Đề ôn thi học kì 1 Ngữ văn lớp 10 số 1 gồm phần đọc hiểu, kiến thức ngôn ngữ và viết; gợi ý đáp án được đặt sau toàn bộ đề.
ĐỀ ÔN THI HỌC KÌ 1 NGỮ VĂN LỚP 10 – ĐỀ SỐ 1
Thời gian làm bài gợi ý: 90 phút | Tổng điểm: 10 điểm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Kiến thức không chỉ nằm trong trang sách. Một chuyến đi, một cuộc trò chuyện với người lớn tuổi hay một lần tự sửa món đồ hỏng đều có thể trở thành bài học. Điều quyết định không phải trải nghiệm lớn hay nhỏ, mà là ta có đặt câu hỏi, suy ngẫm và kết nối điều vừa thấy với những gì đã biết hay không. Khi được phản tư, trải nghiệm trở thành một phần của quá trình học.
- Nêu luận điểm chính.
- Đoạn đưa ra những nguồn học tập nào ngoài sách?
- Điều gì quyết định giá trị của trải nghiệm?
- “Phản tư” trong ngữ cảnh này nên hiểu thế nào?
- Phân tích tác dụng của phép liệt kê ở câu thứ hai.
- Tìm một câu thể hiện quan hệ nguyên nhân–kết quả.
- Nêu một trải nghiệm thực tế từng giúp em học được điều mới.
- Viết 2 câu phản biện quan niệm “chỉ học trong sách mới là học”.
Phần II. Kiến thức Ngữ văn – 2,0 điểm
- Tìm phép liệt kê.
- Giải thích từ “phản tư”.
- Tìm một quan hệ điều kiện.
- Viết câu mở đoạn nghị luận.
- Viết câu kết đoạn khẳng định lại luận điểm.
Phần III. Viết – 4,0 điểm
Đề bài: Viết bài khoảng 400 chữ bàn về vai trò của trải nghiệm đối với việc học.
GỢI Ý ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
Phần I. Đọc hiểu
- Con người có thể học từ trải nghiệm nếu biết suy ngẫm và kết nối.
- Chuyến đi, trò chuyện với người lớn tuổi, tự sửa đồ.
- Việc đặt câu hỏi, suy ngẫm và kết nối với kiến thức đã có.
- Suy nghĩ lại có hệ thống về trải nghiệm để rút ra bài học.
- Làm luận điểm cụ thể và giàu sức thuyết phục.
- Khi trải nghiệm được phản tư, nó trở thành một phần của quá trình học.
- Học sinh nêu ví dụ thật.
- Học sinh tự viết.
Phần II. Kiến thức Ngữ văn
- Phép liệt kê: chuyến đi, cuộc trò chuyện, một lần tự sửa món đồ hỏng.
- “Phản tư” là suy nghĩ lại có hệ thống về trải nghiệm để rút ra điều đã học.
- Ví dụ: nếu chỉ trải nghiệm mà không suy ngẫm thì bài học có thể bị bỏ qua.
- Ví dụ mở đoạn: “Trải nghiệm là một nguồn học tập quan trọng bên cạnh sách vở.”
- Ví dụ kết đoạn: “Vì vậy, người học cần biết biến trải nghiệm thành hiểu biết bằng quan sát và suy ngẫm.”
Phần III. Viết
- Giải thích trải nghiệm và học từ trải nghiệm.
- Phân tích vai trò của quan sát, thực hành, phản tư.
- Nêu dẫn chứng.
- Chỉ ra trải nghiệm không tự động tạo tri thức nếu thiếu suy ngẫm.
- Nêu cách học chủ động.
Với lớp 6–12, học sinh nên tự viết theo dàn ý thay vì học thuộc bài mẫu. Có thể dùng dàn ý dưới đây để tự triển khai.
Nhận xét
Đề yêu cầu học sinh đọc kỹ văn bản, trả lời đúng trọng tâm và trình bày phần viết mạch lạc. Ở phần viết, nên lập ý trước khi làm và kiểm tra lỗi chính tả, diễn đạt sau khi hoàn thành.