Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí: Đề số 2 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Các số liệu dân số được trích từ kết quả Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 của Tổng cục Thống kê.

Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí – Đề số 2

Thời gian làm bài: 50 phút. Tổng số lệnh hỏi: 40.

Bảng số liệu tham khảo: dân số Việt Nam tại thời điểm 01/4/2024 là 101 112 656 người; dân số thành thị 38 599 637 người (38,2%), nông thôn 62 513 019 người (61,8%); mật độ dân số 305 người/km², tăng 15 người/km² so với năm 2019. Mật độ theo vùng: Đồng bằng sông Hồng 1 126; Đông Nam Bộ 814; Trung du và miền núi phía Bắc 140; Tây Nguyên 114 người/km². Tỉ số giới tính toàn quốc là 99,2 nam/100 nữ. Các số liệu được làm tròn như cách công bố của cơ quan thống kê.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 18 câu

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu chỉ chọn một phương án.

1. Câu 1. Theo Tổng cục Thống kê, mật độ dân số được xác định như thế nào? A. Lấy dân số chia cho diện tích lãnh thổ.   B. Lấy diện tích chia cho dân số.   C. Lấy số người nhập cư chia cho số người xuất cư.   D. Lấy dân số thành thị chia cho dân số nông thôn.
2. Câu 2. Trong bốn vùng có số liệu nêu ở bảng, vùng nào có mật độ dân số cao nhất? A. Tây Nguyên.   B. Đồng bằng sông Hồng.   C. Trung du và miền núi phía Bắc.   D. Đông Nam Bộ.
3. Câu 3. Tỉ lệ dân số thành thị của Việt Nam năm 2024 là bao nhiêu? A. 61,8%.   B. 50,0%.   C. 38,2%.   D. 99,2%.
4. Câu 4. Vùng nào trong bảng có mật độ thấp nhất? A. Đông Nam Bộ.   B. Đồng bằng sông Hồng.   C. Trung du và miền núi phía Bắc.   D. Tây Nguyên.
5. Câu 5. Vì sao không thể dùng mật độ dân số để kết luận chính xác tổng số dân của một vùng nếu chưa biết diện tích? A. Mật độ là số bình quân trên đơn vị diện tích; tổng dân số còn phụ thuộc quy mô diện tích.   B. Mật độ chỉ đo số người sinh trong năm.   C. Mật độ không liên quan đến dân số.   D. Mật độ luôn bằng tỉ lệ đô thị hóa.
6. Câu 6. Tỉ số giới tính 99,2 nam/100 nữ được hiểu đúng là gì? A. Cứ 100 nam có 99,2 nữ.   B. Bình quân cứ 100 nữ có 99,2 nam.   C. Nam chiếm 99,2% tổng dân số.   D. Nữ chiếm 99,2% tổng dân số.
7. Câu 7. Mật độ tăng từ 290 lên 305 người/km². Mức tăng tương đối so với năm 2019 gần bằng: A. 4,9%; B. 5,2%; C. 15,0%; D. 10,3%.
8. Câu 8. Tỉ lệ tăng dân số thành thị bình quân năm giai đoạn 2019–2024 được công bố là 3,06%, so với 2,02%/năm giai đoạn 2014–2019. Nhận xét nào đúng? A. Tốc độ giai đoạn sau thấp hơn.   B. Hai tốc độ bằng nhau.   C. Dân số thành thị giảm 3,06% mỗi năm.   D. Tốc độ giai đoạn 2019–2024 cao hơn giai đoạn trước.
9. Câu 9. Hai tỉ lệ dân số thành thị và nông thôn trong bảng cộng lại bằng bao nhiêu? A. 100%.   B. 99,2%.   C. 38,2%.   D. 61,8%.
10. Câu 10. Hai vùng có mật độ cao nhất trong bảng là Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ. Kết luận nào có căn cứ? A. Hai vùng này có diện tích lớn nhất cả nước.   B. Mật độ bình quân cao không tự chứng minh mọi địa phương trong vùng đều đông dân như nhau.   C. Toàn bộ dân số cả nước sống tại hai vùng.   D. Mật độ cao đồng nghĩa dân số tăng nhanh nhất.
11. Câu 11. Số liệu dân số thành thị là 38 599 637 người, còn nông thôn là 62 513 019 người. Nhận xét phù hợp nhất? A. Thành thị đông hơn nông thôn.   B. Hai khu vực có dân số bằng nhau.   C. Dân số nông thôn lớn hơn dân số thành thị.   D. Không thể so sánh hai số cùng đơn vị.
12. Câu 12. Bản đồ chuyên đề dùng màu đậm hơn cho nơi có mật độ cao. Để diễn giải đúng, người đọc cần chú ý thêm điều gì? A. Tên tác giả bản đồ là yếu tố duy nhất.   B. Màu sắc trên bản đồ luôn thể hiện lượng mưa.   C. Cứ màu đậm là tổng dân số lớn hơn bất kể diện tích.   D. Chú giải, đơn vị, thời điểm thống kê và cách chia lớp giá trị.
13. Câu 13. Việc mật độ dân số khác nhau giữa các vùng có thể liên quan đến yếu tố nào? A. Lịch sử khai thác, điều kiện tự nhiên, việc làm và mạng lưới đô thị.   B. Chỉ do vĩ độ địa lí.   C. Chỉ do màu đất trên bản đồ.   D. Không chịu ảnh hưởng của kinh tế – xã hội.
14. Câu 14. Nếu so sánh mật độ vùng qua hai thời điểm, yêu cầu nào giúp kết quả có ý nghĩa hơn? A. Thay đơn vị diện tích tùy ý giữa các năm.   B. Kiểm tra ranh giới vùng, thời điểm dân số và phương pháp thống kê có tương thích không.   C. Chỉ dùng một số của năm mới.   D. Bỏ qua thay đổi phân chia hành chính.
15. Câu 15. Theo bảng, khu vực nào chiếm tỉ trọng dân số lớn hơn? A. Thành thị.   B. Hai khu vực bằng nhau.   C. Nông thôn.   D. Không có khu vực nào.
16. Câu 16. Tỉ lệ tăng dân số thành thị bình quân năm không nên được diễn giải thành điều gì? A. Một chỉ tiêu tăng trưởng trong giai đoạn đã nêu.   B. Một cơ sở xem xét nhu cầu dịch vụ đô thị.   C. Một mức bình quân, không nhất thiết giống từng năm.   D. Tỉ lệ chính xác áp dụng cho mọi thành phố và mọi năm.
17. Câu 17. Tỉ số 99,2 nam/100 nữ cho thấy điều gì ở mức toàn quốc? A. Số nam bình quân trên 100 nữ thấp hơn 100 một chút.   B. Số nam nhiều hơn gấp đôi số nữ.   C. Dân số chỉ gồm hai nhóm bằng nhau tuyệt đối.   D. Không có khác biệt giới tính theo tuổi hoặc nơi cư trú.
18. Câu 18. Tỉ lệ tăng dân số bình quân năm 3,06% không thể trực tiếp dùng để khẳng định điều gì về một thành phố cụ thể? A. Đó là chỉ tiêu bình quân của giai đoạn được nêu.   B. Dân số thành phố đó chắc chắn tăng đúng 3,06% trong từng năm.   C. Mức tăng dân số cần đặt trong bối cảnh thời gian.   D. Các địa phương có thể có xu hướng khác bình quân chung.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Với mỗi câu, thí sinh xác định từng ý a), b), c), d) là đúng hay sai.

Câu 1. Cơ cấu thành thị – nông thôn

Điều tra giữa kỳ năm 2024 ghi nhận 38 599 637 người thành thị (38,2%) và 62 513 019 người nông thôn (61,8%).

1. Dân số nông thôn lớn hơn dân số thành thị.
2. Tỉ lệ dân số nông thôn trong bảng là 61,8%.
3. Có thể kết luận mọi tỉnh đều có tỉ lệ nông thôn cao hơn thành thị.
4. Dân số nông thôn gấp khoảng 1,62 lần dân số thành thị.

Câu 2. Mật độ theo vùng

Mật độ dân số năm 2024: Đồng bằng sông Hồng 1 126; Đông Nam Bộ 814; Trung du và miền núi phía Bắc 140; Tây Nguyên 114 người/km².

1. Theo bảng, mật độ dân số Tây Nguyên là 114 người/km².
2. Mật độ dân số Tây Nguyên bằng khoảng 1,2 lần Trung du và miền núi phía Bắc.
3. Đông Nam Bộ có mật độ cao hơn Trung du và miền núi phía Bắc.
4. Các số liệu bình quân vùng chứng minh từng tỉnh trong vùng có cùng mật độ.

Câu 3. Thay đổi mật độ

Mật độ dân số toàn quốc năm 2024 là 305 người/km², tăng 15 người/km² so với năm 2019.

1. Nếu diện tích thống kê hoặc ranh giới thay đổi, mật độ có thể thay đổi ngay cả khi dân số giữ nguyên.
2. Mật độ năm 2024 thấp hơn năm 2019.
3. Chênh lệch tuyệt đối giữa hai mức mật độ là 15 người/km².
4. Chỉ từ chênh lệch mật độ chưa thể suy ra toàn bộ nguyên nhân biến động dân số.

Câu 4. Phương pháp đọc bản đồ và thống kê

Bản đồ mật độ dùng các lớp màu để biểu diễn giá trị bình quân theo diện tích; số liệu được công bố theo một thời điểm điều tra cụ thể.

1. Chú giải và đơn vị là thành phần cần đọc khi phân tích bản đồ.
2. Mật độ dân số là số người bình quân trên một đơn vị diện tích lãnh thổ.
3. Giá trị bình quân vùng cho biết chính xác phân bố dân cư ở từng xã, phường.
4. So sánh theo thời gian cần kiểm tra mốc thống kê và phạm vi lãnh thổ.

Phần III. Trả lời ngắn – 6 câu

Ghi kết quả bằng số; dân số và mật độ theo đúng đơn vị nêu trong câu hỏi.

1. Câu 1. Tỉ lệ dân số nông thôn là 61,8%, thành thị là 38,2%. Chênh lệch giữa hai tỉ lệ là bao nhiêu điểm phần trăm?
2. Câu 2. Mật độ Đồng bằng sông Hồng là 1 126 người/km²; Tây Nguyên là 114 người/km². Mật độ vùng thứ nhất cao hơn bao nhiêu người/km²?
3. Câu 3. Dân số nông thôn là 62 513 019 người, thành thị là 38 599 637 người. Dân số nông thôn nhiều hơn thành thị bao nhiêu người?
4. Câu 4. Mật độ năm 2024 là 305 người/km², tăng 15 người/km² so với năm 2019. Tính mật độ năm 2019 theo số liệu đã làm tròn.
5. Câu 5. Dân số thành thị là 38 599 637 người, nông thôn là 62 513 019 người. Tính tổng dân số theo hai số liệu này.
6. Câu 6. Mật độ Đông Nam Bộ là 814 người/km², Trung du và miền núi phía Bắc là 140 người/km². Chênh lệch mật độ giữa hai vùng là bao nhiêu người/km²?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. A. Mật độ dân số là số dân tính bình quân trên một kilômét vuông, bằng dân số chia cho diện tích lãnh thổ.
2. Câu 2. B. Đồng bằng sông Hồng có mật độ 1 126 người/km², cao hơn ba vùng còn lại được nêu trong bảng.
3. Câu 3. C. Tỉ lệ thành thị được công bố là 38,2%; 61,8% là dân số nông thôn.
4. Câu 4. D. Tây Nguyên có mật độ 114 người/km², thấp hơn Trung du và miền núi phía Bắc ở mức 140 người/km².
5. Câu 5. A. Mật độ là dân số trên một đơn vị diện tích; nếu không biết diện tích thì không thể suy ra tổng số dân chỉ từ mật độ.
6. Câu 6. B. Tỉ số giới tính biểu thị số nam trên 100 nữ; 99,2 nghĩa là hơi ít hơn 100 nam cho mỗi 100 nữ.
7. Câu 7. B. Mật độ năm 2019 là 305−15=290 người/km²; mức tăng tương đối là 15/290×100≈5,17%, làm tròn thành 5,2%.
8. Câu 8. D. 3,06% lớn hơn 2,02%, vì vậy mức tăng bình quân năm giai đoạn 2019–2024 cao hơn.
9. Câu 9. A. 38,2% + 61,8% = 100% dân số trong hai nhóm thành thị và nông thôn.
10. Câu 10. B. Mật độ bình quân vùng không mô tả phân bố bên trong; các địa phương có thể khác nhau đáng kể.
11. Câu 11. C. Số liệu nông thôn 62,5 triệu lớn hơn số liệu thành thị 38,6 triệu người.
12. Câu 12. D. Chú giải, đơn vị, thời điểm và ngưỡng lớp màu quyết định cách đọc bản đồ chuyên đề.
13. Câu 13. A. Phân bố dân cư hình thành qua tương tác giữa điều kiện tự nhiên, lịch sử cư trú, việc làm và đô thị hóa.
14. Câu 14. B. Ranh giới hoặc phương pháp thống kê thay đổi có thể làm sai lệch so sánh; cần kiểm tra tính tương thích.
15. Câu 15. C. Tỉ trọng nông thôn là 61,8%, lớn hơn mức 38,2% của thành thị.
16. Câu 16. D. Mức bình quân của cả giai đoạn không đồng nghĩa từng địa phương hoặc từng năm đều có tốc độ đúng bằng 3,06%.
17. Câu 17. A. Tỉ số 99,2 nam/100 nữ cho biết số nam bình quân hơi thấp hơn số nữ theo cách quy đổi trên 100 nữ.
18. Câu 18. B. Tốc độ bình quân giai đoạn không bảo đảm một thành phố cụ thể tăng đúng mức đó ở mỗi năm.

Phần II

1. Câu 1: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Dân số nông thôn chiếm 61,8%; số liệu toàn quốc không chứng minh mọi tỉnh có cùng cơ cấu; tỉ số nông thôn/thành thị xấp xỉ 62 513 019/38 599 637≈1,62.
2. Câu 2: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Mật độ Tây Nguyên so với Trung du và miền núi phía Bắc là 114/140≈0,81, không phải 1,2 lần; 1 126 là mức cao nhất; số bình quân vùng không áp dụng đồng đều cho mọi tỉnh.
3. Câu 3: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. Khi diện tích/ranh giới thống kê giữ cố định, mật độ năm 2019 là 305−15=290 người/km²; mật độ tăng 15 người/km²; muốn quy nguyên nhân cần thêm dữ liệu dân số, diện tích và phương pháp.
4. Câu 4: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Mật độ là chỉ tiêu bình quân; bản đồ phân lớp không cho số chính xác đến cấp xã nếu không có dữ liệu chi tiết, và so sánh cần cùng phạm vi, mốc.

Phần III

1. Câu 1: 23,6. 61,8 − 38,2 = 23,6 điểm phần trăm.
2. Câu 2: 1012. 1 126 − 114 = 1 012 người/km².
3. Câu 3: 23913382. 62 513 019 − 38 599 637 = 23 913 382 người.
4. Câu 4: 290. 305 − 15 = 290 người/km².
5. Câu 5: 101112656. 38 599 637 + 62 513 019 = 101 112 656 người.
6. Câu 6: 674. 814 − 140 = 674 người/km².

Nguồn tham khảo

• Tổng cục Thống kê: kết quả Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024
• Tổng cục Thống kê: Niên giám 2023, định nghĩa và công thức mật độ dân số
• Bộ Giáo dục và Đào tạo: cấu trúc, định dạng đề thi từ năm 2025