Ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí: Đề số 1 năm 2026 có đáp án chi tiết

Đề luyện tập tự biên soạn theo định dạng tham khảo; không phải đề thi chính thức. Các bảng ghi “số liệu giả định” chỉ phục vụ luyện kĩ năng tính toán, không phải thống kê thực tế.

Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Địa lí – Đề số 1

Thời gian làm bài: 50 phút. Tổng số lệnh hỏi: 40.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn – 18 câu

Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu chỉ chọn một phương án.

1. Câu 1. Một bản đồ tỉ lệ 1:2 000 000 được phóng to đúng 2 lần theo cả hai chiều. Tỉ lệ mới là: A. 1:4 000 000.   B. 1:2 000 000.   C. 1:500 000.   D. 1:1 000 000.
2. Câu 2. Vị trí địa lí của Việt Nam được mô tả phù hợp nhất là ở đâu? A. Phía tây bán đảo Ả Rập.   B. Rìa phía đông bán đảo Đông Dương, tiếp giáp Biển Đông.   C. Giữa lục địa Nam Mỹ.   D. Phía nam châu Phi.
3. Câu 3. Gió mùa Đông Bắc ảnh hưởng rõ đến miền Bắc Việt Nam vào mùa đông, thường gây hiện tượng nào? A. Nắng nóng quanh năm, không có mùa lạnh.   B. Mưa lớn đồng đều ở mọi tháng trên cả nước.   C. Thời tiết lạnh; đầu mùa thường khô, cuối mùa có thể lạnh ẩm.   D. Gió phơn khô nóng là đặc trưng duy nhất.
4. Câu 4. Bảng sau là số liệu giả định về lượng mưa tháng tại một trạm ven biển: tháng 3: 40 mm; tháng 6: 90 mm; tháng 9: 320 mm; tháng 12: 110 mm. Tháng nào có lượng mưa lớn nhất trong bốn tháng được nêu? A. Tháng 3.   B. Tháng 6.   C. Tháng 12.   D. Tháng 9.
5. Câu 5. Vì sao đất phù sa ở đồng bằng thường thuận lợi cho thâm canh lúa và rau màu nếu được quản lí nước phù hợp? A. Địa hình tương đối bằng phẳng, đất được bồi đắp vật liệu mịn và có khả năng canh tác cao.   B. Đất luôn khô hạn và không cần tưới.   C. Không chịu ảnh hưởng của lũ hoặc mặn ở bất cứ nơi nào.   D. Mọi vùng đồng bằng đều có cùng chế độ đất.
6. Câu 6. Trên sườn dốc bị mất lớp phủ thực vật, mưa lớn kéo dài làm tăng nguy cơ nào? A. Bồi tụ phù sa ngay trên đỉnh núi.   B. Rửa trôi đất mặt, xói mòn và có thể xảy ra sạt lở.   C. Hình thành đất mặn do bốc hơi nước biển.   D. Giảm hoàn toàn dòng chảy mặt.
7. Câu 7. Cộng đồng ven biển nhận cảnh báo bão mạnh. Biện pháp nào giảm rủi ro trực tiếp và phù hợp nhất? A. Chờ bão đổ bộ mới kiểm tra phương tiện.   B. Tăng xây dựng nhà tạm sát mép nước.   C. Theo dõi cảnh báo chính thức, sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm và neo đậu tàu thuyền đúng hướng dẫn.   D. Chuyển toàn bộ dân cư lên vùng núi không có kế hoạch.
8. Câu 8. Một huyện giả định có 240 000 người sống ở đô thị trên tổng dân số 600 000 người. Tỉ lệ dân số đô thị là: A. 25%.   B. 40%.   C. 60%.   D. 75%.
9. Câu 9. Quá trình đô thị hóa thường gắn với xu hướng nào? A. Tăng dân số và hoạt động kinh tế đô thị, đồng thời phát sinh nhu cầu quản lí hạ tầng và dịch vụ.   B. Mọi lao động chuyển ngay sang nông nghiệp.   C. Dân cư đô thị không cần nhà ở hoặc giao thông.   D. Xóa bỏ hoàn toàn chênh lệch giữa các địa phương.
10. Câu 10. Mật độ dân số được tính bằng cách nào? A. Diện tích chia cho số dân.   B. Số dân chia cho diện tích lãnh thổ.   C. Số người nhập cư trừ số người xuất cư.   D. Số dân thành thị chia cho số dân nông thôn.
11. Câu 11. Điều kiện nào thường thuận lợi cho sản xuất lúa nước quy mô lớn ở đồng bằng? A. Dốc lớn và đất mỏng.   B. Nhiệt độ dưới 0°C quanh năm.   C. Địa hình thấp, tương đối bằng, nguồn nước và lao động phù hợp.   D. Không có hệ thống sông ngòi.
12. Câu 12. Khi một vùng trồng cây lương thực thâm canh liên tục, giải pháp nào hỗ trợ duy trì độ phì đất? A. Đốt toàn bộ tàn dư cây trồng mỗi vụ.   B. Tăng phân bón vô hạn mà không kiểm tra đất.   C. Chỉ trồng độc canh và bỏ qua sâu bệnh.   D. Luân canh hợp lí, bổ sung hữu cơ và sử dụng phân bón theo nhu cầu đất.
13. Câu 13. Khi doanh nghiệp chọn địa điểm xây nhà máy chế biến, yếu tố nào thường cần cân nhắc cùng lúc? A. Nguồn nguyên liệu, lao động, giao thông, thị trường và tác động môi trường.   B. Chỉ khoảng cách đến một ngọn núi.   C. Chỉ màu sắc của cảnh quan.   D. Không cần tính đến nguồn điện hay nước.
14. Câu 14. Một cảng biển có thể hỗ trợ hoạt động kinh tế vùng bằng cách nào? A. Làm mọi chi phí vận tải bằng không.   B. Kết nối hàng hóa với mạng lưới vận tải và thị trường trong nước, quốc tế.   C. Bảo đảm mọi doanh nghiệp đều có lãi.   D. Thay thế hoàn toàn đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa.
15. Câu 15. Hướng phát triển du lịch bền vững ở vùng sinh thái nhạy cảm nên ưu tiên điều gì? A. Tăng khách không giới hạn, không theo dõi sức tải.   B. Lấp toàn bộ vùng đất ngập nước để xây cơ sở lưu trú.   C. Kiểm soát sức chứa, giảm chất thải và chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương.   D. Cấm người dân địa phương tham gia kinh tế.
16. Câu 16. Vì sao vận tải đa phương thức thường có lợi cho chuỗi hàng hóa đường dài? A. Luôn rẻ hơn trong mọi trường hợp.   B. Loại bỏ yêu cầu trung chuyển và kho bãi.   C. Chỉ dùng được cho hành khách.   D. Có thể phối hợp ưu thế của đường biển, đường sắt, đường bộ hoặc đường thủy theo loại hàng và cự li.
17. Câu 17. Khi so sánh mức sống giữa các vùng, cách làm nào hạn chế kết luận sai từ một chỉ tiêu đơn lẻ? A. Kết hợp thu nhập, y tế, giáo dục, tiếp cận hạ tầng và phân bố trong nội vùng.   B. Chỉ dùng diện tích tự nhiên.   C. Chỉ nhìn một đô thị lớn nhất.   D. Dùng dân số cả nước thay cho mọi vùng.
18. Câu 18. Một huyện có số người chuyển đến lớn hơn số người chuyển đi trong năm, các yếu tố khác không xét. Đại lượng nào tăng trực tiếp do chênh lệch này? A. Mật độ địa hình.   B. Dân số do di cư thuần dương.   C. Diện tích lãnh thổ.   D. Lượng mưa trung bình.

Phần II. Trắc nghiệm đúng/sai – 4 câu

Với mỗi câu, thí sinh xác định từng ý a), b), c), d) là đúng hay sai. Mọi số liệu trong các bảng dưới đây đều là số liệu giả định cho mục đích luyện tập.

Câu 1. Bản đồ và khoảng cách

Bản đồ X có tỉ lệ 1:1 000 000. Trên bản đồ, đoạn đường thẳng giữa hai điểm dài 4 cm. Tọa độ địa lí được biểu diễn bằng kinh độ và vĩ độ.

1. 4 cm trên bản đồ tương ứng 40 km ngoài thực địa theo tỉ lệ đã cho.
2. Tỉ lệ 1:1 000 000 nghĩa là 1 cm trên bản đồ bằng 1 km ngoài thực địa.
3. Kinh độ cho biết vị trí theo hướng đông–tây so với kinh tuyến gốc.
4. Khoảng cách đo trên bản đồ luôn bằng chính xác chiều dài đường đi thực tế có khúc quanh.

Câu 2. Đọc số liệu khí hậu

Một trạm giả định ghi lượng mưa tháng 3 là 40 mm, tháng 6 là 90 mm, tháng 9 là 320 mm, tháng 12 là 110 mm; nhiệt độ trung bình cao nhất 30°C và thấp nhất 18°C.

1. Trong bốn tháng được liệt kê, tháng 9 mưa nhiều nhất.
2. Biên độ nhiệt năm của trạm trong bảng bằng 12°C.
3. Bảng này đủ để kết luận lượng mưa cả năm chính xác là 560 mm.
4. Muốn xác định tổng lượng mưa năm phải có số liệu của đủ 12 tháng.

Câu 3. Dân số và đô thị hóa

Vùng A giả định có 1,8 triệu người trên 6 000 km². Năm sau, dân số tăng lên 1,86 triệu người; diện tích không đổi.

1. Mật độ ban đầu là 300 người/km².
2. Dân số tăng 60 000 người trong năm.
3. Mật độ năm sau là 310 người/km².
4. Chỉ từ mức tăng dân số này có thể kết luận toàn bộ tăng là do sinh tự nhiên.

Câu 4. Nông nghiệp và thương mại

Tỉnh B giả định có 20 000 ha lúa, sản lượng 110 000 tấn; xuất khẩu 480 tỉ đồng và nhập khẩu 400 tỉ đồng theo cùng cách tính danh nghĩa.

1. Năng suất lúa bình quân là 5,5 tấn/ha.
2. Tỉnh B nhập siêu 80 tỉ đồng.
3. Cán cân thương mại hàng hóa theo số liệu này thặng dư 80 tỉ đồng.
4. Năng suất bình quân tự nó chứng minh mọi hộ đều đạt đúng mức 5,5 tấn/ha.

Phần III. Trả lời ngắn – 6 câu

Ghi kết quả bằng số theo yêu cầu của từng câu. Dùng dấu phẩy thập phân khi cần.

1. Câu 1. Trên bản đồ tỉ lệ 1:500 000, khoảng cách đo được giữa hai điểm là 7,2 cm. Khoảng cách thực địa theo đường thẳng là bao nhiêu km?
2. Câu 2. Một vùng giả định có 1 800 000 người trên diện tích 6 000 km². Tính mật độ dân số, đơn vị người/km².
3. Câu 3. Dân số giả định tăng từ 2,40 triệu lên 2,52 triệu người sau một năm. Tính tỉ lệ tăng dân số trong năm theo phần trăm.
4. Câu 4. Giá trị xuất khẩu giả định là 480 tỉ đồng, nhập khẩu 400 tỉ đồng. Cán cân xuất nhập khẩu (xuất khẩu trừ nhập khẩu) là bao nhiêu tỉ đồng?
5. Câu 5. Sản lượng lúa giả định đạt 110 000 tấn trên diện tích 20 000 ha. Tính năng suất bình quân, đơn vị tấn/ha.
6. Câu 6. Nhiệt độ trung bình tháng cao nhất tại một trạm giả định là 30°C, thấp nhất là 18°C. Tính biên độ nhiệt năm, đơn vị °C.

Đáp án và lời giải

Phần I

1. Câu 1. D. Phóng to bản đồ 2 lần làm khoảng cách biểu diễn tăng gấp đôi trong khi khoảng cách thực không đổi; mẫu số tỉ lệ giảm một nửa, từ 2 000 000 xuống 1 000 000.
2. Câu 2. B. Việt Nam nằm ở phía đông bán đảo Đông Dương và có bờ biển hướng ra Biển Đông.
3. Câu 3. C. Gió mùa Đông Bắc gây mùa đông lạnh ở miền Bắc; đầu mùa thường lạnh khô, cuối mùa có thể lạnh ẩm.
4. Câu 4. D. Trong bốn số liệu giả định, 320 mm ở tháng 9 là giá trị lớn nhất.
5. Câu 5. A. Địa hình tương đối bằng và đất phù sa bồi đắp thuận lợi cho canh tác, dù vẫn cần quản lí lũ, mặn và nước theo từng nơi.
6. Câu 6. B. Mất lớp phủ trên sườn dốc khiến mưa làm tăng dòng chảy mặt, rửa trôi và nguy cơ sạt lở.
7. Câu 7. C. Theo dõi cảnh báo chính thức, sơ tán và neo đậu theo hướng dẫn giúp giảm phơi nhiễm trước bão.
8. Câu 8. B. Tỉ lệ dân số đô thị = 240 000 ÷ 600 000 × 100 = 40%.
9. Câu 9. A. Đô thị hóa gắn với gia tăng quy mô và hoạt động đô thị, đồng thời tạo yêu cầu về hạ tầng, nhà ở và dịch vụ.
10. Câu 10. B. Công thức là dân số chia cho diện tích lãnh thổ; đây cũng là định nghĩa dùng trong Niên giám thống kê.
11. Câu 11. C. Địa hình thấp bằng, nước và lao động phù hợp hỗ trợ lúa nước; không một yếu tố đơn lẻ nào bảo đảm năng suất.
12. Câu 12. D. Luân canh, bổ sung chất hữu cơ và bón phân theo nhu cầu giúp hạn chế suy giảm độ phì do thâm canh.
13. Câu 13. A. Vị trí cơ sở chế biến phụ thuộc tổng hợp nguồn nguyên liệu, lao động, hạ tầng, thị trường và điều kiện môi trường.
14. Câu 14. B. Cảng kết nối hàng hóa với các phương thức vận tải và mạng lưới thị trường; bản thân cảng không bảo đảm lợi nhuận.
15. Câu 15. C. Du lịch bền vững cần giới hạn áp lực lên hệ sinh thái, quản lí chất thải và tạo lợi ích cho cộng đồng sở tại.
16. Câu 16. D. Phối hợp các phương thức cho phép chọn tuyến phù hợp với cự li, khối lượng, thời gian và chi phí của hàng hóa.
17. Câu 17. A. Nhiều chỉ tiêu và phân bố nội vùng giúp tránh suy rộng từ một giá trị trung bình hoặc một đô thị lớn.
18. Câu 18. B. Người đến nhiều hơn người đi tạo di cư thuần dương, trực tiếp làm tăng dân số nếu các yếu tố khác không đổi.

Phần II

1. Câu 1: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Tỉ lệ đổi 1 cm thành 10 km; tọa độ gồm kinh độ, vĩ độ. Khoảng cách đường thẳng không phản ánh đầy đủ đường đi có khúc quanh.
2. Câu 2: a) Đúng; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. Tháng 9 có 320 mm; 30 − 18 = 12°C. Bốn tháng không đủ tính tổng mưa cả năm.
3. Câu 3: a) Đúng; b) Đúng; c) Đúng; d) Sai. 1,8 triệu ÷ 6 000 = 300; mức tăng là 60 000; 1,86 triệu ÷ 6 000 = 310. Không có dữ liệu để tách tăng tự nhiên khỏi di cư.
4. Câu 4: a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Sai. Năng suất 110 000 ÷ 20 000 = 5,5 tấn/ha; xuất trừ nhập bằng +80 tỉ đồng. Giá trị bình quân không nói rằng từng hộ đều bằng mức đó.

Phần III

1. Câu 1: 36. 1 cm trên bản đồ bằng 500 000 cm = 5 km; 7,2 × 5 = 36 km.
2. Câu 2: 300. 1 800 000 ÷ 6 000 = 300 người/km².
3. Câu 3: 5. Tỉ lệ tăng = (2,52 − 2,40) ÷ 2,40 × 100% = 5%.
4. Câu 4: 80. Cán cân = 480 − 400 = +80 tỉ đồng, tức thặng dư.
5. Câu 5: 5,5. Năng suất = 110 000 ÷ 20 000 = 5,5 tấn/ha.
6. Câu 6: 12. Biên độ nhiệt = 30 − 18 = 12°C.

Nguồn tham khảo

• Bộ Giáo dục và Đào tạo: cấu trúc, định dạng đề thi từ năm 2025
• Tổng cục Thống kê: Niên giám 2023, khái niệm và công thức mật độ dân số
• Tổng cục Thống kê: kết quả Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ 2024