Bài ôn số 6 được tự biên soạn theo hướng dân cư-di sản và môi trường, dùng để luyện tập tham khảo chứ không phải đề chính thức.
ĐỀ ÔN THI HỌC KÌ 1 LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 8 – ĐỀ SỐ 6
Thời gian làm bài gợi ý: 60 phút | Tổng điểm: 10 điểm
Phần I. Trắc nghiệm – 3,0 điểm
Gồm 6 câu, mỗi câu 0,5 điểm.
- Câu 1 (0,5 điểm). Ở bảng thời gian và không gian, khái niệm “tính liên tục và biến đổi” trong lịch sử giúp xem xét điều gì?
A. điều gì được giữ lại và điều gì thay đổi qua thời gian
B. chỉ mốc năm
C. chỉ tên nhân vật
D. chỉ kết quả cuối - Câu 2 (0,5 điểm). Ở bảng thời gian và bản đồ, khí hậu Việt Nam mang tính chất chủ yếu nào?
A. hàn đới khô
B. nhiệt đới ẩm gió mùa
C. ôn đới lục địa quanh năm
D. hoang mạc - Câu 3 (0,5 điểm). Với bộ tư liệu vùng dành cho lớp 8, nguồn nào có thể được xem là sử liệu gốc nếu được tạo ra cùng thời sự kiện?
A. bài tóm tắt viết nhiều năm sau
B. một dự đoán hiện đại
C. nhật kí, thư từ hoặc văn bản đương thời
D. một câu chuyện không rõ nguồn - Câu 4 (0,5 điểm). Ở hồ sơ vùng, công nghiệp thường tập trung ở nơi có lợi thế nào?
A. chỉ nơi cao nhất
B. chỉ nơi dân cư thưa nhất
C. không cần giao thông
D. hạ tầng, lao động, thị trường và nguồn lực phù hợp - Câu 5 (0,5 điểm). Ở hồ sơ di sản và bản đồ, cách mạng công nghiệp làm thay đổi nổi bật phương thức sản xuất như thế nào?
A. tăng sử dụng máy móc và tổ chức sản xuất quy mô lớn
B. xóa hoàn toàn đô thị
C. làm thời gian ngừng trôi
D. không ảnh hưởng năng suất - Câu 6 (0,5 điểm). Ở bản đồ lịch sử địa phương, gió mùa có đặc điểm nào?
A. luôn thổi một hướng quanh năm
B. hướng gió thay đổi theo mùa
C. chỉ xuất hiện ở sa mạc
D. không liên quan chênh lệch nhiệt-áp
Phần II. Tự luận – 7,0 điểm
- Bài 1 (1,5 điểm). Trong bộ tư liệu vùng lớp 8, giải thích vì sao một sự kiện có thể có nhiều cách diễn giải nhưng không có nghĩa mọi diễn giải đều đáng tin như nhau.
- Bài 2 (1,5 điểm). Với hồ sơ di sản-bản đồ dành cho lớp 8, giải thích vì sao cùng một chỉ tiêu địa lí cần được đọc cùng quy mô, thời gian và phạm vi lãnh thổ.
- Bài 3 (2,0 điểm). Khi xử lí bảng thời gian và không gian, hãy lập chuỗi nguyên nhân → biến đổi → hệ quả cho một nội dung lịch sử phù hợp lớp 8.
- Bài 4 (2,0 điểm). Liên hệ với bản đồ lịch sử địa phương, nêu một lợi ích và một thách thức của đô thị hóa hoặc tập trung dân cư.
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Phần I. Trắc nghiệm
- Câu 1: A. Lịch sử vừa có yếu tố tiếp nối vừa có yếu tố biến đổi.
- Câu 2: B. Vị trí và hoàn lưu gió mùa tạo tính nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Câu 3: C. Sử liệu gốc được tạo ra trong hoặc rất gần thời điểm của sự kiện.
- Câu 4: D. Vị trí công nghiệp chịu tác động tổng hợp của hạ tầng, thị trường, lao động và nguồn lực.
- Câu 5: A. Máy móc và nhà máy làm biến đổi năng suất, lao động và xã hội.
- Câu 6: B. Gió mùa đổi hướng theo mùa do tương phản nhiệt và khí áp.
Phần II. Tự luận
- Bài 1. Góc nhìn có thể khác, nhưng diễn giải vẫn phải phù hợp bằng chứng, bối cảnh và logic lịch sử.
- Bài 2. Một tỉ lệ hay giá trị trung bình có thể thay đổi ý nghĩa nếu quy mô, giai đoạn hoặc ranh giới so sánh khác nhau.
- Bài 3. Nêu ít nhất một nguyên nhân, một biến đổi trung tâm và một hệ quả; các mắt xích phải có quan hệ hợp lí.
- Bài 4. Lợi ích có thể là thị trường-dịch vụ lớn; thách thức có thể là quá tải hạ tầng, nhà ở, môi trường. Cần giải thích mối liên hệ.
Nhận xét
Trọng tâm của đề là dân cư-di sản và môi trường; nếu sai lặp lại cùng một dạng, học sinh nên luyện thêm đúng dạng đó thay vì làm lại toàn bộ.