Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học: Đề số 21 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề ôn tập Sinh học – Đề số 21

Chủ điểm: Sinh học tế bào: vận chuyển qua màng và chu kì tế bào. Đề tự biên soạn để luyện tập, không phải đề thi chính thức.

Thời gian gợi ý: 50 phút | Tổng điểm: 10

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Tế bào biểu bì hành đặt trong dung dịch ưu trương thường
   1. trương vỡ do nước đi vào
   2. không thay đổi vì màng thấm mọi chất
   3. tăng kích thước do khuếch tán muối
   4. co nguyên sinh do mất nước
2. Oxygen đi qua lớp kép phospholipid chủ yếu bằng
   1. vận chuyển chủ động dùng ATP
   2. khuếch tán đơn giản
   3. nhập bào
   4. đồng vận chuyển với sodium
3. Bơm Na+/K+ duy trì gradient ion bằng cách
   1. thủy phân ATP để vận chuyển ngược gradient
   2. để ion tự khuếch tán qua lớp lipid
   3. chỉ vận chuyển nước
   4. tạo ATP từ sodium
4. Một tế bào hồng cầu đặt trong nước tinh khiết có xu hướng
   1. co lại
   2. mất hemoglobin qua khuếch tán nguyên vẹn
   3. trương lên và có thể vỡ
   4. không nhận nước
5. Protein màng nhận diện hormone thường có chức năng
   1. sao chép DNA
   2. tạo thành ribosome
   3. dự trữ thông tin di truyền
   4. thụ thể và truyền tín hiệu
6. Kênh ion cho K+ đi qua màng theo gradient điện hóa là ví dụ của
   1. xuất bào
   2. khuếch tán được hỗ trợ
   3. vận chuyển chủ động nguyên phát
   4. thực bào
7. Tế bào đang nhân đôi DNA ở pha nào?
   1. S
   2. G1
   3. G2
   4. M
8. Sau nguyên phân bình thường của một tế bào lưỡng bội, hai tế bào con thường
   1. đơn bội và khác nhau hoàn toàn
   2. có số NST gấp đôi tế bào mẹ
   3. không có DNA
   4. có bộ NST như nhau và như tế bào mẹ
9. Trong giảm phân I, sự kiện làm giảm số bộ nhiễm sắc thể là
   1. chromatid chị em tách ở mọi kì
   2. DNA nhân đôi lần thứ hai
   3. cặp NST tương đồng phân li
   4. màng tế bào biến mất vĩnh viễn
10. Trao đổi chéo thường xảy ra giữa
    1. hai ribosome
    2. chromatid không chị em của cặp NST tương đồng
    3. hai nhiễm sắc thể không tương đồng bất kì
    4. mRNA và tRNA
11. Điểm kiểm soát G1 góp phần ngăn tế bào phân chia khi
    1. điều kiện tăng trưởng hoặc tính toàn vẹn DNA chưa phù hợp
    2. ribosome đã dịch mã xong
    3. đã kết thúc cytokinesis
    4. tế bào có đủ nước
12. Tế bào tuyến tụy tiết enzyme ra ngoài bằng
    1. thẩm thấu
    2. thực bào
    3. xuất bào
    4. khuếch tán đơn giản của túi tiết
13. Một chất tan khuếch tán từ 8 mmol/L sang 2 mmol/L. Quá trình thuần diễn ra theo hướng
    1. từ 8 sang 2 mmol/L
    2. không thể xảy ra
    3. từ 2 sang 8 mmol/L luôn cần ATP
    4. chỉ khi màng bị phá hủy
14. Tế bào thực bào vi khuẩn bằng cách bao lấy hạt lớn thực hiện
    1. thẩm thấu
    2. xuất bào
    3. khuếch tán qua kênh
    4. nhập bào kiểu thực bào
15. Nếu một tế bào có 2n=8, sau nhân đôi ở pha S số nhiễm sắc thể vẫn là
    1. 8 chromatid tổng cộng
    2. 8, mỗi NST gồm hai chromatid
    3. 16 NST đơn
    4. 4 NST kép
16. Màng sinh chất được mô tả phù hợp nhất bởi mô hình
    1. màng DNA kép
    2. thành cellulose liên tục ở mọi tế bào
    3. khảm lỏng
    4. lớp protein cứng không lipid
17. Khi tế bào động vật đặt trong dung dịch đẳng trương, nước
    1. ra vào cân bằng, thể tích nhìn chung ổn định
    2. không thể qua màng
    3. chỉ đi vào tế bào
    4. chỉ đi ra tế bào
18. Thuốc ức chế thoi phân bào có thể làm gián đoạn
    1. hình thành phospholipid
    2. phiên mã ở mọi tế bào
    3. thẩm thấu qua aquaporin
    4. sự phân li nhiễm sắc thể trong nguyên phân

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai

Tế bào thực vật và động vật được đặt trong các dung dịch khác nhau.

1. Trong dung dịch ưu trương, tế bào thực vật có thể mất nước và co nguyên sinh.
2. Tế bào động vật trong dung dịch nhược trương có thể trương lên.
3. Trong môi trường đẳng trương, nước hoàn toàn ngừng qua màng.
4. Thẩm thấu là sự khuếch tán thuần của nước qua màng chọn lọc.

Một số chất trao đổi qua màng sinh chất.

1. Oxygen có thể khuếch tán qua lớp kép phospholipid theo gradient.
2. Kênh ion cho ion đi xuôi gradient luôn phải thủy phân ATP.
3. Bơm Na+/K+ sử dụng năng lượng để duy trì chênh lệch ion.
4. Protein thụ thể màng có thể nhận tín hiệu ngoại bào.

Theo dõi DNA và nhiễm sắc thể trong chu kì tế bào.

1. DNA được nhân đôi trong pha S của kì trung gian.
2. Sau pha S, số nhiễm sắc thể tính theo tâm động tăng gấp đôi.
3. Nguyên phân thường tạo hai tế bào con có bộ NST như tế bào mẹ.
4. Thoi phân bào góp phần phân li nhiễm sắc thể.

So sánh nguyên phân với giảm phân.

1. Giảm phân gồm một lần nhân đôi DNA trước hai lần phân bào.
2. Trong giảm phân I, các nhiễm sắc thể tương đồng phân li.
3. Chromatid chị em tách nhau ở kì sau I như trong nguyên phân.
4. Trao đổi chéo có thể tạo tổ hợp allele mới.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Một tế bào 2n=10 ở pha S kết thúc có bao nhiêu NST tính theo tâm động?
2. Tế bào 2n=6 giảm phân hoàn tất tạo giao tử có bao nhiêu NST?
3. Nước thuần đi qua màng từ dung dịch 0,1 M sang 0,5 M chất tan không thấm theo chiều nào?
4. Tế bào mất nước trong môi trường ưu trương gọi hiện tượng gì ở tế bào thực vật?
5. Bơm ion dùng ATP để vận chuyển ngược gradient thuộc kiểu vận chuyển nào?
6. Trao đổi chéo làm tăng điều gì trong giao tử?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1: D. Môi trường ưu trương có thế nước thấp hơn; nước đi ra khỏi tế bào.
2. Câu 2: B. Phân tử nhỏ, không phân cực như O2 khuếch tán qua màng theo gradient.
3. Câu 3: A. Đây là vận chuyển chủ động sử dụng năng lượng ATP.
4. Câu 4: C. Môi trường nhược trương làm nước đi vào tế bào theo thẩm thấu.
5. Câu 5: D. Protein thụ thể gắn phân tử tín hiệu đặc hiệu và khởi phát đáp ứng tế bào.
6. Câu 6: B. Ion đi qua protein màng theo gradient mà không tiêu thụ ATP trực tiếp.
7. Câu 7: A. Pha S của kì trung gian là pha tổng hợp DNA.
8. Câu 8: D. Nguyên phân phân li bản sao nhiễm sắc thể đồng đều, duy trì số bộ NST.
9. Câu 9: C. Các NST tương đồng tách về hai tế bào con trong giảm phân I.
10. Câu 10: B. Trao đổi chéo ở kì đầu I tạo tổ hợp allele mới.
11. Câu 11: A. Checkpoint điều hòa việc vào pha S dựa trên tín hiệu và trạng thái tế bào.
12. Câu 12: C. Túi tiết hòa màng sinh chất để giải phóng chất ra ngoài.
13. Câu 13: A. Khuếch tán thuần theo gradient nồng độ.
14. Câu 14: D. Thực bào đưa hạt lớn vào trong tế bào bằng túi màng.
15. Câu 15: B. Số NST tính theo tâm động vẫn là 8; lượng DNA và số chromatid tăng gấp đôi.
16. Câu 16: C. Màng gồm lớp lipid linh động cùng protein phân bố kiểu khảm.
17. Câu 17: A. Nước vẫn chuyển động hai chiều nhưng không có dòng thuần đáng kể.
18. Câu 18: D. Thoi phân bào gắn và di chuyển NST trong phân bào.

Phần II

1. Đúng. Nước đi thuần ra ngoài khi môi trường có thế nước thấp hơn.
2. Đúng. Nước đi vào tế bào theo thẩm thấu.
3. Sai. Nước vẫn đi hai chiều; dòng thuần gần bằng không.
4. Đúng. Nước di chuyển theo chênh lệch thế nước.
5. Đúng. O2 nhỏ và không phân cực nên khuếch tán đơn giản.
6. Sai. Khuếch tán được hỗ trợ qua kênh không tiêu thụ ATP trực tiếp.
7. Đúng. Đây là vận chuyển chủ động.
8. Đúng. Thụ thể gắn ligand và khởi phát truyền tín hiệu.
9. Đúng. Pha S là pha tổng hợp DNA.
10. Sai. Mỗi NST có hai chromatid nhưng số tâm động chưa tăng.
11. Đúng. Các bản sao NST được phân li đồng đều.
12. Đúng. Vi ống thoi gắn với NST và di chuyển chúng trong phân bào.
13. Đúng. Một pha S diễn ra trước giảm phân I và II.
14. Đúng. Sự phân li tương đồng làm giảm số bộ NST.
15. Sai. Ở giảm phân I, cặp tương đồng tách; chromatid chị em thường tách ở giảm phân II.
16. Đúng. Trao đổi đoạn giữa chromatid không chị em làm tăng biến dị tổ hợp.

Phần III

1. Câu 1: 10. Sao chép DNA làm mỗi NST thành hai chromatid nhưng không đổi số tâm động.
2. Câu 2: 3. Giảm phân làm giảm một nửa số bộ NST: n=3.
3. Câu 3: Đến dung dịch 0,5 M. Nước đi về phía dung dịch có nồng độ chất tan cao hơn.
4. Câu 4: Co nguyên sinh. Nước rời tế bào làm màng sinh chất tách khỏi thành tế bào.
5. Câu 5: Vận chuyển chủ động. Vận chuyển chủ động cần năng lượng để đi ngược gradient.
6. Câu 6: Biến dị tổ hợp. Trao đổi đoạn giữa chromatid không chị em tạo tổ hợp allele mới.

Tài liệu tham khảo

• https://openstax.org/books/biology-2e/pages/5-1-components-and-structure
• https://openstax.org/books/biology-2e/pages/5-2-passive-transport
• https://openstax.org/books/biology-2e/pages/11-1-the-process-of-meiosis
• OpenStax Biology 2e, 10.2: The Cell Cycle.
• OpenStax Biology 2e, 10.3: Control of the Cell Cycle.