Bài ôn số 4 được tự biên soạn theo hướng sử liệu kết hợp bản đồ, dùng để luyện tập tham khảo chứ không phải đề chính thức.
ĐỀ ÔN THI HỌC KÌ 1 LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ LỚP 4 – ĐỀ SỐ 4
Thời gian làm bài gợi ý: 45 phút | Tổng điểm: 10 điểm
Phần I. Trắc nghiệm – 3,0 điểm
Gồm 6 câu, mỗi câu 0,5 điểm.
- Câu 1 (0,5 điểm). Ở tuyến tham quan học tập, hai người cùng chứng kiến một sự kiện có thể kể khác nhau vì sao?
A. vị trí, lợi ích và trải nghiệm của họ khác nhau
B. thời gian luôn thay đổi sự kiện
C. sự kiện không tồn tại
D. mọi nguồn đều sai - Câu 2 (0,5 điểm). Ở bảng thời gian và bản đồ, mật độ dân số được tính theo công thức nào?
A. diện tích chia dân số
B. dân số chia diện tích
C. GDP chia dân số
D. số sinh trừ số chết - Câu 3 (0,5 điểm). Ở chuyên đề dân cư-di sản, nguồn nào có thể được xem là sử liệu gốc nếu được tạo ra cùng thời sự kiện?
A. bài tóm tắt viết nhiều năm sau
B. một dự đoán hiện đại
C. nhật kí, thư từ hoặc văn bản đương thời
D. một câu chuyện không rõ nguồn - Câu 4 (0,5 điểm). Ở hồ sơ vùng, bảng chú giải bản đồ cho biết điều gì?
A. kết quả phép tính
B. tên tác giả duy nhất
C. thời gian biểu
D. ý nghĩa các kí hiệu và màu sắc - Câu 5 (0,5 điểm). Ở hồ sơ di sản và bản đồ, một kết luận lịch sử đáng tin cần dựa trên điều gì?
A. bằng chứng có nguồn, được đối chiếu và đặt trong bối cảnh
B. một câu kể hấp dẫn duy nhất
C. số lượt chia sẻ
D. ý kiến của người viết không cần dẫn chứng - Câu 6 (0,5 điểm). Ở bản đồ lịch sử địa phương, sản xuất nông nghiệp phụ thuộc mạnh vào yếu tố tự nhiên nào?
A. chỉ quảng cáo
B. đất, khí hậu và nước
C. chỉ mật độ đô thị
D. chỉ đường biên giới
Phần II. Tự luận – 7,0 điểm
- Bài 1 (1,5 điểm). Với bộ tư liệu vùng dành cho lớp 4, nêu một ví dụ về “tính liên tục” và một ví dụ về “sự biến đổi” trong một tiến trình lịch sử đã học.
- Bài 2 (1,5 điểm). Khi xử lí hồ sơ di sản-bản đồ, đề xuất hai chỉ tiêu cần xem cùng nhau khi đánh giá mức phát triển của một địa phương.
- Bài 3 (2,0 điểm). Từ bảng thời gian và không gian, viết hai câu kết luận lịch sử: một câu quá mạnh và một câu đã sửa cho tương xứng bằng chứng.
- Bài 4 (2,0 điểm). Liên hệ với bản đồ lịch sử địa phương, nêu một biện pháp thích ứng với rủi ro khí hậu và giải thích vì sao biện pháp đó phù hợp.
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Phần I. Trắc nghiệm
- Câu 1: A. Góc nhìn của người tạo nguồn ảnh hưởng nội dung được ghi lại.
- Câu 2: B. Mật độ dân số bằng số dân trên một đơn vị diện tích.
- Câu 3: C. Sử liệu gốc được tạo ra trong hoặc rất gần thời điểm của sự kiện.
- Câu 4: D. Chú giải giải thích hệ thống kí hiệu trên bản đồ.
- Câu 5: A. Lập luận lịch sử cần bằng chứng, nguồn và bối cảnh rõ ràng.
- Câu 6: B. Điều kiện đất-khí hậu-nước ảnh hưởng trực tiếp cây trồng vật nuôi.
Phần II. Tự luận
- Bài 1. Chọn ví dụ phù hợp; giải thích rõ yếu tố nào được duy trì và yếu tố nào thay đổi.
- Bài 2. Có thể kết hợp chỉ tiêu kinh tế với dân cư, việc làm, dịch vụ, môi trường hoặc hạ tầng; giải thích vì sao một chỉ tiêu đơn lẻ chưa đủ.
- Bài 3. Câu sửa cần nêu phạm vi, điều kiện hoặc mức độ chắc chắn thay vì khẳng định tuyệt đối khi nguồn còn hạn chế.
- Bài 4. Chọn biện pháp theo loại rủi ro, ví dụ quy hoạch tránh vùng nguy cơ, cảnh báo sớm, hạ tầng chống ngập hoặc phục hồi hệ sinh thái.
Nhận xét
Trọng tâm của đề là sử liệu kết hợp bản đồ; nếu sai lặp lại cùng một dạng, học sinh nên luyện thêm đúng dạng đó thay vì làm lại toàn bộ.