Đề ôn tập Địa lí số 12: Sản xuất lúa và sử dụng đất nông nghiệp

Đề tự biên soạn. Số liệu lúa Việt Nam năm 2025 dưới đây là ước tính đã làm tròn của cơ quan thống kê; sản lượng tính ngược từ diện tích và năng suất có thể lệch nhẹ do làm tròn. Với đơn vị năng suất, 1 tạ=0,1 tấn. Các dữ liệu của bảng tỉnh ở Phần II là giả định phục vụ luyện tính, không phải thống kê địa phương.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Một ruộng lúa rộng 0,25 ha đạt năng suất 61,1 tạ/ha. Sản lượng ước tính là: A. 2,444 tạ; B. 61,1 tạ; C. 15,275 tạ; D. 0,25 tạ.
2. Câu 2. Diện tích gieo trồng giữ nguyên, năng suất tăng từ 5,0 tấn/ha lên 5,5 tấn/ha. Sản lượng tăng khoảng bao nhiêu phần trăm? A. 10%; B. 5%; C. 0,5%; D. 50%.
3. Câu 3. Năng suất cây trồng được tính gần đúng bằng: A. sản lượng chia cho diện tích thu hoạch tương ứng   B. diện tích gieo trồng chia cho dân số   C. dân số chia cho diện tích đất nông nghiệp   D. sản lượng nhân với diện tích.
4. Câu 4. Trên đất dốc, biện pháp canh tác giúp hạn chế rửa trôi đất là: A. cày theo chiều dốc   B. trồng theo đường đồng mức và duy trì che phủ đất.   C. đốt bỏ toàn bộ thảm thực vật   D. tập trung nước mưa vào rãnh xói
5. Câu 5. Xâm nhập mặn vào vùng trồng lúa nước ngọt có thể gây hại chủ yếu vì: A. đất tự tăng độ phì vô hạn   B. lượng oxygen trong khí quyển biến mất   C. độ mặn cao làm cây khó hút nước và gây stress muối   D. hạt lúa không cần nước nữa.
6. Câu 6. Luân canh cây họ đậu với lúa có thể góp phần cải thiện hệ thống canh tác vì: A. cộng sinh vi khuẩn nốt sần có thể bổ sung nitrogen vào hệ đất   B. mọi cây họ đậu loại bỏ hoàn toàn sâu bệnh   C. cây họ đậu không sử dụng chất dinh dưỡng   D. đất không còn cần quản lí.
7. Câu 7. Cách tưới giúp tiết kiệm nước trong điều kiện thiếu nước là: A. tưới tràn liên tục bất kể nhu cầu cây   B. xả nước khỏi ruộng ngay khi đưa vào   C. điều chỉnh lịch và lượng tưới theo giai đoạn sinh trưởng, độ ẩm đất và thời tiết   D. bỏ kiểm tra rò rỉ kênh mương.
8. Câu 8. Chuyên canh độc canh một giống trên diện tích rộng có thể làm hệ thống dễ tổn thương hơn trước: A. sự tồn tại của đất   B. mọi loại biến động giá bằng nhau   C. sự thay đổi ngày và đêm   D. dịch hại chuyên hóa hoặc thời tiết bất lợi đồng loạt.
9. Câu 9. Khi sản lượng giữ nguyên nhưng diện tích thu hoạch giảm, năng suất tính theo diện tích thường: A. giảm về 0   B. không đổi trong mọi trường hợp   C. tăng   D. không thể tính.
10. Câu 10. Khi hạn hán làm lịch mưa thay đổi, lựa chọn thích ứng hợp lí là: A. giữ lịch gieo trồng bất kể nguồn nước   B. tăng diện tích lúa mọi vụ   C. rút hết nước khỏi lưu vực.   D. điều chỉnh thời vụ hoặc giống theo điều kiện nước và dự báo khí hậu
11. Câu 11. GIS có thể hỗ trợ quy hoạch vùng trồng bằng cách kết hợp dữ liệu: A. màu sơn máy nông nghiệp   B. đất, địa hình, nguồn nước, khí hậu và giao thông   C. tên riêng của người trồng   D. số lượng thiết bị điện tử trong hộ.
12. Câu 12. Một hệ thống sản xuất nông nghiệp bền vững cần cân nhắc: A. năng suất, sức khỏe đất, nước, đa dạng sinh học và sinh kế.   B. tối đa sản lượng trong một vụ bằng mọi chi phí   C. chỉ giá bán tức thời   D. chỉ diện tích gieo trồng
13. Câu 13. Thâm canh nông nghiệp thường là tăng cường đầu tư và kĩ thuật để: A. giảm hoàn toàn lao động   B. chuyển đất canh tác thành mặt nước   C. làm đất mất khả năng sản xuất.   D. nâng sản lượng hoặc năng suất trên đơn vị diện tích
14. Câu 14. Kho chứa, sấy và vận chuyển phù hợp sau thu hoạch có thể: A. làm mùa vụ không phụ thuộc khí hậu   B. thay thế hoàn toàn sản xuất   C. giảm tổn thất và giữ chất lượng nông sản   D. tăng xâm nhập mặn.
15. Câu 15. Thửa ruộng quá manh mún có thể gây khó khăn cho: A. xác định đơn vị đo khối lượng   B. cơ giới hóa và tổ chức tưới tiêu đồng bộ   C. phân loại khí hậu toàn cầu   D. sự quay của Trái Đất.
16. Câu 16. An ninh lương thực không chỉ phụ thuộc sản lượng quốc gia mà còn liên quan đến: A. vĩ độ duy nhất   B. tổng diện tích rừng   C. số loại máy móc   D. khả năng tiếp cận lương thực ổn định và dinh dưỡng của người dân.
17. Câu 17. Trên đất dốc, bậc thang nông nghiệp có thể hỗ trợ: A. tăng xói mòn mọi lúc   B. giảm chiều dài và tốc độ dòng chảy mặt   C. làm mưa không rơi xuống đất   D. loại bỏ nhu cầu bảo vệ bờ ruộng.
18. Câu 18. Bón phân quá mức trước mưa lớn có nguy cơ làm: A. dinh dưỡng bị rửa trôi ra kênh rạch và góp phần gây phú dưỡng   B. đất chuyển ngay thành đá   C. cây không còn hấp thu nước   D. mọi nguồn nước trở nên an toàn hơn.

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Số liệu lúa năm 2025

Diện tích ước đạt 7,13 triệu ha; năng suất 61,1 tạ/ha; sản lượng ước đạt 43,5 triệu tấn.

1. 43,5 triệu tấn chia cho 7,13 triệu ha cho năng suất xấp xỉ 6,1 tấn/ha.
2. Nhân diện tích đã làm tròn với năng suất đã làm tròn cho sản lượng xấp xỉ 43,6 triệu tấn.
3. Chênh lệch nhỏ giữa 43,6 và sản lượng ước tính 43,5 triệu tấn có thể do các chỉ tiêu gốc đã được làm tròn.
4. Sản lượng 43,5 triệu tấn cho biết chính xác năng suất là 61,100000 tạ/ha.

Câu 2. Đất và nước

1. Thảm phủ thực vật có thể giảm tác động trực tiếp của hạt mưa lên đất.
2. Tưới quá mức luôn làm tăng năng suất mà không gây tác động phụ.
3. Ở vùng ven biển thấp, xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng đến nguồn nước tưới.
4. Luân canh cây trồng có thể hỗ trợ đa dạng hóa và giảm một số rủi ro của độc canh.

Câu 3. Quy hoạch và sản xuất

1. Chồng lớp đất, địa hình, nước và giao thông trong GIS hỗ trợ đánh giá địa điểm canh tác.
2. Năng suất trên diện tích thường được tính bằng sản lượng chia diện tích thu hoạch tương ứng.
3. Đa dạng hóa giống hoặc mùa vụ có thể giảm mức phụ thuộc vào một điều kiện duy nhất.
4. Cơ giới hóa luôn khả thi như nhau ở thửa ruộng lớn liền vùng và thửa ruộng nhỏ bị chia cắt.

Câu 4. Bảng giả định về hai vùng trồng

Đơn vị sản lượng: tấn; diện tích thu hoạch: ha.

Vùng	Diện tích	Sản lượng
X	250	1 500
Y	200	1 300

1. Năng suất vùng X là 6 tấn/ha.
2. Năng suất vùng Y cao hơn vùng X khoảng 8,33%.
3. Vùng X có sản lượng lớn hơn vùng Y.
4. Vùng Y có năng suất cao hơn vùng X dù diện tích nhỏ hơn.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: (Bài toán giả định) Một kho tiếp nhận 2 400 tấn lúa, chia đều vào 12 ô chứa. Mỗi ô nhận bao nhiêu tấn?
2. Câu 2: Diện tích thu hoạch 250 ha, năng suất 6,4 tấn/ha. Tính sản lượng (tấn).
3. Câu 3: Sản lượng 43,5 triệu tấn trên diện tích 7,13 triệu ha. Tính năng suất xấp xỉ (tấn/ha), làm tròn 2 chữ số thập phân.
4. Câu 4: Tích diện tích 7,13 triệu ha và năng suất 6,11 tấn/ha là 43,5643 triệu tấn; số ước tính đã làm tròn là 43,5 triệu tấn. Chênh lệch này bằng bao nhiêu phần trăm so với số ước tính đã làm tròn? Làm tròn hai chữ số thập phân.
5. Câu 5: Một vùng có 500 ha đất, dành 20% diện tích cho cây họ đậu trong luân canh. Tính diện tích cây họ đậu (ha).
6. Câu 6: Một kênh tưới cấp 900 000 m³ nước cho 300 ha. Tính lượng nước cấp trung bình (m³/ha).

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Sản lượng = năng suất × diện tích = 61,1 × 0,25 = 15,275 tạ, tương đương 1,5275 tấn.
2. Câu 2. A. Khi diện tích không đổi, sản lượng tỉ lệ thuận với năng suất: (5,5−5,0)/5,0×100%=10%.
3. Câu 3. A. Năng suất là sản lượng trên mỗi đơn vị diện tích thu hoạch tương ứng.
4. Câu 4. B. Trồng theo đường đồng mức làm chậm dòng chảy, còn che phủ đất góp phần giảm xói mòn.
5. Câu 5. C. Độ mặn cao làm giảm khả năng hút nước và gây độc ion cho cây mẫn cảm.
6. Câu 6. A. Vi khuẩn cộng sinh ở nốt sần cây họ đậu có thể cố định nitrogen khí quyển; mức đóng góp tùy loài và điều kiện đất.
7. Câu 7. C. Lượng và lịch tưới phù hợp nhu cầu cây giúp hạn chế thất thoát do tưới dư hoặc sai thời điểm.
8. Câu 8. D. Ruộng đồng nhất giống có thể khiến sâu bệnh chuyên hóa hoặc một đợt thời tiết bất lợi tác động đồng loạt.
9. Câu 9. C. Năng suất=sản lượng/diện tích; nếu tử số giữ nguyên còn mẫu số giảm thì tỉ số tăng.
10. Câu 10. D. Thời vụ và giống cần thích ứng điều kiện nước, thời tiết và giai đoạn nhạy cảm của cây.
11. Câu 11. B. Các lớp đất, địa hình, nước, khí hậu và đường vận chuyển hỗ trợ đánh giá tổng hợp vùng trồng.
12. Câu 12. A. Tính bền vững cần xét đồng thời năng suất, tài nguyên, môi trường và lợi ích sinh kế lâu dài.
13. Câu 13. D. Thâm canh tập trung tăng đầu tư, kĩ thuật và năng suất trên diện tích, khác với mở rộng diện tích đơn thuần.
14. Câu 14. C. Bảo quản và vận chuyển đúng cách hạn chế hao hụt sau thu hoạch, giữ chất lượng tới nơi tiêu thụ.
15. Câu 15. B. Thửa nhỏ, phân tán làm máy móc khó di chuyển và gây khó lập lịch tưới chung.
16. Câu 16. D. An ninh lương thực còn gồm khả năng tiếp cận, ổn định nguồn cung và chất lượng dinh dưỡng.
17. Câu 17. B. Bậc thang rút ngắn chiều dài sườn liên tục, làm chậm dòng chảy mặt nếu được thiết kế và duy tu phù hợp.
18. Câu 18. A. Mưa có thể kéo nitrogen, phosphorus ra thủy vực; dư thừa dinh dưỡng làm tăng nguy cơ phú dưỡng.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. 43,5/7,13≈6,10 tấn/ha, phù hợp với năng suất 61,1 tạ/ha; các trị số đã được làm tròn.
2. Câu 2. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Đúng. Tưới dư có thể gây úng, rửa trôi hoặc lãng phí; luân canh và quản lí nước cần theo điều kiện tại chỗ.
3. Câu 3. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. Chia cắt thửa đất thường cản trở cơ giới hóa đồng bộ, dù mức độ phụ thuộc địa hình và công nghệ.
4. Câu 4. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Đúng. X=1 500/250=6 tấn/ha; Y=1 300/200=6,5 tấn/ha. Mức cao hơn tương đối của Y so với X là (6,5−6)/6×100≈8,33%; X vẫn có tổng sản lượng lớn hơn.

Phần III

1. Câu 1: 2 400÷12=200 tấn/ô.
2. Câu 2: 250×6,4=1 600 tấn.
3. Câu 3: 43,5/7,13≈6,10 tấn/ha.
4. Câu 4: Chênh lệch tương đối=(43,5643−43,5)/43,5×100%≈0,1478%≈0,15%. Sai khác nhỏ phù hợp với việc các số liệu gốc đã được làm tròn.
5. Câu 5: 500×0,20=100 ha.
6. Câu 6: 900 000/300=3 000 m³/ha.

Nguồn tham khảo

• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc định dạng đề thi từ năm 2025.
• Cục Thống kê: diện tích, năng suất và sản lượng lúa năm 2025 (ước tính làm tròn).
• Cục Thống kê: khái niệm và cách tính diện tích gieo trồng cây hằng năm.

Các số liệu thống kê được ghi là ước tính; phép đổi đơn vị, năng suất, sản lượng và tỉ lệ trong đề đã được tính lại. Đề chờ giáo viên Địa lí thẩm định.