Đề ôn tập Vật lí số 05: Mạch điện một chiều và an toàn điện

Đề tự biên soạn theo dạng thức trắc nghiệm nhiều lựa chọn, đúng/sai và trả lời ngắn. Các nguồn điện được coi là lí tưởng nếu không nêu điện trở trong; bỏ qua điện trở dây dẫn và sai số dụng cụ. Dùng U=IR, P=UI và 1 kWh=3,6×10⁶ J.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

1. Câu 1. Để đo hiệu điện thế hai đầu một điện trở trong mạch, vôn kế cần mắc như thế nào? A. Nối tiếp với điện trở; B. Song song với điện trở; C. Nối tiếp với nguồn nhưng không mắc vào điện trở; D. Thay điện trở trong mạch.
2. Câu 2. Hai điện trở 3 Ω và 5 Ω mắc nối tiếp vào nguồn 12 V. Cường độ dòng điện trong mạch là: A. 0,67 A   B. 1,5 A   C. 4 A   D. 8 A.
3. Câu 3. Hai điện trở 6 Ω và 3 Ω mắc song song vào nguồn 12 V. Cường độ dòng điện qua nhánh 3 Ω là: A. 4 A   B. 2 A   C. 6 A   D. 9 A.
4. Câu 4. Một thiết bị hoạt động ở 220 V và có công suất 1 100 W. Dòng điện định mức xấp xỉ: A. 0,2 A   B. 5 A.   C. 2 A   D. 50 A
5. Câu 5. Trong mạch gia đình, cầu chì hoặc aptomat bảo vệ nhánh cần được mắc: A. nối tiếp trên dây pha của nhánh   B. song song với thiết bị   C. song song với nguồn nhưng không có tải   D. nối tiếp trên dây trung tính và thay cho nối đất.
6. Câu 6. Trong mạch nối tiếp gồm các điện trở thuần, đại lượng có cùng giá trị qua mọi điện trở là: A. hiệu điện thế   B. công suất   C. cường độ dòng điện   D. điện trở.
7. Câu 7. Các nhánh mắc song song trực tiếp giữa cùng hai nút có cùng: A. cường độ dòng điện   B. hiệu điện thế hai đầu.   C. điện trở   D. công suất tiêu thụ
8. Câu 8. Dòng điện qua một điện trở không đổi tăng từ 1,5 A lên 3,0 A. Trong cùng khoảng thời gian, nhiệt lượng tỏa ra thay đổi thế nào? A. giảm còn một nửa; B. tăng gấp bốn; C. tăng gấp đôi; D. không đổi.
9. Câu 9. Nguồn có suất điện động 12 V và điện trở trong 0,5 Ω đang cấp dòng 2 A cho tải. Hiệu điện thế hai cực nguồn là: A. 12 V   B. 13 V   C. 24 V.   D. 11 V
10. Câu 10. Một thiết bị có hiệu điện thế hai đầu 12 V và dòng điện 0,50 A chạy qua trong 10 s. Điện năng thiết bị nhận được là: A. 30 J   B. 60 J   C. 120 J   D. 240 J.
11. Câu 11. Mắc ampe kế có điện trở trong r_A>0 nối tiếp với tải điện trở R vào nguồn lí tưởng U. So với khi bỏ qua điện trở ampe kế, cường độ dòng điện của mạch sẽ: A. nhỏ hơn   B. không đổi   C. lớn hơn   D. bằng không.
12. Câu 12. Mắc song song các điện trở dương thì điện trở tương đương luôn: A. lớn hơn tổng các điện trở   B. bằng điện trở lớn nhất   C. nhỏ hơn điện trở nhỏ nhất   D. bằng trung bình cộng.
13. Câu 13. Bóng đèn ghi 220 V–100 W được coi là tải thuần trở ở định mức. Điện trở khi đó xấp xỉ: A. 2,2 Ω   B. 22 Ω   C. 220 Ω   D. 484 Ω.
14. Câu 14. Một thiết bị công suất 1 kW hoạt động trong 2 giờ tiêu thụ điện năng: A. 0,5 kWh   B. 3 kWh   C. 2 000 kWh.   D. 2 kWh
15. Câu 15. Thiết bị ngắt mạch tự động khi dòng điện vượt ngưỡng thiết kế giúp chủ yếu: A. hạn chế quá dòng và nguy cơ phát nóng   B. tăng điện áp nguồn   C. triệt tiêu điện trở dây   D. làm tăng công suất tải.
16. Câu 16. Da ướt làm nguy cơ điện giật tăng trong cùng điều kiện tiếp xúc chủ yếu vì: A. dòng điện tự đổi chiều   B. cơ thể có thể có điện trở thấp hơn   C. nguồn điện mất suất điện động   D. dây dẫn luôn nguội đi.
17. Câu 17. Hai điện trở mắc song song trực tiếp vào nguồn lí tưởng 12 V. Khi ngắt một nhánh, hiệu điện thế trên nhánh còn nối với nguồn là: A. 12 V.   B. 0 V.   C. 6 V.   D. phụ thuộc vào điện trở nhánh.
18. Câu 18. Khi nguồn có điện trở trong đang phát điện cho tải, hiệu điện thế hai cực nguồn so với suất điện động thường: A. lớn hơn một lượng Ir   B. bằng không   C. luôn lớn gấp đôi.   D. nhỏ hơn một lượng Ir

Phần II. Đúng/Sai

Câu 1. Mạch nối tiếp và song song

1. Trong mạch nối tiếp, dòng điện qua các phần tử nối tiếp có cùng cường độ.
2. Điện trở tương đương của hai điện trở nối tiếp bằng tích của chúng.
3. Hai nhánh song song cùng nối vào hai nút có cùng hiệu điện thế.
4. Thêm một nhánh điện trở dương song song làm điện trở tương đương tăng.

Câu 2. Công suất và điện năng

1. Với điện trở thuần, có thể tính công suất bằng P=I²R.
2. Thiết bị 500 W hoạt động 2 giờ tiêu thụ 1 kWh.
3. Ở cùng một điện trở, tăng cường độ dòng điện gấp đôi làm công suất tỏa nhiệt tăng gấp đôi.
4. 1 kWh bằng 3,6×10⁶ J.

Câu 3. Đo lường và nguồn điện

1. Ampe kế lí tưởng mắc nối tiếp và có điện trở rất nhỏ.
2. Vôn kế lí tưởng mắc song song và có điện trở rất lớn.
3. Khi nguồn đang phát điện, U hai cực bằng E+Ir với r là điện trở trong.
4. Nếu dòng qua điện trở trong khác 0 khi nguồn phát điện, hiệu điện thế cực thường nhỏ hơn suất điện động.

Câu 4. Bảng số liệu mạch điện

Hai tải thuần trở được mắc song song vào nguồn lí tưởng 12 V.

Tải	Điện trở	Dòng điện
R₁	6 Ω	I₁
R₂	3 Ω	I₂

1. Hiệu điện thế trên mỗi tải là 12 V.
2. Điện trở tương đương của hai tải bằng 2 Ω.
3. I₂ bằng 2 A.
4. Tổng dòng điện do nguồn cấp là 6 A.

Phần III. Trả lời ngắn

1. Câu 1: Hai điện trở 3 Ω và 6 Ω mắc nối tiếp vào nguồn lí tưởng 18 V. Hiệu điện thế trên điện trở 6 Ω bằng bao nhiêu vôn?
2. Câu 2: Mắc hai điện trở 6 Ω và 3 Ω song song vào 12 V. Tính tổng dòng điện nguồn cấp (A).
3. Câu 3: Thiết bị 800 W hoạt động 30 phút. Tính điện năng tiêu thụ (kWh).
4. Câu 4: Một điện trở 8 Ω tỏa 160 J nhiệt trong 20 s. Tính cường độ dòng điện (A), coi dòng điện không đổi.
5. Câu 5: Nguồn có E=9 V, r=1 Ω, cấp dòng 2 A. Tính hiệu điện thế hai cực (V).
6. Câu 6: Điện trở 44 Ω mắc vào 220 V. Tính công suất tiêu thụ (W).

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. B. Vôn kế đo hiệu điện thế giữa hai đầu linh kiện nên mắc song song với linh kiện; điện trở trong lớn giúp dòng qua vôn kế nhỏ.
2. Câu 2. B. Nối tiếp nên R=3+5=8 Ω; I=12/8=1,5 A.
3. Câu 3. A. Hai nhánh song song đều có hiệu điện thế 12 V. Theo I=U/R, dòng qua nhánh 3 Ω là 12/3=4 A.
4. Câu 4. B. I=P/U=1 100/220=5 A; vì vậy thiết bị định mức tiêu thụ dòng điện khoảng 5 A.
5. Câu 5. A. Bảo vệ quá dòng cần nằm nối tiếp với nhánh tải; bố trí trên dây pha giúp ngắt phần có điện áp nguy hiểm khi mở mạch.
6. Câu 6. C. Dòng điện không phân nhánh trong mạch nối tiếp; hiệu điện thế chia trên các phần tử.
7. Câu 7. B. Hai đầu các nhánh nối cùng cặp nút nên hiệu điện thế hai đầu mỗi nhánh bằng nhau.
8. Câu 8. B. Ở cùng điện trở và thời gian, Q=I²Rt. Dòng điện tăng gấp đôi nên nhiệt lượng tăng 2²=4 lần.
9. Câu 9. D. Khi phát điện U=E−Ir=12−2×0,5=11 V.
10. Câu 10. B. Điện năng chuyển giao W=UIt=12×0,50×10=60 J; tương đương W=Pt với P=UI.
11. Câu 11. A. Khi có điện trở ampe kế, I=U/(R+r_A); vì r_A>0 nên U/(R+r_A)<U/R. Dòng đo được nhỏ hơn giá trị trong mô hình bỏ qua điện trở dụng cụ.
12. Câu 12. C. Với nhánh song song, nghịch đảo điện trở tương đương là tổng các nghịch đảo; thêm một số hạng dương làm R tương đương nhỏ hơn từng điện trở nhánh.
13. Câu 13. D. R=U²/P=220²/100=484 Ω khi đèn hoạt động đúng định mức.
14. Câu 14. D. Điện năng=1 kW×2 h=2 kWh; thời gian phải đổi ra giờ khi dùng đơn vị kWh.
15. Câu 15. A. Ngắt khi quá dòng hạn chế phát nóng dây và thiết bị; không làm tăng điện áp hay công suất tải.
16. Câu 16. B. Độ ẩm làm giảm điện trở tiếp xúc của da, khiến dòng qua cơ thể có thể lớn hơn ở cùng điện áp.
17. Câu 17. A. Nguồn lí tưởng giữ hiệu điện thế giữa hai nút ở 12 V; nhánh còn nối song song trực tiếp với nguồn vẫn nhận 12 V khi nhánh kia bị ngắt.
18. Câu 18. D. Khi phát điện U=E−Ir; sụt áp trên điện trở trong là Ir.

Phần II

1. Câu 1. a Đúng; b Sai; c Đúng; d Sai. Nối tiếp cộng điện trở; mắc thêm nhánh song song làm tăng độ dẫn và giảm điện trở tương đương.
2. Câu 2. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. P=I²R nên tăng I gấp đôi làm P gấp bốn nếu R giữ nguyên; 500 W×2 h=1 kWh.
3. Câu 3. a Đúng; b Đúng; c Sai; d Đúng. Nguồn phát điện có U=E−Ir; ampe kế có điện trở nhỏ, còn vôn kế lí tưởng có điện trở rất lớn.
4. Câu 4. a Đúng; b Đúng; c Đúng; d Đúng. R_tđ=(6×3)/(6+3)=2 Ω; I₁=12/6=2 A, I₂=12/3=4 A nên tổng dòng 6 A.

Phần III

1. Câu 1: 12 V. Mạch nối tiếp có I=U/(R₁+R₂)=18/(3+6)=2 A, nên hiệu điện thế trên điện trở 6 Ω là U₂=IR₂=2×6=12 V. Tương đương, điện trở 6 Ω nhận 6/(3+6)=2/3 điện áp nguồn.
2. Câu 2: I₁=12/6=2 A; I₂=12/3=4 A; I=6 A.
3. Câu 3: 0,8 kW×0,5 h=0,4 kWh.
4. Câu 4: 1,0 A. Từ Q=I²Rt, I=√(Q/(Rt))=√(160/(8×20))=1,0 A.
5. Câu 5: U=E−Ir=9−2×1=7 V.
6. Câu 6: P=U²/R=220²/44=1 100 W.

Nguồn tham khảo

• Cục Quản lý chất lượng, Bộ GDĐT: cấu trúc định dạng đề thi từ năm 2025.
• OpenStax Physics: định luật Ohm.
• OpenStax Physics: mạch nối tiếp.
• OpenStax Physics: mạch song song.

Đáp án số học đã được tính lại từ giả thiết trong đề; đề đang chờ giáo viên Vật lí thẩm định.