Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 7
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
NHẬT KÝ XỬ LÝ SỰ CỐ — khu nhà B, buổi tối
18:40 | Cư dân tầng 5: Điện tắt khi Linh đang sạc đèn bàn để chuẩn bị bài thuyết trình. Em nghe tiếng gọi từ cầu thang và tưởng mọi người đang trách nhau vì thang máy dừng.
18:44 | Tổ trưởng: Gõ cửa từng tầng, kiểm tra xem có ai cần hỗ trợ. 18:47 | Chị Vân: Mang đèn sạc sang căn hộ bên cạnh. Cụ ở tầng trên chưa nghe tiếng gọi; nhờ Linh đưa đèn pin lên. Ghi chú của Linh: “Đèn không làm sáng cả cầu thang; nó chỉ cho em thấy đủ một bậc tiếp theo.”
18:53 | Linh: Đặt đèn ở ghế cạnh cửa cụ, hỏi cụ có cần gọi người thân không. Khi quay xuống, thấy chị Vân giữ cửa cầu thang. 18:58 | Chú Phúc: Bảo vệ đã kiểm tra thang máy, không có người mắc kẹt. Cư dân cuộn dây nối sát tường để giữ lối đi.
19:12 | Cập nhật: Điện được khôi phục. Linh trở lại bài thuyết trình, ghi dàn ý bằng đèn pin trong lúc chờ đèn bàn sạc. Cụ ở tầng trên chưa xác nhận đã liên lạc được với người thân; chị Vân nhận kiểm tra lại.
- Câu 1 (0,5 điểm). Sự việc nào làm gián đoạn kế hoạch học bài của Linh?
- Câu 2 (0,75 điểm). Nêu hai việc cư dân làm để hỗ trợ nhau trong lúc mất điện.
- Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích ý nghĩa của hình ảnh ánh đèn “chỉ cho em thấy đủ một bậc tiếp theo”.
- Câu 4 (1,75 điểm). Qua việc Linh mang đèn lên tầng trên dù bài thuyết trình chưa xong, em nhận xét thế nào về sự thay đổi trong cách cô nhìn buổi tối mất điện?
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày trách nhiệm kiểm tra lại tình trạng của người cần giúp sau khi đã hỗ trợ bước đầu.
- Câu 2 (4,0 điểm). Từ văn bản ở phần Đọc hiểu và trải nghiệm của bản thân, hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ về cách những hành động nhỏ góp phần xây dựng một cộng đồng đáng tin cậy.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Điện mất khiến Linh phải dừng việc chuẩn bị bài thuyết trình như dự định; sự cố xảy ra khi em đang sạc đèn bàn.
- 0,75 điểm. Có thể nêu: bác tổ trưởng gọi từng tầng; Linh mang đèn lên cho cụ già; chị Vân giữ cửa cầu thang; chú Phúc liên hệ bảo vệ để kiểm tra thang máy. Nêu đúng hai việc là đạt tối đa.
- 1,0 điểm. Ánh đèn nhỏ không xóa hết bóng tối nhưng giúp nhìn và bước tiếp an toàn. Hình ảnh gợi rằng trong hoàn cảnh bất định, một sự hỗ trợ vừa sức có thể giúp người khác tiếp tục, dù chưa giải quyết toàn bộ khó khăn.
- 1,75 điểm. Linh ban đầu xem mất điện như trở ngại riêng cho việc học; sau khi nghe tiếng gọi và thấy hàng xóm cùng xử lí tình huống, Linh dành thời gian giúp cụ rồi quay lại bài. Có thể nhận xét đây là sự điều chỉnh ưu tiên trong một hoàn cảnh ngắn hạn, không có nghĩa mục tiêu học tập của Linh biến mất. Chấp nhận cách hiểu khác có lí lẽ.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn nêu được vì sao không nên mặc nhiên cho rằng một hành động ban đầu đã giải quyết xong nhu cầu; phân tích ích lợi của việc hỏi lại, xác nhận đã kết nối được hỗ trợ tiếp theo và bàn giao rõ trách nhiệm mà vẫn tôn trọng người được giúp. Có ví dụ, tổ chức và diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài viết tập trung vào cách hành động giữ lời, chia sẻ thông tin và phối hợp xây dựng lòng tin, đồng thời nêu giới hạn của giúp đỡ cá nhân. Có thể bàn về sự tin cậy hình thành qua việc giữ lời, chia sẻ thông tin, giúp đỡ thiết thực và phối hợp; nêu giới hạn như hành động nhỏ phải đi cùng trách nhiệm, không thay cho giải pháp của cơ quan chuyên môn khi cần; đề xuất cách nuôi dưỡng sự tham gia và tôn trọng lẫn nhau. Khuyến khích dẫn chứng cụ thể, góc nhìn cân bằng. Chấm theo nội dung, lập luận, dẫn chứng, diễn đạt và sáng tạo.