Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 12
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
GHI CHÉP CUỘC TRÒ CHUYỆN — sau buổi thử giọng
Mai: “Tớ biết một khóa luyện thanh gần trường, học phí cũng…” (Mai dừng lại, nhận ra mình đang nói thay phần của Vy.)
Mai: “Cậu muốn tớ nghe thôi, hay muốn cùng nghĩ cách?”
Vy: “Nghe trước nhé.”
(Hai bạn ngồi ở bậc thềm sau nhà đa năng. Tiếng trống bên phòng tập khi đều khi hụt.)Vy: “Tớ tập mấy tuần rồi. Đến lượt thử giọng, tớ quên lời ở đoạn cuối. Bố bảo năm sau thử lại, nhưng tớ vẫn chưa biết mình sai ở đâu.”
Mai: (Không hỏi thêm; gật đầu nghe.) “Nếu cậu muốn, mai mình hỏi cô phụ trách xin nhận xét.”
Vy: “Để tớ nghĩ thêm.”Tin nhắn tối hôm đó: Vy báo đã đăng ký gặp cô. Mai định gửi một danh sách việc cần làm, rồi chỉ nhắn: “Tớ nghe đây.” Vy gọi lại: “Tớ muốn hỏi cô phụ trách phần nào trong bài thử giọng còn chưa rõ.” Mai ghi giờ hẹn ở mép cuốn vở.
- Câu 1 (0,5 điểm). Ban đầu Mai nghĩ Vy cần điều gì?
- Câu 2 (0,75 điểm). Nêu hai chi tiết cho thấy Mai đã điều chỉnh cách trò chuyện để lắng nghe Vy.
- Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của câu hỏi: “Cậu muốn tớ nghe thôi, hay muốn cùng nghĩ cách?”
- Câu 4 (1,75 điểm). Việc Vy chủ động gọi lại và nêu rõ điều muốn hỏi cho thấy cuộc trò chuyện có tác dụng gì?
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày cách hỏi để tránh áp đặt lời khuyên khi một người bạn chia sẻ chuyện không như ý.
- Câu 2 (4,0 điểm). Từ văn bản ở phần Đọc hiểu và trải nghiệm của bản thân, hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về cách kiên trì luyện tập để phát triển một kĩ năng biểu diễn nghệ thuật.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Mai ban đầu nghĩ Vy cần lời khuyên hoặc một phương án luyện thanh để thử lại.
- 0,75 điểm. Có thể nêu: Mai nhận ra mình đang nói thay Vy; đặt tờ thông báo xuống giữa hai người; hỏi Vy muốn được nghe hay muốn cùng tìm cách; sau đó không hỏi dồn và để Vy tự kể. Nêu đúng hai chi tiết là đạt tối đa.
- 1,0 điểm. Câu hỏi trao cho Vy quyền chọn hình thức hỗ trợ, giúp Mai tránh áp đặt lời khuyên và làm rõ nhu cầu của bạn. Nó cũng mở ra không gian để Vy tự nói điều khiến mình buồn.
- 1,75 điểm. Khi được lắng nghe mà không bị thúc ép, Vy có thời gian gọi tên điều mình chưa hiểu và tự xác định muốn xin nhận xét ở đâu. Cuộc trò chuyện không giải quyết thay vấn đề nhưng giúp Vy chủ động bước tiếp. Chấp nhận cách diễn đạt khác có căn cứ.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn khoảng 200 chữ đề xuất cách hỏi bình tĩnh, không phán xét để biết người bạn muốn được lắng nghe hay muốn cùng tìm giải pháp; cần tôn trọng câu trả lời, tránh ép kể thêm hoặc khuyên ngay khi chưa hiểu nhu cầu. Có thể liên hệ câu hỏi của Mai trong văn bản; có lí lẽ, ví dụ, bố cục đoạn và diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài khoảng 600 chữ có luận điểm và bố cục mạch lạc. Có thể làm rõ một kĩ năng biểu diễn cần thời gian luyện tập; nêu cách chia kĩ năng thành phần nhỏ, nhận diện điểm cần cải thiện, luyện đều và điều chỉnh dựa trên nhận xét đáng tin cậy; dùng dẫn chứng phù hợp; bàn về cân bằng giữa kiên trì, nghỉ ngơi và mục tiêu thực tế, tránh xem một lần chưa thành công là kết luận về năng lực. Chấm theo nội dung, lập luận, dẫn chứng, tổ chức, diễn đạt và sáng tạo.