Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Số liệu được trích dẫn theo nguồn ghi dưới bảng; kết quả tính toán làm tròn đến hai chữ số thập phân khi cần.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí – Đề số 3
Thời gian làm bài: 50 phút. Tổng số lệnh hỏi: 40.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 18 câu
Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu chỉ chọn một phương án.
- Câu 1. Theo số liệu ước tính của Tổng cục Thống kê, dân số trung bình Việt Nam năm 2023 đạt khoảng bao nhiêu? A. 62,1 triệu người. B. 38,2 triệu người. C. 52,4 triệu người. D. 100,3 triệu người.
- Câu 2. Năm 2023, dân số thành thị và nông thôn Việt Nam lần lượt là 38,2 triệu và 62,1 triệu người. Nhận xét nào đúng? A. Dân số nông thôn vẫn chiếm đa số. B. Dân số thành thị lớn hơn dân số nông thôn. C. Hai bộ phận có quy mô bằng nhau. D. Dân số nông thôn dưới 20 triệu người.
- Câu 3. Tỉ lệ dân số thành thị năm 2023 được công bố xấp xỉ bao nhiêu? A. 38,1%. B. 23,9%. C. 61,9%. D. 49,9%.
- Câu 4. Chênh lệch quy mô dân số nông thôn và thành thị năm 2023 là bao nhiêu? A. 14,0 triệu người. B. 23,9 triệu người. C. 23,0 triệu người. D. 24,9 triệu người.
- Câu 5. Trong năm 2023, tỉ lệ dân số thành thị tăng so với năm 2022 khoảng bao nhiêu điểm phần trăm? A. 0,6 điểm phần trăm. B. 6 điểm phần trăm. C. 0,6%. D. 1,9 điểm phần trăm.
- Câu 6. Nhận định nào đúng về hai khu vực cư trú năm 2023? A. Dân số nông thôn chiếm 61,9%. B. Dân số thành thị chiếm 61,9%. C. Dân số thành thị chiếm 50%. D. Dân số nông thôn chiếm 38,1%.
- Câu 7. Tỉ lệ thất nghiệp của lực lượng lao động Việt Nam năm 2023 là khoảng
- 1,00%.
- 3,81%.
- 2,28%.
- 6,19%.
- Câu 8. Tỉ lệ thất nghiệp năm 2023 ở thành thị là 2,75%, ở nông thôn là 1,99%. Chênh lệch là
- 0,76%.
- 0,76 điểm phần trăm.
- 4,74 điểm phần trăm.
- 0,76 người.
- Câu 9. Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của Việt Nam năm 2023 đạt khoảng
- 38,2 triệu người.
- 23,7 triệu người.
- 100,3 triệu người.
- 52,4 triệu người.
- Câu 10. Theo Niên giám tóm tắt 2023 của GSO (bản công bố sau), tuổi thọ trung bình của dân số Việt Nam năm 2023 là khoảng
- 62,1 tuổi.
- 38,1 tuổi.
- 52,4 tuổi.
- 74,5 tuổi.
- Câu 11. Vùng nào có dân số đông nhất trong số liệu vùng năm 2023 của Tổng cục Thống kê? A. Tây Nguyên. B. Đông Nam Bộ. C. Đồng bằng sông Hồng. D. Trung du và miền núi Bắc Bộ.
- Câu 12. Dân số vùng Tây Nguyên năm 2023 xấp xỉ bao nhiêu? A. 6,16 triệu người. B. 23,73 triệu người. C. 13,1 triệu người. D. 10,4 triệu người.
- Câu 13. Tỉ lệ người từ 60 tuổi trở lên tăng trong khi nhóm 0–14 tuổi giảm thường cho thấy
- dân số không còn biến động.
- xu hướng già hóa dân số.
- tỉ lệ sinh tăng rất nhanh.
- không còn người trong độ tuổi lao động.
- Câu 14. Năm 2023, nhóm dân số 15–59 tuổi chiếm khoảng 62,2%. Cách gọi nào phù hợp với cơ cấu này trong thống kê dân số Việt Nam? A. Dân số đã hoàn toàn già. B. Toàn bộ dân số thuộc nhóm trẻ em. C. Việt Nam vừa trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, vừa có xu hướng già hóa. D. Dân số đã ngừng tăng.
- Câu 15. Theo Tổng cục Thống kê, đô thị hóa năm 2023 chịu tác động của yếu tố nào? A. Chỉ do gia tăng tự nhiên ở thành thị. B. Di cư từ nông thôn đến thành thị và mở rộng địa giới hành chính đô thị. C. Chỉ do thay đổi khí hậu. D. Chỉ do giảm diện tích các thành phố.
- Câu 16. Tỉ lệ thất nghiệp thành thị 2,75% cao hơn tỉ lệ nông thôn 1,99% khoảng bao nhiêu phần trăm nếu lấy nông thôn làm gốc?
- 27,6%.
- 38,2%.
- 76,0%.
- 0,76%.
- Câu 17. Một hệ quả thường cần được tính đến khi đô thị hóa nhanh là
- mọi hoạt động sản xuất nông nghiệp chấm dứt.
- mật độ dân cư ở đô thị luôn giảm.
- không cần quản lý sử dụng đất.
- nhu cầu quy hoạch nhà ở, giao thông và hạ tầng dịch vụ tăng.
- Câu 18. Vì sao khi so sánh số liệu dân số thành thị qua nhiều năm cần chú ý phương pháp thống kê? A. Vì số liệu dân số luôn không có đơn vị. B. Vì dân số thành thị không bao giờ biến động. C. Vì ranh giới hành chính và cách phân loại đô thị có thể thay đổi theo thời gian. D. Vì mọi số liệu đều là số liệu giả định.
Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu
Dựa vào bảng và tư liệu, xác định đúng hoặc sai cho từng ý a–d.
Câu 1. Dân số và cư trú năm 2023
Bảng số liệu (làm tròn): dân số trung bình 100,3 triệu người; dân số thành thị 38,2 triệu (38,1%); dân số nông thôn 62,1 triệu (61,9%).
- Dân số thành thị nhỏ hơn dân số nông thôn.
- Tổng dân số thành thị và nông thôn xấp xỉ 100,3 triệu người.
- Dân số thành thị chiếm hơn 60% tổng dân số.
- Chênh lệch nông thôn trừ thành thị xấp xỉ 23,9 triệu người.
Câu 2. Lao động và thất nghiệp
Tư liệu: lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên năm 2023 đạt 52,4 triệu người. Tỉ lệ thất nghiệp toàn quốc là 2,28%; thành thị 2,75%; nông thôn 1,99%.
- Tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị cao hơn nông thôn.
- Chênh lệch giữa hai tỉ lệ là 0,76 điểm phần trăm.
- Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên chỉ có 2,28 triệu người.
- Tỉ lệ thất nghiệp toàn quốc được tính theo phần trăm, không phải số người tuyệt đối.
Câu 3. Phân bố dân số vùng
Tư liệu thống kê năm 2023: Đồng bằng sông Hồng có khoảng 23,73 triệu người; Tây Nguyên khoảng 6,16 triệu người. Đây là quy mô dân số, không phải mật độ dân số.
- Đồng bằng sông Hồng đông dân hơn Tây Nguyên.
- Chênh lệch quy mô dân số giữa hai vùng là khoảng 17,57 triệu người.
- Có thể kết luận Tây Nguyên có mật độ dân số thấp hơn chỉ từ hai con số quy mô này mà không cần biết diện tích.
- Tổng dân số của hai vùng này vào khoảng 29,89 triệu người.
Câu 4. Cơ cấu dân số và đô thị hóa
Tư liệu: năm 2023, nhóm 0–14 tuổi chiếm khoảng 23,9%; nhóm 15–59 tuổi 62,2%; nhóm từ 60 tuổi trở lên 13,9%. Tỉ lệ dân số thành thị tăng 0,6 điểm phần trăm so với năm 2022; đô thị hóa gắn với di cư nông thôn–thành thị và mở rộng địa giới đô thị.
- Nhóm 15–59 tuổi chiếm tỉ trọng lớn nhất trong ba nhóm nêu trên.
- Tỉ lệ người từ 60 tuổi trở lên thấp hơn tỉ lệ nhóm 0–14 tuổi.
- Đô thị hóa năm 2023 chỉ do di cư, không liên quan đến mở rộng địa giới đô thị.
- Mức tăng 0,6 điểm phần trăm không đồng nghĩa tăng 0,6 triệu người.
Phần III. Trả lời ngắn – 6 câu
Ghi kết quả theo yêu cầu, làm tròn đến hai chữ số thập phân nếu cần.
- Câu 1: Dựa vào số liệu 62,1 triệu dân nông thôn và 38,2 triệu dân thành thị năm 2023, tính chênh lệch dân số nông thôn so với thành thị (triệu người).
- Câu 2: Dân số thành thị chiếm 38,1% tổng dân số. Tỉ lệ dân số nông thôn là bao nhiêu phần trăm?
- Câu 3: Dùng lực lượng lao động 52,4 triệu người và tỉ lệ thất nghiệp 2,28%, ước tính số người thất nghiệp (triệu người), làm tròn hai chữ số thập phân.
- Câu 4: Dân số trung bình năm 2023 là 100,3 triệu, tăng 841,3 nghìn người so với năm trước. Ước tính dân số năm trước (triệu người), làm tròn đến hai chữ số thập phân.
- Câu 5: Theo số liệu năm 2023, dân số thành thị là 38,2 triệu người trên tổng dân số 100,3 triệu người. Tính tỉ lệ dân số thành thị (%), làm tròn hai chữ số thập phân.
- Câu 6: Hai vùng trong câu 5 có tổng dân số 29,89 triệu người. Dân số Đồng bằng sông Hồng chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm tổng của hai vùng? Làm tròn hai chữ số thập phân.
Đáp án và lời giải
Phần I
- Câu 1. D. Niên giám tóm tắt của Tổng cục Thống kê ước tính dân số trung bình năm 2023 là 100,3 triệu người.
- Câu 2. A. Dân số nông thôn 62,1 triệu người cao hơn dân số thành thị 38,2 triệu người.
- Câu 3. A. Tỉ lệ thành thị được công bố là 38,1%, còn nông thôn là 61,9%.
- Câu 4. B. Lấy 62,1 trừ 38,2 được 23,9 triệu người.
- Câu 5. A. Tỉ lệ dân số thành thị tăng 0,6 điểm phần trăm so với năm 2022; đây là chênh lệch tỉ lệ, không phải số người.
- Câu 6. A. Dân số nông thôn chiếm 61,9%, lớn hơn tỉ trọng thành thị 38,1%.
- Câu 7. C. Tỉ lệ thất nghiệp toàn quốc năm 2023 được công bố là 2,28%.
- Câu 8. B. Chênh lệch tỉ lệ là 2,75 trừ 1,99, bằng 0,76 điểm phần trăm.
- Câu 9. D. Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên năm 2023 đạt 52,4 triệu người.
- Câu 10. D. Niên giám tóm tắt 2023 của GSO ghi tuổi thọ trung bình cả nước năm 2023 là 74,5 tuổi.
- Câu 11. C. Trong các vùng được nêu, Đồng bằng sông Hồng đông dân nhất với khoảng 23,73 triệu người.
- Câu 12. A. Dân số Tây Nguyên khoảng 6,16 triệu người, thấp nhất trong số liệu vùng được trích ở đề.
- Câu 13. B. Tỉ trọng người cao tuổi tăng, nhóm trẻ giảm là biểu hiện của xu hướng già hóa dân số.
- Câu 14. C. Thống kê mô tả Việt Nam đồng thời có cơ cấu dân số vàng và đang trong quá trình già hóa.
- Câu 15. B. Thông cáo GSO nêu cả di cư từ nông thôn đến thành thị và mở rộng địa giới đô thị là các yếu tố liên quan.
- Câu 16. B. Mức cao hơn tương đối lấy tỉ lệ nông thôn làm gốc: (2,75−1,99)÷1,99×100≈38,19%, làm tròn 38,2%.
- Câu 17. D. Tăng dân số và hoạt động ở đô thị làm tăng yêu cầu quy hoạch nhà ở, giao thông và dịch vụ.
- Câu 18. C. Thay đổi ranh giới hay tiêu chí phân loại đô thị có thể ảnh hưởng so sánh chuỗi số liệu theo thời gian.
Phần II
- Câu 1: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Hai nhóm có tổng 100,3 triệu; nông thôn nhiều hơn 23,9 triệu và thành thị chỉ chiếm 38,1%.
- Câu 2: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Tỉ lệ thành thị cao hơn 0,76 điểm phần trăm; 52,4 triệu là quy mô lực lượng lao động, còn 2,28% là một tỉ lệ.
- Câu 3: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Chênh lệch là 17,57 triệu; tổng là 23,73+6,16=29,89 triệu. Không thể suy ra mật độ nếu thiếu diện tích.
- Câu 4: a) Đúng; b) Sai; c) Sai; d) Đúng. Nhóm 15–59 chiếm cao nhất; nhóm 60+ (13,9%) nhỏ hơn nhóm 0–14 (23,9%). Thay đổi địa giới cũng góp phần vào đô thị hóa.
Phần III
- Câu 1: 23,90 triệu người. Lấy 62,1 − 38,2 = 23,9.
- Câu 2: 61,9%. Lấy 100% − 38,1% = 61,9%.
- Câu 3: 52,4×0,0228=1,19472, xấp xỉ 1,19 triệu người. Đây là ước tính từ các số liệu đã làm tròn.
- Câu 4: 99,46 triệu người. 841,3 nghìn = 0,8413 triệu; 100,3 − 0,8413 = 99,4587, làm tròn 99,46. Do dân số 100,3 triệu được công bố đã làm tròn, đây là kết quả ước tính.
- Câu 5: 38,09%. Tính 38,2÷100,3×100≈38,0857%, làm tròn 38,09%.
- Câu 6: 79,39%. Tính 23,73÷(23,73+6,16)×100≈79,3911%, làm tròn 79,39%.
Nguồn số liệu và đối chiếu
- Tổng cục Thống kê: Niên giám tóm tắt 2023, dân số, cư trú, lao động và thất nghiệp.
- Tổng cục Thống kê: thông cáo dân số và lao động năm 2023.
- Tổng cục Thống kê: số liệu dân số theo vùng năm 2023.
- Tổng cục Thống kê: hệ thống dữ liệu và phương pháp luận dân số.
Ghi chú kiểm định: Tỉ lệ và kết quả tính toán đã được tính lại từ số liệu được trích dẫn. Cần giáo viên Địa lí rà soát lần cuối trước khi xuất bản.
