Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Sinh học: Đề số 17 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề ôn tập Sinh học – Đề số 17

Chủ điểm: Cơ xương, co cơ, khớp và hệ vận động.

Phần I. Câu hỏi trắc nghiệm

1. Đơn vị co rút lặp lại tạo vân ngang trong sợi cơ vân là
   1. nephron
   2. alveolus
   3. sarcomere
   4. synapse
2. Sợi mảnh trong sarcomere chủ yếu cấu tạo bởi
   1. myosin
   2. collagen
   3. actin
   4. hemoglobin
3. Trong cơ chế sợi trượt, khi cơ co, actin và myosin
   1. trượt tương đối qua nhau, còn bản thân sợi không ngắn đi đáng kể
   2. đều bị thủy phân thành amino acid
   3. ngừng tương tác hoàn toàn
   4. co ngắn cùng một mức bằng mất nước
4. Ion Ca2+ khởi động co cơ vân bằng cách gắn vào
   1. hemoglobin trong máu
   2. troponin, làm lộ vị trí gắn myosin trên actin
   3. collagen của gân
   4. DNA trong nhân
5. ATP gắn vào đầu myosin có tác dụng trực tiếp là
   1. làm actin biến thành troponin
   2. ngăn mọi ion Ca2+ di chuyển
   3. tạo thêm sarcomere mới
   4. làm cầu nối actin–myosin tách ra
6. Nếu thiếu ATP kéo dài, đầu myosin có thể
   1. tạo thêm oxygen
   2. không tách khỏi actin hiệu quả
   3. làm xương dài nhanh
   4. chuyển thành enzyme tiêu hóa
7. Gân có chức năng chủ yếu là nối
   1. xương với xương
   2. cơ với xương
   3. neuron với tuyến
   4. da với biểu bì
8. Dây chằng chủ yếu nối
   1. xương với xương tại khớp
   2. cơ với xương
   3. neuron với cơ
   4. gân với máu
9. Khi gấp khuỷu tay, cơ nhị đầu và cơ tam đầu thường hoạt động theo cặp
   1. cùng một hướng co tối đa liên tục
   2. đối kháng
   3. không liên quan
   4. thay thế nhau thành xương
10. Mô cơ tim khác cơ vân ở đặc điểm phù hợp là
    1. có vân ngang nhưng hoạt động không tự ý và các tế bào nối nhau qua đĩa xen
    2. không có actin và myosin
    3. chỉ nằm ở thành ruột
    4. luôn điều khiển chủ động bằng ý thức
11. Cơ trơn thường có đặc điểm
    1. chỉ gắn vào xương
    2. không có vân ngang rõ và hiện diện ở thành nhiều cơ quan rỗng
    3. có nhiều nhân ngoại vi như cơ vân
    4. chỉ co khi có ý thức
12. Tế bào cơ vân thường có nhiều nhân do
    1. mất toàn bộ màng tế bào
    2. mỗi nhân là một sarcomere
    3. tạo ra từ neuron vận động
    4. hợp nhất nhiều tế bào tiền thân trong quá trình phát triển
13. Tủy xương đỏ có chức năng quan trọng là
    1. tạo tế bào máu
    2. tiết mật
    3. lọc dịch lọc cầu thận
    4. dẫn truyền xung thần kinh
14. Osteoclast tham gia chủ yếu vào
    1. hủy xương trong quá trình tái cấu trúc
    2. co cơ vân
    3. tạo kháng thể
    4. lọc máu
15. Osteoblast có vai trò chính trong
    1. dẫn truyền synapse
    2. phân giải glucose trong dạ dày
    3. tạo dịch mật
    4. tạo chất nền xương mới
16. Cơ xương co được khi tín hiệu thần kinh vận động làm giải phóng chất dẫn truyền tại
    1. van tim
    2. nang Bowman
    3. synapse thần kinh–cơ
    4. mao mạch phổi
17. Một vận động viên lặp lại động tác nâng tạ; lực kéo của cơ được truyền tới xương chủ yếu qua
    1. màng phổi
    2. sụn khớp
    3. gân
    4. tủy xương
18. Sụn khớp góp phần giúp đầu xương chuyển động bằng cách
    1. thay thế hoàn toàn dây chằng
    2. tạo tế bào thần kinh
    3. tạo hồng cầu trực tiếp trong khớp
    4. giảm ma sát và phân bố lực tại khớp

Phần II. Câu hỏi đúng/sai

Một cơ vân được kích thích tại điểm nối thần kinh–cơ.

1. Acetylcholine có thể truyền tín hiệu từ neuron vận động tới màng sợi cơ.
2. Ca2+ gắn troponin góp phần làm lộ vị trí gắn của myosin trên actin.
3. ATP không cần thiết cho chu trình cầu nối actin–myosin.
4. Sarcomere ngắn lại khi các sợi actin và myosin trượt tương đối.

So sánh các mô cơ.

1. Cơ vân có vân ngang và thường chịu điều khiển tự ý.
2. Cơ tim có vân ngang nhưng co bóp không tự ý.
3. Cơ trơn thường có vân ngang rõ như cơ vân.
4. Cơ trơn có ở thành nhiều mạch máu và cơ quan rỗng.

Một người gấp khuỷu tay bằng cách co cơ nhị đầu.

1. Cơ nhị đầu có thể là cơ chủ vận của động tác gấp.
2. Cơ tam đầu có thể giãn tương đối như cơ đối kháng.
3. Gân nối cơ với xương.
4. Dây chằng nối cơ với xương.

Trong mô xương đang tái cấu trúc.

1. Osteoclast góp phần hủy mô xương cũ.
2. Osteoblast tham gia tạo mô xương mới.
3. Tủy xương đỏ tạo nhiều tế bào máu.
4. Sụn khớp có vai trò chính là tạo hồng cầu.

Phần III. Câu hỏi trả lời ngắn

1. Một cơ co 18 sarcomere nối tiếp; mỗi sarcomere ngắn 0,02 mm. Tổng mức ngắn lại của chuỗi là bao nhiêu mm?
2. Một nhóm có 24 cơ chủ vận và 24 cơ đối kháng. Tổng số cơ được tính trong nhóm là bao nhiêu?
3. Một vận động viên nâng tạ 12 lần mỗi hiệp trong 4 hiệp. Tổng số lần nâng là bao nhiêu?
4. Trong mẫu 50 tế bào cơ, 40 tế bào có nhiều nhân. Tỉ lệ phần trăm là bao nhiêu?
5. Một lực kéo 300 N được phân bố đều lên 6 gân trong mô hình. Mỗi gân chịu bao nhiêu N?
6. Một sarcomere giảm chiều dài từ 2,4 μm xuống 1,8 μm. Mức giảm là bao nhiêu μm?

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. Sarcomere là đơn vị co rút lặp lại dọc myofibril; sắp xếp actin và myosin tạo vân ngang.
2. Câu 2. C. Actin là thành phần chính của sợi mảnh; myosin là thành phần chính của sợi dày.
3. Câu 3. A. Đầu myosin tạo cầu nối và kéo actin; các sợi trượt nhau, làm sarcomere ngắn lại.
4. Câu 4. B. Ca2+ gắn troponin làm phức hợp điều hòa dịch chuyển, bộc lộ vị trí gắn myosin trên actin.
5. Câu 5. D. ATP gắn vào myosin làm giảm ái lực của đầu myosin với actin, giúp cầu nối tách ra.
6. Câu 6. B. ATP cần cho sự tách cầu nối actin–myosin; thiếu ATP có thể gây trạng thái co cứng.
7. Câu 7. B. Gân truyền lực co cơ tới xương để tạo vận động.
8. Câu 8. A. Dây chằng nối các xương, góp phần ổn định khớp.
9. Câu 9. B. Cơ đối kháng tạo chuyển động ngược nhau quanh khớp; khi một cơ co, cơ kia thường giãn tương đối.
10. Câu 10. A. Cơ tim có vân ngang, co bóp tự động; tế bào liên kết qua đĩa xen hỗ trợ phối hợp.
11. Câu 11. B. Cơ trơn lót thành mạch máu và nhiều ống/tạng; không có vân ngang như cơ vân.
12. Câu 12. D. Sợi cơ vân là tế bào dài, đa nhân, hình thành do các myoblast hợp nhất.
13. Câu 13. A. Tủy xương đỏ là nơi tạo nhiều tế bào máu.
14. Câu 14. A. Osteoclast phân giải/hủy mô xương; osteoblast tham gia tạo xương mới.
15. Câu 15. D. Osteoblast tổng hợp chất nền xương và hỗ trợ khoáng hóa.
16. Câu 16. C. Neuron vận động phóng thích acetylcholine tại điểm nối thần kinh–cơ, kích hoạt điện thế ở sợi cơ.
17. Câu 17. C. Gân truyền lực cơ co sang xương, tạo chuyển động qua khớp.
18. Câu 18. D. Sụn khớp tạo bề mặt trơn, giúp giảm ma sát và hỗ trợ phân bố tải trong khớp.

Phần II

1. Đúng. Acetylcholine là chất dẫn truyền ở điểm nối thần kinh–cơ.
2. Đúng. Phức hợp điều hòa thay đổi vị trí khi Ca2+ gắn troponin.
3. Sai. ATP cần cho tách cầu nối và tái đặt đầu myosin.
4. Đúng. Sợi trượt làm hai vạch Z tiến gần nhau.
5. Đúng. Cơ vân nối với xương và được hệ vận động thân thể điều khiển.
6. Đúng. Cơ tim hoạt động tự động, có điều hòa thần kinh và hormone.
7. Sai. Cơ trơn không có vân ngang rõ.
8. Đúng. Cơ trơn tạo co bóp không tự ý ở các cơ quan này.
9. Đúng. Cơ chủ vận tạo phần lớn lực cho động tác đang xét.
10. Đúng. Cơ đối kháng tạo chuyển động ngược chiều.
11. Đúng. Gân truyền lực co tới xương.
12. Sai. Dây chằng chủ yếu nối xương với xương.
13. Đúng. Osteoclast phân giải xương.
14. Đúng. Osteoblast tổng hợp chất nền và thúc đẩy khoáng hóa.
15. Đúng. Đây là chức năng tạo máu của tủy đỏ.
16. Sai. Sụn khớp giảm ma sát và hỗ trợ phân bố lực.

Phần III

1. Câu 1: 0,36. 18 × 0,02 = 0,36 mm.
2. Câu 2: 48. 24 + 24 = 48 cơ.
3. Câu 3: 48. 12 × 4 = 48 lần.
4. Câu 4: 80. 40/50 × 100% = 80%.
5. Câu 5: 50. 300/6 = 50 N.
6. Câu 6: 0,6. 2,4 − 1,8 = 0,6 μm.

Tài liệu tham khảo

• OpenStax Biology 2e, 33.2: Animal Primary Tissues.
• OpenStax Biology 2e, 38.4: Muscle Contraction and Locomotion.
• OpenStax Biology 2e, 38.3: Joints and Skeletal Movement.