi khi trùng hợp tạo mạch PVC.
18. Câu 18. B. Hiệu suất bằng thực tế chia lý thuyết: H=8,0/10,0×100%=80%.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. pH gần bằng −log[H⁺] trong mô hình loãng; n(HCl)=0,001×0,250=2,50×10⁻⁴ mol; số mol HCl và NaOH bằng nhau thì trung hòa vừa đủ.
2. Câu 2. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. Pin Zn/Cu biến năng lượng của phản ứng oxi hóa – khử tự diễn biến thành điện năng. Zn là anode và bị oxi hóa; electron đi qua mạch ngoài sang điện cực Cu.
3. Câu 3. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. Điện phân là quá trình không tự diễn biến, cần nguồn điện một chiều ngoài.
4. Câu 4. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Đúng. Triglyceride có ba liên kết ester nên mỗi mol cần ba mol OH⁻; xà phòng hóa tạo glycerol và ba muối carboxylate. Các mệnh đề còn lại lần lượt đúng về glucose, ester hóa và trùng hợp cộng.

Phần III

1. Câu 1: N=0,250 mol×6,02×10²³ mol⁻¹=1,505×10²³≈1,51×10²³ đơn vị công thức NaCl.
2. Câu 2: T₁=27+273=300 K và T₂=127+273=400 K. Theo định luật Charles, V₁/T₁=V₂/T₂; V₂=3,0×400/300=4,0 L.
3. Câu 3: Na₂CO₃+2HCl→2NaCl+CO₂+H₂O. HCl là chất giới hạn vì 0,150/2=0,075 mol, ít hơn 0,100 mol Na₂CO₃. Tỉ lệ HCl:CO₂=2:1 nên n(CO₂)=0,075 mol.
4. Câu 4: n(H⁺)_{ban đầu}=0,0250×0,100=0,00250 mol; n(OH⁻)=0,0100×0,100=0,00100 mol. Sau trung hòa còn 0,00150 mol H⁺ trong 0,0350 L, nên [H⁺]=0,04286 M và pH=−log₁₀(0,04286)=1,37.
5. Câu 5: Q=3,0×1 930=5 790 C; n(e)=5 790/96 500=0,060 mol.
6. Câu 6: n(Cu)=n(e)/2=0,050 mol; m=0,050×63,5=3,175 g.

Căn cứ cấu trúc và hằng số

• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc đề thi từ năm 2025.
• IUPAC Gold Book: pH.
• NIST: Faraday constant.
• OpenStax Chemistry 2e: chất béo, glycerol và muối axit béo
• OpenStax Organic Chemistry: chất béo là triester của glycerol — cơ sở cho ba nhóm ester trong bài vận dụng.
• OpenStax Organic Chemistry 21.6: Chemistry of Esters — thủy phân ester cho axit carboxylic và alcohol; phân biệt điều kiện axit và xà phòng hóa trong kiềm.
• OpenStax Organic Chemistry, §19.3: Oxidation of Aldehydes and Ketones — aldehyde bị oxi hóa thành axit cacboxylic; ketone thường trơ hơn với các chất oxi hóa.
• OpenStax Chemistry 2e §3.1: lượng chất, số Avogadro và số đơn vị công thức.
• OpenStax Chemistry 2e §9.2: định luật Charles, V/T không đổi khi áp suất và lượng khí không đổi.
• OpenStax Chemistry 2e §4.5: tính lượng chất qua phương trình phản ứng và tỉ lệ mol.
• OpenStax Chemistry 2e §14.7: pH trong chuẩn độ axit mạnh–bazơ mạnh, kể cả khi còn dư axit.
• OpenStax Chemistry 2e §17.2: phản ứng oxi hóa – khử tự diễn biến trong pin galvanic tạo điện năng.

Phương trình, điều kiện và phép tính đã được tự kiểm tra; đề chờ giáo viên Hóa học thẩm định.