Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Lịch sử – Đề số 25

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Thời gian gợi ý: 50 phút.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 24 câu

1. Câu 1. Chính sách apartheid được thể chế hóa ở Nam Phi dưới chính quyền Đảng Quốc gia sau năm nào? A. 1910.   B. 1961.   C. 1948.   D. 1994.
2. Câu 2. Hệ thống apartheid chủ yếu nhằm mục đích nào? A. Trao quyền bầu cử bình đẳng cho mọi cư dân.   B. Duy trì phân biệt chủng tộc và sự thống trị chính trị của thiểu số da trắng.   C. Thống nhất các phong trào giải phóng châu Phi.   D. Chấm dứt mọi hình thức phân biệt cư trú.
3. Câu 3. Người biểu tình ở Sharpeville ngày 21/3/1960 phản đối quy định nào? A. Luật buộc người da đen mang giấy thông hành và kiểm soát việc đi lại.   B. Quy định bắt buộc dùng tiếng Afrikaans làm ngôn ngữ giảng dạy.   C. Lệnh cấm Đại hội Dân tộc Phi (ANC) và Đại hội Liên Phi (PAC).   D. Quy định chỉ cho phép người da trắng tham gia bầu cử.
4. Câu 4. Tổ chức nào bị chính quyền Nam Phi cấm hoạt động sau cuộc thảm sát Sharpeville năm 1960? A. Liên hợp quốc và Tổ chức Thống nhất châu Phi.   B. Đảng Quốc gia và Quốc hội.   C. Đại hội Dân tộc Phi (ANC) và Đại hội Liên Phi (PAC).   D. Tổ chức Y tế Thế giới.
5. Câu 5. Nelson Mandela bị tuyên án tù chung thân trong phiên tòa Rivonia năm nào? A. 1964.   B. 1948.   C. 1976.   D. 1990.
6. Câu 6. Cuộc nổi dậy Soweto bắt đầu ngày 16/6/1976 trong bối cảnh học sinh phản đối điều gì? A. Việc tổ chức bầu cử đa chủng tộc.   B. Việc trả tự do cho Mandela.   C. Việc bãi bỏ apartheid.   D. Việc áp đặt tiếng Afrikaans làm ngôn ngữ giảng dạy tại trường học.
7. Câu 7. Nhận định nào mô tả đúng nhất tác động của cuộc nổi dậy Soweto? A. Làm gia tăng phản kháng của thanh niên và sự chú ý, lên án quốc tế đối với apartheid.   B. Lập tức chấm dứt chế độ apartheid trong năm 1976.   C. Khiến ANC được hợp pháp hóa ngay lập tức.   D. Dẫn trực tiếp đến cuộc bầu cử năm 1994 trong cùng năm.
8. Câu 8. Steve Biko, nhà hoạt động của phong trào Ý thức đen, qua đời năm nào khi bị giam giữ? A. 1960.   B. 1964.   C. 1977.   D. 1976.
9. Câu 9. Ngày 2/2/1990, Tổng thống F. W. de Klerk công bố quyết định nào? A. Rời Khối Thịnh vượng chung.   B. Hợp pháp hóa lại ANC và một số tổ chức chính trị bị cấm, mở đường cho đàm phán.   C. Tổ chức bầu cử dân chủ ngay ngày hôm sau.   D. Bắt đầu cuộc chiến tranh với Namibia.
10. Câu 10. Nelson Mandela được trả tự do ngày nào? A. 21/3/1960.   B. 16/6/1976.   C. 27/4/1994.   D. 11/2/1990.
11. Câu 11. Mandela được trả tự do sau khoảng thời gian nào ở tù? A. Đúng 5 năm.   B. Khoảng 27 năm rưỡi.   C. Hơn 40 năm.   D. Gần 2 năm.
12. Câu 12. Vai trò quan trọng của các cuộc đàm phán đầu thập niên 1990 là gì? A. Thương lượng chuyển tiếp khỏi apartheid sang một trật tự dân chủ đa chủng tộc.   B. Khôi phục hệ thống thuộc địa của Anh.   C. Thay thế quyền bầu cử bằng chế độ quân quản.   D. Thiết lập một nhà nước chỉ dành cho người da trắng.
13. Câu 13. Cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên của Nam Phi, trong đó cử tri đủ điều kiện thuộc mọi sắc tộc được tham gia, diễn ra ngày nào? A. 11/2/1990.   B. 27/4/1994.   C. 10/5/1994.   D. 10/12/1996.
14. Câu 14. Ai trở thành tổng thống dân chủ đầu tiên của Nam Phi sau cuộc bầu cử năm 1994? A. F. W. de Klerk.   B. Thabo Mbeki.   C. Steve Biko.   D. Nelson Mandela.
15. Câu 15. Mandela tuyên thệ nhậm chức tổng thống ngày nào? A. 27/4/1994.   B. 2/2/1990.   C. 10/5/1994.   D. 21/3/1960.
16. Câu 16. Trình tự nào đúng về các mốc chuyển biến của Nam Phi? A. Soweto (1976) → Sharpeville (1960) → Mandela được thả (1990) → bầu cử (1994).   B. Sharpeville (1960) → Soweto (1976) → Mandela được thả (1990) → bầu cử dân chủ (1994).   C. Sharpeville (1960) → Mandela được thả (1990) → Soweto (1976) → bầu cử (1994).   D. Mandela được thả (1990) → Sharpeville (1960) → bầu cử (1994) → Soweto (1976).
17. Câu 17. Bầu cử ngày 27/4/1994 có ý nghĩa nổi bật nào? A. Người dân thuộc mọi sắc tộc lần đầu tham gia bầu cử quốc gia dân chủ bình đẳng về chủng tộc.   B. Chỉ người da trắng mới được bỏ phiếu.   C. Khôi phục chính sách apartheid.   D. Bãi bỏ mọi đảng phái chính trị.
18. Câu 18. Kết quả bầu cử năm 1994 dẫn đến sự kiện nào? A. Mandela bị kết án tại Rivonia.   B. Sharpeville bị phong tỏa.   C. Mandela trở thành tổng thống đầu tiên của Nam Phi dân chủ.   D. Nam Phi rời Liên hợp quốc.
19. Câu 19. Vì sao việc hợp pháp hóa ANC năm 1990 được xem là bước ngoặt? A. Nó mở rộng không gian hoạt động chính trị và cho phép thương lượng công khai về chuyển tiếp.   B. Nó chấm dứt ngay mọi bất đồng xã hội.   C. Nó lập tức đưa Mandela lên làm tổng thống.   D. Nó tạo ra cuộc bầu cử năm 1960.
20. Câu 20. Nhận xét nào phù hợp nhất về con đường kết thúc apartheid? A. Chỉ một quyết định đơn lẻ của năm 1994 tạo ra thay đổi.   B. Chỉ áp lực quốc tế, không có phản kháng trong nước, dẫn đến chuyển đổi.   C. Chỉ một cuộc nổi dậy vũ trang kết thúc toàn bộ chế độ.   D. Phản kháng trong nước, sức ép quốc tế và đàm phán chính trị cùng góp phần vào chuyển tiếp.
21. Câu 21. Ngày 21/3 hiện được Nam Phi tưởng niệm với tên gọi nào, gắn với lịch sử chống phân biệt chủng tộc? A. Ngày Hòa giải.   B. Ngày Tự do.   C. Ngày Thanh niên.   D. Ngày Nhân quyền.
22. Câu 22. Ngày 16/6 ở Nam Phi gắn với dịp tưởng niệm nào? A. Ngày Tự do.   B. Ngày Nhân quyền.   C. Ngày Thanh niên, tưởng niệm cuộc nổi dậy Soweto.   D. Ngày bầu cử dân chủ.
23. Câu 23. Cách giải thích nào phân biệt chính xác hai mốc năm 1994? A. 27/4 là ngày bầu cử dân chủ đầu tiên; 10/5 là ngày Mandela nhậm chức tổng thống.   B. 27/4 là ngày Mandela được trả tự do; 10/5 là ngày ANC được hợp pháp hóa.   C. Cả hai ngày đều là ngày ban hành chính sách apartheid.   D. 27/4 là ngày Sharpeville; 10/5 là ngày nổi dậy Soweto.
24. Câu 24. Từ chuỗi Sharpeville (1960), Soweto (1976), hợp pháp hóa ANC và thả Mandela (1990), rồi bầu cử (1994), có thể rút ra kết luận nào? A. Mọi sự kiện đều xảy ra trong một năm.   B. Tiến trình dân chủ hóa diễn ra qua nhiều thập niên và nhiều hình thức đấu tranh, thương lượng.   C. Các cuộc phản kháng không có liên hệ nào với thay đổi chính trị.   D. Bầu cử năm 1994 đã diễn ra trước khi Mandela được thả.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Ở mỗi câu, xác định tính đúng hoặc sai của từng ý a–d.

Câu 1. Sharpeville và Soweto

Tư liệu: Ngày 21/3/1960, cảnh sát nổ súng vào đám đông biểu tình tại Sharpeville; 69 người thiệt mạng. Ngày 16/6/1976, học sinh ở Soweto biểu tình phản đối việc áp đặt tiếng Afrikaans trong giảng dạy; cảnh sát đàn áp cuộc tuần hành.

1. Sự kiện Sharpeville xảy ra trước cuộc nổi dậy Soweto.
2. Sharpeville gắn với cuộc biểu tình phản đối luật thông hành.
3. Cuộc tuần hành Soweto năm 1976 có sự tham gia nổi bật của học sinh.
4. Soweto là một cuộc bầu cử dân chủ toàn quốc.

Câu 2. Tù đày và chuyển biến chính trị năm 1990

Tư liệu: Mandela bị kết án tù chung thân năm 1964 trong phiên tòa Rivonia và được trả tự do ngày 11/2/1990. Hồ sơ Nelson Mandela Foundation ghi ông được chuyển từ Pretoria đến đảo Robben ngày 27/5/1963. Ngày 2/2/1990, de Klerk tuyên bố hợp pháp hóa một số tổ chức chính trị bị cấm, trong đó có ANC.

1. Mandela được trả tự do trước khi bị kết án tù chung thân.
2. Theo hồ sơ Mandela, ngày 27/5/1963 ông được chuyển đến đảo Robben.
3. Việc ANC được hợp pháp hóa mở điều kiện cho hoạt động chính trị và đàm phán.
4. Nam Phi tổ chức cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên ngay ngày 2/2/1990.

Câu 3. Cuộc bầu cử năm 1994

Tư liệu: Cuộc bầu cử quốc gia dân chủ đầu tiên của Nam Phi diễn ra ngày 27/4/1994, với quyền bầu cử mở cho công dân đủ điều kiện thuộc mọi sắc tộc. Mandela nhậm chức tổng thống ngày 10/5/1994.

1. Cuộc bầu cử diễn ra trước lễ nhậm chức của Mandela.
2. Cuộc bầu cử năm 1994 dành quyền bỏ phiếu bình đẳng cho mọi người trên thế giới, kể cả không thuộc diện cử tri Nam Phi.
3. Mandela nhậm chức vào tháng 5/1994.
4. Chuyển đổi năm 1994 đánh dấu bước ngoặt khỏi chế độ cai trị apartheid.

Câu 4. Đấu tranh và chuyển tiếp

Tư liệu: Lịch sử Nam Phi ghi nhận nhiều thập niên phản kháng trong nước, sự lên án quốc tế, việc hợp pháp hóa ANC năm 1990, các cuộc thương lượng và cuộc bầu cử đa chủng tộc năm 1994.

1. Bầu cử năm 1994 diễn ra trước khi ANC được hợp pháp hóa.
2. Chuyển tiếp dân chủ gắn với cả đấu tranh xã hội và thương lượng chính trị.
3. Mọi phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng xã hội lập tức biến mất sau cuộc bầu cử đầu tiên.
4. Ngày 27/4/1994 là mốc bầu cử dân chủ đầu tiên của Nam Phi.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Đảng Quốc gia lên nắm quyền năm 1948 và chính quyền của đảng này đẩy mạnh thể chế hóa apartheid.
2. Câu 2. B. Apartheid duy trì phân tách chủng tộc và quyền lực chính trị tập trung trong tay thiểu số da trắng.
3. Câu 3. A. Cuộc tuần hành ở Sharpeville thuộc phong trào chống luật thông hành; các quy định này kiểm soát việc đi lại của người da đen. Cảnh sát nổ súng vào đám đông trong ngày 21/3/1960.
4. Câu 4. C. Sau Sharpeville, chính quyền cấm ANC và PAC; đây không phải tổ chức quốc tế hay đảng cầm quyền.
5. Câu 5. A. Mandela bị tuyên án tù chung thân trong phiên tòa Rivonia năm 1964.
6. Câu 6. D. Cuộc biểu tình của học sinh Soweto phản đối việc áp đặt Afrikaans làm phương tiện giảng dạy.
7. Câu 7. A. Soweto làm nổi bật sự phản kháng của thế hệ trẻ, góp phần làm tăng lên án quốc tế; nó không tự chấm dứt apartheid.
8. Câu 8. C. Steve Biko qua đời khi bị giam giữ năm 1977.
9. Câu 9. B. Tuyên bố ngày 2/2/1990 cho phép ANC và một số tổ chức khác hoạt động hợp pháp trở lại.
10. Câu 10. D. Mandela được trả tự do ngày 11/2/1990.
11. Câu 11. B. Mandela bị bắt ngày 5/8/1962 và được trả tự do ngày 11/2/1990, tương đương khoảng 27 năm rưỡi bị giam giữ.
12. Câu 12. A. Các cuộc đàm phán mở đường chuyển đổi thể chế sang trật tự dân chủ đa chủng tộc.
13. Câu 13. B. Cuộc bầu cử dân chủ đầu tiên diễn ra từ ngày 27/4/1994.
14. Câu 14. D. Nelson Mandela trở thành tổng thống đầu tiên của Nam Phi dân chủ.
15. Câu 15. C. Mandela nhậm chức ngày 10/5/1994, sau cuộc bầu cử tháng 4.
16. Câu 16. B. Trình tự thời gian là Sharpeville 1960, Soweto 1976, chuyển biến chính trị năm 1990, rồi bầu cử năm 1994.
17. Câu 17. A. Bầu cử năm 1994 mở quyền tham gia bầu cử quốc gia cho cử tri đủ điều kiện thuộc mọi sắc tộc.
18. Câu 18. C. Sau bầu cử, Mandela được bầu và nhậm chức tổng thống dân chủ đầu tiên.
19. Câu 19. A. Hợp pháp hóa ANC khôi phục hoạt động chính trị công khai và tạo điều kiện cho đàm phán chuyển tiếp.
20. Câu 20. D. Phản kháng trong nước, áp lực quốc tế và thương lượng đều là những yếu tố của quá trình dài này.
21. Câu 21. D. Ngày 21/3 là Ngày Nhân quyền ở Nam Phi, gắn với tưởng niệm Sharpeville.
22. Câu 22. C. Ngày 16/6 là Ngày Thanh niên, tưởng niệm cuộc nổi dậy Soweto.
23. Câu 23. A. 27/4/1994 là ngày bầu cử; 10/5/1994 là ngày Mandela nhậm chức.
24. Câu 24. B. Các mốc trải dài từ 1960 đến 1994, cho thấy tiến trình chuyển đổi qua nhiều thập niên và nhiều hình thức.

Phần II

1. Câu 1. a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai. Sharpeville diễn ra năm 1960, Soweto năm 1976; hai sự kiện đều là phản kháng, không phải bầu cử. Sharpeville gắn với chiến dịch chống luật thông hành.
2. Câu 2. a) Sai; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai. Bản ghi của Nelson Mandela Foundation xác nhận ông được chuyển đến Robben Island ngày 27/5/1963; việc hợp pháp hóa ANC năm 1990 diễn ra trước bầu cử năm 1994.
3. Câu 3. a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng. Tư liệu nói đến cử tri đủ điều kiện của Nam Phi, không phải mọi người trên thế giới; bầu cử diễn ra ngày 27/4 và lễ nhậm chức ngày 10/5/1994.
4. Câu 4. a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. ANC được hợp pháp hóa năm 1990, trước bầu cử 1994. Cuộc bầu cử là bước ngoặt thể chế, song không tự động xóa hết bất bình đẳng xã hội.

Nguồn đối chiếu

• Liên hợp quốc: các mốc về Sharpeville, Mandela và bầu cử năm 1994.
• South African History Online: Sharpeville, Soweto và bước ngoặt năm 1990.
• Chính phủ Nam Phi: bầu cử ngày 27/4 và lễ nhậm chức ngày 10/5/1994.
• Chính phủ Nam Phi: lịch sử và chính quyền dân chủ.
• Lưu trữ quốc gia Nam Phi: Ủy ban Bầu cử Độc lập và tiến trình bầu cử.
• Thư viện số Liên hợp quốc: Apartheid 1948–1994.
• Nelson Mandela Foundation: hồ sơ thời gian tù đày

Ghi chú kiểm định: Đáp án được tự kiểm tra nội bộ với các nguồn dẫn trên; vẫn cần giáo viên Lịch sử thẩm định độc lập trước khi xuất bản.