Đề ôn tập Sinh học – Đề số 20
Chủ điểm: Sinh thái đô thị: quần thể, quần xã và dòng năng lượng. Đề tự biên soạn để luyện tập, không phải đề thi chính thức.
Thời gian gợi ý: 50 phút | Tổng điểm: 10
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
- Ở hồ công viên, cá rô cùng loài sống trong một khu vực và có khả năng sinh sản với nhau tạo thành
- quần xã
- hệ sinh thái
- chuỗi thức ăn
- quần thể
- Hai loài chim dùng chung hốc cây làm nơi làm tổ, nguồn hốc khan hiếm. Quan hệ trực tiếp có khả năng tăng là
- cộng sinh
- cạnh tranh khác loài
- hội sinh
- kí sinh
- Tảo trong hồ nhận năng lượng ánh sáng để tạo chất hữu cơ. Trong lưới thức ăn, tảo là
- sinh vật sản xuất
- sinh vật tiêu thụ bậc một
- sinh vật phân giải
- vật chủ
- Năng lượng giảm dần qua các bậc dinh dưỡng chủ yếu vì
- năng lượng được tái chế hoàn toàn
- sinh vật sản xuất lấy hết oxygen
- một phần bị tiêu hao cho hô hấp và tỏa nhiệt
- vật chất không thể truyền giữa các bậc
- Đếm 120 cá thể trên diện tích 3 ha, mật độ trung bình là
- 360 cá thể/ha
- 117 cá thể/ha
- 0,025 cá thể/ha
- 40 cá thể/ha
- Khi mật độ cá tăng mạnh nhưng thức ăn hồ không đổi, yếu tố phụ thuộc mật độ dễ tăng là
- bão lớn
- cạnh tranh thức ăn
- nhiệt độ theo mùa
- động đất
- Cá ăn lăng quăng làm giảm lăng quăng. Đây là ví dụ về
- vật ăn thịt – con mồi
- hội sinh
- cộng sinh bắt buộc
- ức chế cảm nhiễm
- Vi khuẩn và nấm trong bùn hồ phân giải xác hữu cơ, góp phần
- tạo năng lượng mới
- ngăn mọi chu trình vật chất
- chuyển nhiệt thành vật chất
- trả chất vô cơ về môi trường
- Nếu năng suất sơ cấp của một thảm thực vật là 10 000 kJ và hiệu suất truyền lên động vật ăn cỏ là 10%, năng lượng nhận được là
- 10 000 kJ
- 100 kJ
- 1 000 kJ
- 100 000 kJ
- Một loài ngoại lai tăng nhanh sau khi được đưa vào hồ, nguyên nhân hợp lí là
- nó luôn sinh sản vô tính
- thiếu thiên địch và có nguồn sống thuận lợi
- mọi loài bản địa đều biến mất ngay
- năng lượng tự sinh ra trong hồ
- Mối quan hệ địa y gồm nấm và tảo thường được mô tả là
- cộng sinh
- kí sinh
- cạnh tranh
- ức chế cảm nhiễm
- Kích thước quần thể quá nhỏ có thể làm tăng nguy cơ
- không chịu tác động môi trường
- tăng vô hạn nguồn thức ăn
- giao phối gần và suy giảm đa dạng di truyền
- tạo loài mới tức thời
- Ở đô thị, cây xanh hấp thụ CO2 trong quang hợp; carbon được đưa vào
- chất hữu cơ của sinh vật sản xuất
- đá magma ngay lập tức
- nitrogen khí quyển
- năng lượng nhiệt
- Một loài có mức sinh 35, mức tử 20 cá thể/năm, nhập cư 4 và xuất cư 7. Thay đổi số lượng là
- giảm 12 cá thể
- tăng 22 cá thể
- giảm 66 cá thể
- tăng 12 cá thể
- Đường cong sống sót có tử vong thấp ở tuổi non nhưng cao ở tuổi già gần với kiểu
- không có trong tự nhiên
- I
- II
- III
- Khi tảo nở hoa dày, phân hủy sinh khối có thể làm giảm oxygen hòa tan do
- cá tiêu thụ oxygen bằng quang hợp
- quang hợp ngừng tạo mọi nguyên tử oxygen
- vi sinh vật hiếu khí hô hấp mạnh
- nước biến thành nitrogen
- Một lưới thức ăn thường ổn định hơn chuỗi đơn giản vì
- có nhiều đường truyền vật chất và năng lượng
- mọi loài có cùng vai trò
- năng lượng quay vòng không thất thoát
- không có quan hệ cạnh tranh
- Ở quần thể thực vật, phát tán hạt ra khỏi khu vực được tính là
- mức tử
- nhập cư
- mức sinh
- xuất cư
Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai
Khảo sát các sinh vật trong một hồ công viên.
- Các cá thể cá rô cùng loài trong cùng khu vực và có khả năng sinh sản có thể tạo thành một quần thể.
- Quần xã chỉ gồm các yếu tố không sống của hồ.
- Nhiệt độ và nồng độ oxygen hòa tan là yếu tố vô sinh.
- Một hệ sinh thái bao gồm tương tác giữa sinh vật và môi trường vô sinh.
Xét dòng năng lượng và chu trình vật chất trong hồ.
- Tảo quang hợp chuyển một phần năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học.
- Năng lượng được tuần hoàn kín giống nguyên tố carbon.
- Sinh vật phân giải góp phần đưa chất khoáng trở lại môi trường.
- Năng lượng ở bậc dinh dưỡng cao thường thấp hơn bậc trước.
Hai loài chim cùng kiếm ăn và làm tổ quanh hồ.
- Hai loài cùng khai thác nguồn thức ăn đang khan hiếm có thể cạnh tranh.
- Cộng sinh là quan hệ trong đó một loài luôn bị hại.
- Kẻ săn mồi thu năng lượng từ con mồi.
- Kí sinh thường khai thác vật chủ và gây bất lợi cho vật chủ.
Số liệu của một quần thể thực vật ven hồ.
- Sinh 18, tử 11, nhập cư 3, xuất cư 5 cho ΔN bằng 5 cá thể.
- 240 cây trên 6 ha tương ứng mật độ 40 cây/ha.
- Nhập cư làm giảm số lượng quần thể.
- Cạnh tranh thức ăn thường phụ thuộc mật độ quần thể.
Phần III. Trả lời ngắn
- Mật độ 240 cây trên 6 ha là bao nhiêu cây/ha?
- Một hồ có 5000 kJ ở bậc sản xuất; hiệu suất truyền tới bậc kế là 10%. Năng lượng truyền là bao nhiêu kJ?
- Quần thể có sinh 18, tử 11, nhập cư 3, xuất cư 5. ΔN bằng bao nhiêu cá thể?
- Hai loài cùng sử dụng nguồn thức ăn giới hạn; gọi quan hệ này là gì?
- Cá thể rời khỏi quần thể được tính vào thông số nào?
- Quá trình chuyển CO2 vô cơ thành chất hữu cơ ở cây gọi là gì?
Đáp án và lời giải
Phần I
- Câu 1: D. Quần thể gồm các cá thể cùng loài, cùng sống trong không gian và thời gian xác định, có khả năng sinh sản.
- Câu 2: B. Hai loài cần cùng nguồn lực giới hạn nên cạnh tranh.
- Câu 3: A. Sinh vật tự dưỡng tạo chất hữu cơ từ chất vô cơ, làm nền năng lượng của lưới thức ăn.
- Câu 4: C. Năng lượng truyền một chiều và thất thoát dưới dạng nhiệt qua hoạt động sống.
- Câu 5: D. Mật độ = 120/3 = 40 cá thể trên mỗi ha.
- Câu 6: B. Cạnh tranh nguồn sống thường mạnh hơn khi mật độ tăng.
- Câu 7: A. Cá thu nhận thức ăn bằng cách ăn sinh vật khác.
- Câu 8: D. Sinh vật phân giải khoáng hóa chất hữu cơ, khép kín chu trình vật chất.
- Câu 9: C. 10% × 10 000 = 1 000 kJ.
- Câu 10: B. Thiếu kiểm soát sinh học có thể giúp loài xâm lấn tăng số lượng.
- Câu 11: A. Nấm cung cấp nơi ở/nước khoáng, tảo quang hợp tạo chất hữu cơ; hai bên cùng lợi.
- Câu 12: C. Quần thể nhỏ dễ mất biến dị và tăng giao phối giữa cá thể có quan hệ họ hàng.
- Câu 13: A. Carbon vô cơ được cố định thành hợp chất hữu cơ.
- Câu 14: D. ΔN = sinh − tử + nhập cư − xuất cư = 35−20+4−7=12.
- Câu 15: B. Kiểu I đặc trưng bởi sống sót cao đến tuổi già rồi giảm mạnh.
- Câu 16: C. Phân giải chất hữu cơ tiêu thụ oxygen hòa tan.
- Câu 17: A. Nhiều liên kết có thể tạo nguồn thức ăn thay thế khi một mắt xích giảm.
- Câu 18: D. Cá thể/hạt rời khỏi khu vực quần thể được tính là xuất cư.
Phần II
- Đúng. Quần thể là nhóm cá thể cùng loài sống trong không gian và thời gian xác định.
- Sai. Quần xã gồm các quần thể sinh vật; hệ sinh thái mới gồm cả môi trường vô sinh.
- Đúng. Đây là thành phần vật lí, hóa học của môi trường.
- Đúng. Đó là thành phần cấu thành hệ sinh thái.
- Đúng. Sinh vật sản xuất cố định năng lượng vào chất hữu cơ.
- Sai. Năng lượng truyền một chiều qua hệ sinh thái và thất thoát dưới dạng nhiệt.
- Đúng. Phân giải khoáng hóa vật chất hữu cơ.
- Đúng. Một phần năng lượng bị dùng cho trao đổi chất và tỏa nhiệt ở mỗi bậc.
- Đúng. Cạnh tranh khác loài xảy ra khi cùng cần nguồn lực giới hạn.
- Sai. Cộng sinh có lợi cho cả hai loài; quan hệ gây hại cho vật chủ là kí sinh.
- Đúng. Quan hệ ăn thịt–con mồi là một đường truyền năng lượng.
- Đúng. Kí sinh nhận lợi ích dinh dưỡng trong khi vật chủ bị ảnh hưởng.
- Đúng. ΔN=18−11+3−5=5.
- Đúng. 240/6=40 cây/ha.
- Sai. Nhập cư đưa cá thể vào và làm tăng số lượng.
- Đúng. Mật độ cao có thể làm tăng mức độ cạnh tranh nguồn sống.
Phần III
- Câu 1: 40. 240/6=40 cây/ha.
- Câu 2: 500. 0,10×5000=500 kJ.
- Câu 3: 5. 18−11+3−5=5 cá thể.
- Câu 4: Cạnh tranh. Cùng khai thác nguồn lực giới hạn dẫn đến cạnh tranh.
- Câu 5: Xuất cư. Xuất cư làm giảm số lượng quần thể.
- Câu 6: Cố định carbon. Quang hợp cố định carbon vô cơ vào chất hữu cơ.