Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 28
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
GHI CHÚ NGUỒN — dự án lịch sử địa phương về cây cầu gỗ
Lời kể, bà Năm: Cầu gỗ bị dỡ vào năm bà học lớp tám. Khi được hỏi lại, bà nói năm dỡ cầu và năm chuyển trường có thể đã liền nhau trong trí nhớ.
Tài liệu xã: Ghi việc thay cầu sớm hơn mốc bà Năm nhớ hai năm. Nhóm tìm thêm ảnh lễ khánh thành cầu bê tông có ghi tháng và năm. Ảnh xác nhận thời điểm cầu mới xuất hiện; chưa tìm thấy giấy tờ ghi chính xác ngày tháo cầu gỗ.
Cách trình bày của nhóm: Phúc ghi hai mốc đã kiểm chứng, đánh dấu năm dỡ cầu gỗ là “ước đoán” từ lời kể. Câu chuyện bà Năm thường qua cầu mang sách đến trường được để trong khung riêng, không dùng làm bằng chứng xác nhận ngày tháng.
Bố cục trình chiếu: Ảnh lễ khánh thành đặt cạnh lời kể; chú thích dưới mốc dỡ cầu ghi rõ mức độ chắc chắn của thông tin.
- Câu 1 (0,5 điểm). Vì sao lời kể của bà Năm và tài liệu xã chưa thống nhất về thời điểm?
- Câu 2 (0,75 điểm). Nhóm đã tìm thêm bằng chứng nào và bằng chứng đó xác nhận được điều gì?
- Câu 3 (1,0 điểm). Phúc phân biệt thông tin đã kiểm chứng với thông tin ước đoán bằng cách nào?
- Câu 4 (1,75 điểm). Anh/chị nhận xét về giá trị và giới hạn của kí ức cá nhân khi tìm hiểu lịch sử địa phương.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ về cách lắng nghe lời kể của người lớn tuổi.
- Câu 2 (4,0 điểm). Viết bài nghị luận khoảng 600 chữ về việc kết hợp trải nghiệm cá nhân với tư liệu kiểm chứng khi tìm hiểu quá khứ.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Bà Năm có thể nhớ liền nhau năm dỡ cầu và năm chuyển trường; trí nhớ về thời điểm không trùng với tài liệu xã.
- 0,75 điểm. Nhóm tìm ảnh lễ khánh thành cầu bê tông có ghi thời gian; ảnh xác nhận thời điểm cầu mới xuất hiện, không xác nhận chính xác ngày tháo cầu gỗ.
- 1,0 điểm. Cậu nêu rõ hai mốc có thể kiểm chứng và đánh dấu năm tháo cầu chỉ là ước đoán dựa trên lời kể; không trình bày suy luận như sự kiện đã chắc chắn.
- 1,75 điểm. Kí ức cá nhân lưu trải nghiệm và ý nghĩa đời sống, nhưng có thể sai lệch về trình tự/mốc thời gian; cần đối chiếu tư liệu khác, ghi mức độ chắc chắn và vẫn tôn trọng người kể. Nêu lập luận gắn với văn bản.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn thể hiện lắng nghe tôn trọng, hỏi mở, không áp đặt lời kể; cần xin phép khi ghi âm/chia sẻ và kiểm tra lại điều quan trọng; bố cục rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài làm chỉ ra tư liệu lưu dấu mốc và lời kể bổ sung góc nhìn đời sống; phân biệt kiểm chứng với phủ nhận, đề xuất ghi nguồn và giới hạn; có ví dụ, lập luận và diễn đạt tốt.