Bài ôn số 8 được tự biên soạn theo hướng bối cảnh và nhiều góc nhìn, dùng để luyện tập tham khảo chứ không phải đề chính thức.
ĐỀ ÔN THI HỌC KÌ 1 LỊCH SỬ LỚP 10 – ĐỀ SỐ 8
Thời gian làm bài gợi ý: 60 phút | Tổng điểm: 10 điểm
Phần I. Trắc nghiệm – 3,0 điểm
Gồm 6 câu, mỗi câu 0,5 điểm.
- Câu 1 (0,5 điểm). Khi phân tích hồ sơ bảo tàng, một nền văn minh thường được tìm hiểu qua những phương diện nào?
A. tổ chức xã hội, kinh tế, văn hóa và thành tựu
B. chỉ thời tiết
C. chỉ chiều cao dân cư
D. chỉ một nhân vật - Câu 2 (0,5 điểm). Khi phân tích một chuyên đề nguồn sử liệu, cách mạng công nghiệp làm thay đổi nổi bật phương thức sản xuất như thế nào?
A. xóa hoàn toàn đô thị
B. tăng sử dụng máy móc và tổ chức sản xuất quy mô lớn
C. làm thời gian ngừng trôi
D. không ảnh hưởng năng suất - Câu 3 (0,5 điểm). Từ bảng thời gian, hai người cùng chứng kiến một sự kiện có thể kể khác nhau vì sao?
A. thời gian luôn thay đổi sự kiện
B. sự kiện không tồn tại
C. vị trí, lợi ích và trải nghiệm của họ khác nhau
D. mọi nguồn đều sai - Câu 4 (0,5 điểm). Ở bộ nguồn đối chiếu, sử liệu hiện vật là loại nào?
A. một dự báo tương lai
B. chỉ sách giáo khoa hiện nay
C. một ý kiến không có nguồn
D. di tích, công cụ, đồ vật còn lại - Câu 5 (0,5 điểm). Trong tình huống phân tích lớp 10, sắp xếp sự kiện theo trình tự thời gian giúp người học nhận ra điều gì?
A. quan hệ trước-sau và tiến trình biến đổi
B. độ cao địa hình
C. mật độ dân số
D. tỉ lệ bản đồ - Câu 6 (0,5 điểm). Khi phân tích hồ sơ nhân chứng, cần phân biệt điều gì?
A. màu sắc bản đồ
B. nguyên nhân, diễn biến và hệ quả
C. độ dài văn bản
D. số trang tài liệu
Phần II. Tự luận – 7,0 điểm
- Bài 1 (1,5 điểm). Khi xử lí bảng thời gian, với một nguồn sử liệu trong hồ sơ lớp 10, hãy nêu ba bước kiểm tra trước khi dùng nguồn đó để kết luận.
- Bài 2 (1,5 điểm). Từ bộ nguồn đối chiếu, giải thích vì sao một sự kiện có thể có nhiều cách diễn giải nhưng không có nghĩa mọi diễn giải đều đáng tin như nhau.
- Bài 3 (2,0 điểm). Ở tình huống phân tích, hãy lập chuỗi nguyên nhân → biến đổi → hệ quả cho một nội dung lịch sử phù hợp lớp 10.
- Bài 4 (2,0 điểm). Trong hồ sơ tư liệu lớp 10, khi một ảnh tư liệu chỉ cho thấy một khoảnh khắc, vì sao không nên dùng ảnh đó làm bằng chứng duy nhất cho cả một giai đoạn?
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHI TIẾT
Phần I. Trắc nghiệm
- Câu 1: A. Cần nhìn nhiều phương diện để hiểu đời sống của một nền văn minh.
- Câu 2: B. Máy móc và nhà máy làm biến đổi năng suất, lao động và xã hội.
- Câu 3: C. Góc nhìn của người tạo nguồn ảnh hưởng nội dung được ghi lại.
- Câu 4: D. Hiện vật là dấu tích vật chất còn lại từ quá khứ.
- Câu 5: A. Trình tự thời gian cho thấy tiến trình và mối quan hệ trước-sau.
- Câu 6: B. Phân biệt nguyên nhân và hệ quả giúp lập luận rõ ràng hơn.
Phần II. Tự luận
- Bài 1. Xác định người tạo và thời điểm; xem mục đích/bối cảnh; đối chiếu ít nhất một nguồn độc lập rồi mới kết luận.
- Bài 2. Góc nhìn có thể khác, nhưng diễn giải vẫn phải phù hợp bằng chứng, bối cảnh và logic lịch sử.
- Bài 3. Nêu ít nhất một nguyên nhân, một biến đổi trung tâm và một hệ quả; các mắt xích phải có quan hệ hợp lí.
- Bài 4. Một ảnh có phạm vi hẹp, bị giới hạn bởi thời điểm, góc chụp và mục đích; cần nguồn khác để kiểm chứng và bổ sung bối cảnh.
Nhận xét
Các câu hỏi xoay quanh bối cảnh và nhiều góc nhìn; kết quả sẽ hữu ích hơn nếu học sinh ghi lại nguyên nhân của từng lỗi sai.