Đề ôn tập Hóa học số 10: Dung dịch, axit–bazơ và hợp chất hữu cơ

Đề tự biên soạn. Dung dịch HCl, NaOH được coi là điện li hoàn toàn; ở 25°C, pH+pOH=14. Các bài este dùng tỉ lệ phản ứng 1:1 khi công thức phương trình phù hợp; thể tích dung dịch được cộng khi trộn.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Có 5,85 g NaCl (M=58,5 g/mol). Số mol NaCl là: A. 0,010 mol   B. 1,00 mol   C. 0,100 mol   D. 10,0 mol.
2. Câu 2. Trong phản ứng HNO₃ + H₂O → H₃O⁺ + NO₃⁻, tiểu phân nào là base liên hợp của HNO₃? A. NO₃⁻.   B. H₃O⁺.   C. H₂O.   D. OH⁻.
3. Câu 3. Lấy 10,0 mL dung dịch HCl 1,0 M rồi pha loãng đến 1,00 L. Bỏ qua sự tự điện li của nước, pH dung dịch sau pha loãng gần bằng: A. 1; B. 2; C. 3; D. 12.
4. Câu 4. Phương trình trung hòa đúng giữa HCl và NaOH là: A. HCl+NaOH→Na+Cl+H₂   B. HCl+NaOH→Na₂O+Cl₂   C. HCl+NaOH→NaClO+H₂.   D. HCl+NaOH→NaCl+H₂O
5. Câu 5. Để trung hòa 25,0 mL HCl 0,100 M bằng NaOH 0,100 M, thể tích NaOH tại điểm tương đương là: A. 25,0 mL   B. 12,5 mL   C. 20,0 mL   D. 50,0 mL.
6. Câu 6. Pha loãng 100 mL dung dịch 1,0 M thành 500 mL. Nồng độ sau pha loãng là: A. 0,02 M   B. 0,20 M.   C. 0,10 M   D. 2,0 M
7. Câu 7. Theo Brønsted–Lowry, axit là tiểu phân có khả năng: A. nhận proton   B. cho electron trong mọi phản ứng   C. cho proton   D. chỉ tạo kết tủa.
8. Câu 8. Ở 25°C, dung dịch có pH=7 được xem là: A. axit mạnh   B. bazơ mạnh   C. trung tính   D. luôn là dung dịch muối.
9. Câu 9. Một hệ đệm gồm lượng đáng kể axit yếu và bazơ liên hợp thường có tác dụng: A. giữ pH đúng bằng 7 trong mọi trường hợp   B. hạn chế biến đổi pH khi thêm lượng nhỏ axit hoặc bazơ   C. ngăn mọi phản ứng xảy ra   D. làm dung dịch luôn đậm đặc hơn.
10. Câu 10. Nhóm chức đặc trưng của axit cacboxylic là: A. –COOH.   B. –OH   C. –CHO   D. –COO–
11. Câu 11. Nhóm chức liên kết trong phân tử este thường có dạng: A. –NH₂   B. –OH   C. –CHO.   D. –COO–
12. Câu 12. Thủy phân este đơn chức trong môi trường kiềm thường thu được: A. muối carboxylat và alcohol   B. axit cacboxylic và oxygen   C. aldehyde và hydrogen   D. alkane và nước.
13. Câu 13. Monomer tạo polyethylene bằng phản ứng trùng hợp cộng là: A. ethanol   B. ethylene   C. ethane   D. ethanoic acid.
14. Câu 14. Các amino acid nối với nhau trong chuỗi protein bằng: A. liên kết ion kim loại   B. liên kết glycoside   C. liên kết peptide.   D. liên kết ester
15. Câu 15. Hồ tinh bột gặp dung dịch iodine thường chuyển sang màu: A. xanh tím   B. đỏ gạch   C. vàng nhạt   D. không màu.
16. Câu 16. Xà phòng hóa chất béo bằng dung dịch kiềm là phản ứng tạo: A. ester mới và hydrogen   B. glycerol và muối của axit béo   C. glucose và oxygen   D. amino acid và nước.
17. Câu 17. Glucose hòa tan có thể tham gia phản ứng tráng bạc vì phân tử có thể chuyển sang dạng mạch hở chứa: A. nhóm ester   B. nhóm aldehyde   C. nhóm amino   D. nhóm alkene.
18. Câu 18. Khi pha loãng một dung dịch axit bằng nước, nếu không xảy ra phản ứng thì số mol chất tan: A. tăng theo thể tích   B. giảm về 0   C. chuyển thành số mol nước.   D. được bảo toàn

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Số mol và nồng độ

1. Số mol có thể tính bằng khối lượng chia cho khối lượng mol.
2. Nồng độ mol bằng số mol chất tan chia cho thể tích dung dịch tính bằng lít.
3. Pha loãng dung dịch không làm thay đổi số mol chất tan nếu không mất chất.
4. Thêm nước vào dung dịch thường làm nồng độ mol tăng.

Câu 2. Axit, bazơ và chuẩn độ

1. Axit Brønsted–Lowry là chất cho proton.
2. HCl và NaOH phản ứng theo tỉ lệ mol 1:1.
3. 25 mL HCl 0,10 M cần đúng 25 mL NaOH 0,10 M để đạt điểm tương đương.
4. Ở 25°C, dung dịch pH=3 có tính bazơ.

Câu 3. Este và polymer

1. Nhóm –COO– là nhóm chức đặc trưng của este.
2. Thủy phân este trong kiềm tạo muối carboxylat và alcohol đối với este đơn chức phù hợp.
3. Đơn vị lặp lại trong mạch polyethylene là –CH₂–CH₂–.
4. Mọi polymer đều được tạo bằng phản ứng trùng ngưng và giải phóng nước.

Câu 4. Hợp chất sinh học

1. Liên kết peptide nối các gốc amino acid trong protein.
2. Tinh bột cho màu xanh tím đặc trưng với iodine.
3. Glucose là đường không khử vì chỉ có dạng vòng bền.
4. Xà phòng hóa chất béo bằng kiềm tạo glycerol và muối axit béo.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Tính số mol trong 9,0 g H₂O, biết M(H₂O)=18 g/mol.
2. Câu 2: Ở trạng thái cân bằng của phản ứng H₂(g)+I₂(g)⇌2HI(g), [H₂]=0,20 M, [I₂]=0,25 M và [HI]=0,30 M. Tính Kc.
3. Câu 3: Tính pH HCl 0,0010 M, giả sử điện li hoàn toàn.
4. Câu 4: Nung hoàn toàn 0,0500 mol CaCO₃ theo CaCO₃(s)→CaO(s)+CO₂(g). Tính thể tích CO₂ thu được ở 0°C và 1 atm, biết thể tích mol khí ở điều kiện này là 22,4 L/mol.
5. Câu 5: Xà phòng hóa hoàn toàn 0,20 mol este đơn chức với tỉ lệ este:NaOH là 1:1. Cần bao nhiêu mol NaOH?
6. Câu 6: Trộn 25,0 mL HCl 0,0200 M với 15,0 mL NaOH 0,0200 M ở 25°C. Giả sử acid, base điện li hoàn toàn và thể tích cộng được; tính pH sau phản ứng.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. C. n=m/M=5,85/58,5=0,100 mol.
2. Câu 2. A. HNO₃ cho một proton cho H₂O và trở thành NO₃⁻; theo Brønsted–Lowry, tiểu phân còn lại sau khi acid cho proton là base liên hợp của acid đó.
3. Câu 3. B. Số mol HCl là 1,0×0,0100=0,0100 mol; nồng độ sau pha loãng là 0,0100 M, nên pH=−log(10⁻²)=2.
4. Câu 4. D. H⁺ và OH⁻ tạo nước, còn Na⁺, Cl⁻ tạo muối NaCl; phương trình cân bằng 1:1.
5. Câu 5. A. n(HCl)=0,100×0,0250=0,00250 mol; cùng tỉ lệ 1:1 nên V(NaOH)=0,00250/0,100=0,0250 L.
6. Câu 6. B. Bảo toàn số mol khi pha loãng: C₂=C₁V₁/V₂=1,0×100/500=0,20 M.
7. Câu 7. C. Theo định nghĩa Brønsted–Lowry, axit cho proton H⁺, còn bazơ nhận proton.
8. Câu 8. C. Ở 25°C, pH=7 tương ứng trung tính trong quy ước phổ thông.
9. Câu 9. B. Cặp axit yếu–bazơ liên hợp có thể trung hòa một phần lượng nhỏ axit hoặc bazơ thêm vào, hạn chế đổi pH.
10. Câu 10. A. Axit cacboxylic chứa nhóm carboxyl –COOH.
11. Câu 11. D. Este có nhóm liên kết –COO– giữa phần hydrocarbonyl và gốc hữu cơ còn lại.
12. Câu 12. A. Trong môi trường kiềm, sản phẩm axit bị khử proton thành muối carboxylat; phần còn lại tạo alcohol.
13. Câu 13. B. Ethylene CH₂=CH₂ mở liên kết đôi và các phân tử nối thành mạch polyethylene.
14. Câu 14. C. Liên kết peptide hình thành giữa nhóm amino của amino acid này và nhóm carboxyl của amino acid khác.
15. Câu 15. A. Iodine tạo phức màu xanh tím với cấu trúc xoắn của amylose trong tinh bột.
16. Câu 16. B. Thủy phân kiềm triglyceride tạo glycerol và muối của các axit béo, là thành phần xà phòng.
17. Câu 17. B. Dạng mạch hở của glucose có nhóm aldehyde nên thể hiện tính khử trong phản ứng tráng bạc.
18. Câu 18. D. Nếu chỉ thêm nước và không làm mất chất tan, lượng chất tan và số mol được giữ nguyên; chỉ nồng độ giảm.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. Pha loãng tăng thể tích nhưng giữ số mol chất tan, vì vậy nồng độ giảm.
2. Câu 2. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. HCl 0,10 M có pH=1 nên pH=3 vẫn là axit, không phải bazơ.
3. Câu 3. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Sai. Mắt xích –CH₂–CH₂– lặp lại trong polyethylene; nó xuất phát từ ethylene sau khi liên kết đôi mở ra. Trùng hợp cộng không tách phân tử nhỏ; polymer nói chung không phải tất cả đều tạo bằng trùng ngưng.
4. Câu 4. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. Glucose có cân bằng dạng vòng–mạch hở; dạng mạch hở có nhóm aldehyde nên glucose là đường khử.

Phần III

1. Câu 1: n=9,0/18=0,50 mol.
2. Câu 2: Kc=[HI]²/([H₂][I₂])=(0,30)²/(0,20×0,25)=0,09/0,05=1,8. Vì tổng hệ số khí hai vế bằng nhau, Kc không có đơn vị theo quy ước phổ thông.
3. Câu 3: [H⁺]=10⁻³ M nên pH=3.
4. Câu 4: Phương trình cho tỉ lệ CaCO₃:CO₂=1:1 nên n(CO₂)=0,0500 mol. V=0,0500×22,4=1,12 L.
5. Câu 5: 0,20 mol NaOH; phương trình thủy phân tỉ lệ 1:1 theo giả thiết đề bài.
6. Câu 6: n(HCl)=0,0250×0,0200=5,00×10⁻⁴ mol; n(NaOH)=0,0150×0,0200=3,00×10⁻⁴ mol. Sau phản ứng còn 2,00×10⁻⁴ mol H₃O⁺ trong 0,0400 L, nên [H₃O⁺]=5,00×10⁻³ M và pH=−log(5,00×10⁻³)=2,30.

Nguồn tham khảo

• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc định dạng đề thi từ năm 2025.
• OpenStax Chemistry 2e: axit và bazơ Brønsted–Lowry.
• OpenStax Chemistry 2e: chuẩn độ axit–bazơ.
• OpenStax Chemistry 2e: nhóm chức hợp chất hữu cơ.
• OpenStax Chemistry 2e, §14.1: Brønsted–Lowry Acids and Bases — định nghĩa cặp acid–base liên hợp và minh họa HNO₃/H₂O tạo NO₃⁻/H₃O⁺.
• OpenStax Chemistry 2e, §13.2: Equilibrium Constants — nồng độ sản phẩm và chất phản ứng được nâng lên lũy thừa bằng hệ số trong phương trình cân bằng.
• OpenStax Chemistry 2e §9.2: ở 0°C và 1 atm, 1 mol khí lí tưởng chiếm khoảng 22,4 L.
• OpenStax Chemistry 2e §9.3: áp dụng tỉ lệ phương trình phản ứng để tính lượng chất khí tạo thành.
• OpenStax Chemistry 2e, §20.1: polyethylene gồm chuỗi dài từ các đơn vị –CH₂–.

Các phép tính và phương trình đã được tự kiểm tra theo giả thiết; đề đang chờ giáo viên Hóa học thẩm định.