Đề ôn thi học sinh giỏi Vật lí lớp 8 số 4 là đề tự biên soạn để luyện tập nâng cao; không phải đề thi chính thức của một địa phương hay kỳ thi cụ thể.
ĐỀ ÔN THI HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ LỚP 8 – ĐỀ SỐ 4
Thời gian làm bài gợi ý: 120 phút | Tổng điểm tham khảo: 20 điểm
- Bài 1 (4 điểm). Trong tình huống Phòng truyền thống lập kế hoạch, Một vật tăng tốc đều từ 14 m/s lên 26 m/s trong 8 s. Tính gia tốc và quãng đường đi được. Hãy chỉ ra điều kiện hoặc dữ kiện nào quyết định cách giải.
- Bài 2 (4 điểm). Trong tình huống Phòng truyền thống lập kế hoạch, Một vật thể tích 0.0050 m³ chìm hoàn toàn trong chất lỏng có khối lượng riêng 1000 kg/m³. Lấy g=10 m/s². Tính lực đẩy Ác-si-mét; trong đề số 4, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Sau khi trả lời, hãy giải thích vì sao một phương án khác dễ dẫn tới kết luận sai.
- Bài 3 (4 điểm). Trong tình huống Phòng truyền thống lập kế hoạch, Hai điện trở 8 Ω và 10 Ω mắc nối tiếp vào nguồn 20 V. Tính cường độ dòng điện và công suất toàn mạch; trong đề số 4, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Hãy nêu một bước đối chiếu giúp xác nhận kết quả là hợp lí.
- Bài 4 (4 điểm). Trong tình huống Phòng truyền thống lập kế hoạch, Giải thích vì sao cùng một âm nguồn, người đứng xa thường nghe nhỏ hơn dù tần số không đổi; trong đề số 4, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Nếu dữ kiện thay đổi, hãy cho biết yếu tố nào trong cách giải phải được xem lại trước.
- Bài 5 (4 điểm). Trong tình huống Phòng truyền thống lập kế hoạch, Đề xuất một cách đo tốc độ trung bình của xe đồ chơi trên quãng đường ngắn và nêu ít nhất hai nguồn sai số; trong đề số 4, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Ngoài kết quả, hãy nêu một cách kiểm tra độc lập để phát hiện sai sót.
LỜI GIẢI CHI TIẾT
- Bài 1. a=(26-14)/8=1.5 m/s². Với chuyển động biến đổi đều, s=(v1+v2)t/2=160 m. Cần nêu rõ căn cứ quyết định cách làm, sau đó kiểm tra kết luận bằng phép tính ngược, nguồn khác hoặc trường hợp biên phù hợp.
- Bài 2. F_A=ρgV=1000×10×0.0050=50 N. Một lời giải tốt phải chỉ ra vì sao phương án được chọn phù hợp hơn phương án dễ nhầm.
- Bài 3. R_tđ=18 Ω; I=U/R=20/18=1.11 A; P=UI≈22.2 W. Nên tự kiểm tra bằng một bước độc lập để bảo đảm không bỏ sót điều kiện hoặc đọc sai dữ kiện.
- Bài 4. Tần số do nguồn quyết định nên độ cao không đổi. Khi truyền xa, năng lượng âm phân bố trên diện tích lớn hơn và một phần bị hấp thụ/tán xạ, nên cường độ âm tới tai giảm. Khi dữ kiện thay đổi, cần xem lại giả định và bước suy luận phụ thuộc trực tiếp vào dữ kiện đó.
- Bài 5. Đo quãng đường bằng thước, đo thời gian bằng đồng hồ/video, lặp nhiều lần rồi lấy trung bình. Sai số có thể do thời điểm bấm, độ chia thước, đường không phẳng hoặc xe không chạy cùng điều kiện. Phần kiểm tra nên đối chiếu lại điều kiện, dữ kiện và kết quả cuối thay vì chỉ nhìn đáp số.
Nhận xét
Đề theo bối cảnh Phòng truyền thống lập kế hoạch đã bổ sung yêu cầu kiểm chứng hoặc đối chiếu ngay trong từng nhiệm vụ, tránh kiểu chỉ thay số mà giữ nguyên cách suy luận.