ĐỀ ÔN TẬP HÓA HỌC – ĐỀ SỐ 22
Đề luyện tập tự biên soạn, không phải đề thi chính thức. Dùng pH = −log10[H+]; giả sử dung dịch loãng. Cho M(CaCO3)=100 g/mol.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn
- Nước mưa tự nhiên thường có pH khoảng 5–6 chủ yếu vì CO2 hòa tan tạo
- acid hydrochloric
- acid carbonic
- base mạnh
- ammonia
- Theo quy ước được dùng trong nhiều tài liệu phổ thông, mưa acid có pH
- bằng 7 chính xác
- lớn hơn 10
- bằng 14
- nhỏ hơn 5,6
- Một nguồn phát thải SO2 ở khu công nghiệp có thể là
- đun sôi nước tinh khiết
- quang hợp ở cây xanh
- đốt nhiên liệu chứa sulfur hoặc luyện quặng sulfide
- hòa tan NaCl trong nước
- NOx có thể hình thành trong động cơ đốt trong khi nhiệt độ cao làm nitrogen phản ứng với
- sodium chloride
- oxygen trong không khí
- carbon dioxide hòa tan
- nước lỏng
- SO3 phản ứng với nước tạo acid chủ yếu là
- H2SO4
- H2S
- H2SO3
- HCl
- Một ảnh hưởng của mưa acid lên công trình đá vôi là
- CaCO3 bị acid ăn mòn dần
- CaCO3 chuyển thành vàng nguyên chất
- đá vôi trở nên kim loại
- không thể xảy ra phản ứng
- Trong phản ứng CaCO3(s) + 2H+(aq) → Ca2+(aq) + CO2(g) + H2O(l), tỉ lệ H+ : CaCO3 là
- 1 : 2
- 2 : 1
- 1 : 1
- 3 : 1
- Dung dịch có pH = 4 có nồng độ H+ cao gấp bao nhiêu lần dung dịch pH = 5?
- 10 lần
- 2 lần
- 5 lần
- 1000 lần
- Nếu nồng độ H+ tăng từ 10−5 M lên 10−3 M, pH thay đổi từ 5 xuống
- 2
- 7
- 8
- 3
- Mưa acid có thể làm suy giảm hệ sinh thái hồ nước ngọt do
- nước biến thành oxygen nguyên chất
- mọi loài sinh vật tăng trưởng nhanh hơn
- pH giảm vượt giới hạn chịu đựng của một số loài
- muối ăn biến mất khỏi khí quyển
- Cách kiểm soát hợp lí để giảm phát thải SO2 từ ống khói là
- khử sulfur trong nhiên liệu hoặc xử lí khí thải
- thêm nước mưa vào ống khói sau khi thải
- tăng lưu lượng khí thải chưa xử lí
- chuyển SO2 thành oxygen bằng lọc cơ học
- Trong phương trình H2O + CO2 ⇌ H2CO3, CO2 hòa tan góp phần làm pH nước mưa
- không thay đổi trong mọi điều kiện
- tăng lên 14
- giảm nhẹ
- bằng 0
- Acid hóa đất có thể làm thay đổi độ hòa tan và khả năng hấp thụ của cây đối với
- nitrogen khí quyển thành oxygen
- một số ion khoáng
- ánh sáng mặt trời
- mọi chất thành glucose
- Trong một phản ứng trung hòa, ion H+ bị base tiêu thụ có thể tạo
- oxygen nguyên tử
- nước
- kim loại sodium
- sulfur dioxide
- Một biện pháp giảm tác hại cho hồ acid hóa là bổ sung đá vôi nghiền có thành phần chính
- C6H12O6
- NaCl
- SiO2
- CaCO3
- Đốt nhiên liệu ít sulfur có thể giảm trực tiếp lượng phát thải
- SO2
- Ar
- N2
- H2O
- Quy trình chuyển hóa khí NOx trong khí thải thường hướng tới giảm lượng oxide nitrogen trước khi chúng
- biến thành cellulose
- tan thành kim loại
- phản ứng tạo acid trong khí quyển
- tạo muối ăn
- Khi pH nước hồ giảm một đơn vị, nồng độ H+ trong mô hình dung dịch loãng tăng
- không đổi
- 2 lần
- một nửa
- 10 lần
Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai
Một khu vực có mưa pH 4,0 và khu vực đối chứng có pH 5,0.
- Nồng độ H+ ở mẫu pH 4,0 lớn gấp 10 lần mẫu pH 5,0. (Đúng) Một đơn vị pH chênh lệch tương ứng hệ số 10 về [H+].
- Hai mẫu có cùng nồng độ H+. (Sai) pH khác nhau một đơn vị nghĩa là [H+] khác nhau 10 lần.
- CO2 hòa tan có thể làm nước mưa tự nhiên hơi acid. (Đúng) CO2 tạo H2CO3 yếu.
- Mưa acid có thể ảnh hưởng hồ và công trình đá carbonate. (Đúng) Acid hóa hại sinh vật nhạy cảm và phản ứng với CaCO3.
Một nhà máy đốt nhiên liệu và luyện quặng.
- Nhiên liệu chứa sulfur có thể phát thải SO2 khi đốt. (Đúng) Sulfur trong nhiên liệu bị oxi hóa thành SO2.
- Động cơ nhiệt độ cao có thể tạo một số NOx từ N2 và O2. (Đúng) Ở nhiệt độ cao, hai khí có thể phản ứng.
- SO3 gặp nước có thể tạo H2SO4. (Đúng) Đây là phản ứng tạo sulfuric acid.
- SO2 chỉ phát sinh từ quá trình quang hợp. (Sai) Đốt nhiên liệu có sulfur và luyện quặng sulfide là các nguồn có thể phát sinh SO2.
Xét sự trung hòa đá vôi trong môi trường acid.
- CaCO3 phản ứng với H+ tạo CO2 và nước. (Đúng) Carbonate nhận proton và giải phóng CO2.
- Một mol CaCO3 theo phương trình đã cho tiêu thụ hai mol H+. (Đúng) Hệ số H+ là 2 còn CaCO3 là 1.
- Thêm CaCO3 không thể làm giảm độ acid trong bất kì trường hợp nào. (Sai) Carbonate trung hòa một phần H+ nếu còn phản ứng và tiếp xúc được.
- Khối lượng đá vôi cần thiết phụ thuộc lượng acid và thành phần mẫu. (Đúng) Cần biết lượng chất, độ tinh khiết và hệ số phản ứng.
Một mẫu nước có [H+]=1,0×10−4 mol/L.
- pH của mẫu bằng 4. (Đúng) pH = −log10(10−4)=4.
- Pha loãng mẫu bằng nước tinh khiết thường làm [H+] giảm. (Đúng) Trong mô hình acid loãng, tăng thể tích giảm nồng độ acid.
- Nếu [H+] tăng 100 lần, pH tăng 2 đơn vị. (Sai) [H+] tăng 100 lần thì pH giảm 2 đơn vị.
- pH là đại lượng có thang logarit. (Đúng) Mỗi đơn vị pH tương ứng chênh lệch hệ số 10 về [H+].
Phần III. Trả lời ngắn
- Mẫu nước có pH=4. Nồng độ H+ là bao nhiêu mol/L?
- Một mẫu 0,20 L có [H+]=0,010 mol/L. Số mol H+ là bao nhiêu?
- Theo phản ứng CaCO₃ + 2H⁺ → Ca²⁺ + CO₂ + H₂O, cần bao nhiêu mol H⁺ để phản ứng hết 0,0030 mol CaCO₃?
- pH tăng từ 3 lên 5. Nồng độ H+ giảm bao nhiêu lần?
- Một dung dịch trung hòa cần 25 mL NaOH 0,20 M để phản ứng vừa đủ với H+. Số mol OH− đã dùng là bao nhiêu?
- Khối lượng CaCO3 tinh khiết cần để cung cấp 0,010 mol CaCO3 là bao nhiêu gam? Cho M=100 g/mol.
Đáp án và lời giải
Phần I
- Câu 1. B. CO2 hòa tan tạo H2CO3 yếu, làm nước mưa tự nhiên có tính acid nhẹ.
- Câu 2. D. Mưa tự nhiên không ô nhiễm có pH xấp xỉ 5,6 do CO2 hòa tan; mưa có tính acid mạnh hơn mức tự nhiên này thường được gọi là mưa acid.
- Câu 3. C. SO2 sinh ra khi đốt nhiên liệu có sulfur và trong một số quá trình luyện quặng sulfide.
- Câu 4. B. Ở nhiệt độ cao, N2 và O2 trong không khí có thể phản ứng tạo nitrogen oxides.
- Câu 5. A. Phương trình tổng quát SO3 + H2O → H2SO4.
- Câu 6. A. Ion H+ phản ứng với carbonate, góp phần hòa tan CaCO3 trong đá vôi hoặc marble.
- Câu 7. B. Phương trình cân bằng cho thấy mỗi mol CaCO3 tiêu thụ 2 mol H+.
- Câu 8. A. Mỗi đơn vị pH tương ứng nồng độ H+ khác nhau 10 lần; pH 4 có [H+]=10−4 M so với 10−5 M.
- Câu 9. D. pH = −log[H+]; 10−3 M tương ứng pH 3.
- Câu 10. C. Acid hóa làm thay đổi điều kiện sống và có thể gây hại cho sinh vật nhạy cảm trong hồ.
- Câu 11. A. Khử sulfur trước khi đốt và xử lí khí thải bằng chất hấp thụ là các cách giảm SO2 phát tán.
- Câu 12. C. H2CO3 phân li một phần tạo H+, làm nước mưa acid nhẹ hơn nước tinh khiết.
- Câu 13. B. pH đất tác động đến dạng tồn tại, độ hòa tan và khả năng sẵn có của một số chất dinh dưỡng/ion.
- Câu 14. B. Phản ứng ion rút gọn giữa acid và base mạnh thường là H+ + OH− → H2O.
- Câu 15. D. CaCO3 trung hòa một phần acid theo phản ứng với H+, nhưng cần cân nhắc hệ sinh thái và liều lượng.
- Câu 16. A. Giảm sulfur trong nhiên liệu làm giảm lượng SO2 sinh ra khi đốt.
- Câu 17. C. Kiểm soát NOx giảm tiền chất góp phần hình thành acid trong khí quyển.
- Câu 18. D. Thang pH là logarit cơ số 10 nên giảm một đơn vị tương ứng [H+] tăng mười lần.
Phần II
- Đúng. Một đơn vị pH chênh lệch tương ứng hệ số 10 về [H+].
- Sai. pH khác nhau một đơn vị nghĩa là [H+] khác nhau 10 lần.
- Đúng. CO2 tạo H2CO3 yếu.
- Đúng. Acid hóa hại sinh vật nhạy cảm và phản ứng với CaCO3.
- Đúng. Sulfur trong nhiên liệu bị oxi hóa thành SO2.
- Đúng. Ở nhiệt độ cao, hai khí có thể phản ứng.
- Đúng. Đây là phản ứng tạo sulfuric acid.
- Sai. Đốt nhiên liệu có sulfur và luyện quặng sulfide là các nguồn có thể phát sinh SO2.
- Đúng. Carbonate nhận proton và giải phóng CO2.
- Đúng. Hệ số H+ là 2 còn CaCO3 là 1.
- Sai. Carbonate trung hòa một phần H+ nếu còn phản ứng và tiếp xúc được.
- Đúng. Cần biết lượng chất, độ tinh khiết và hệ số phản ứng.
- Đúng. pH = −log10(10−4)=4.
- Đúng. Trong mô hình acid loãng, tăng thể tích giảm nồng độ acid.
- Sai. [H+] tăng 100 lần thì pH giảm 2 đơn vị.
- Đúng. Mỗi đơn vị pH tương ứng chênh lệch hệ số 10 về [H+].
Phần III
- Câu 1: 1,0×10−4. [H+]=10−pH=10−4 mol/L.
- Câu 2: 0,0020. n=CV=0,010×0,20=0,0020 mol.
- Câu 3: 0,0060. Tỉ lệ là 2 mol H+ cho 1 mol CaCO3; 2×0,0030=0,0060 mol.
- Câu 4: 100. Chênh 2 đơn vị pH tương ứng [H+] giảm 10²=100 lần.
- Câu 5: 0,0050. n=0,025×0,20=0,0050 mol.
- Câu 6: 1,0. m=nM=0,010×100=1,0 g.