Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 16
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
PHIẾU BÀN GIAO ĐỒ DÙNG CÂU LẠC BỘ — ngày mưa
Ghi nhận lúc tan học: Hòa đứng dưới mái hiên, có ô lớn. Một bạn lớp dưới loay hoay với cặp sách ướt. Hòa mời đi chung; bạn nói nhà ở hướng ngược lại rồi chạy về cổng phụ. Hòa nghĩ bạn ngại lời mời nên đi trước.
Bổ sung sau tiếng gọi ở cổng: Một túi vải mắc trên ghế đá chứa hộp màu nước mà câu lạc bộ cần dùng hôm sau. Bạn nhỏ quay lại tìm nhưng sợ lỡ xe buýt. Hòa nhặt túi, đề nghị gửi ở phòng trực để tránh mưa; bạn đồng ý.
Nơi nhận: Phòng trực, cạnh cửa. Người được báo: Cô trực nhắn cho người phụ trách câu lạc bộ. Lần kiểm tra hôm sau: Hộp màu nằm trên xe đẩy; bạn lớp dưới kiểm lại từng lọ trước khi mang vào phòng sinh hoạt. Hòa chào bạn rồi rời đi.
- Câu 1 (0,5 điểm). Vì sao Hòa nghĩ bạn lớp dưới ngại lời mời của mình?
- Câu 2 (0,75 điểm). Điều gì khiến bạn nhỏ gọi Hòa quay lại, và Hòa đã chọn cách xử lí ra sao?
- Câu 3 (1,0 điểm). Chi tiết Hòa chỉ giúp trong phạm vi có thể làm được góp phần thể hiện quan niệm nào về sự giúp đỡ?
- Câu 4 (1,75 điểm). Vì sao Hòa chọn để hộp màu ở phòng trực và nhờ cô báo câu lạc bộ, thay vì tự mang hộp đi nơi khác? Cách xử lí ấy cho thấy điều gì về phạm vi giúp đỡ?
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về một hành động tử tế nhỏ nhưng đúng lúc.
- Câu 2 (4,0 điểm). Viết bài nghị luận khoảng 600 chữ về cách giúp đỡ người khác mà vẫn tôn trọng lựa chọn và giới hạn của họ.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Bạn lắc đầu và nói nhà ở hướng ngược lại, nên Hòa suy đoán lời mời làm bạn ngại.
- 0,75 điểm. Túi đựng hộp màu nước của câu lạc bộ bị bỏ quên; Hòa quay lại lấy, đưa đến phòng trực khô ráo và nhờ báo cho câu lạc bộ.
- 1,0 điểm. Giúp đỡ có thể thiết thực và vừa sức, không cần giải quyết mọi khó khăn; Hòa bảo vệ đồ dùng và chuyển thông tin đến người liên quan, đồng thời không áp đặt việc đưa bạn về nhà.
- 1,75 điểm. Hòa không tự quyết định đem hộp màu đến một địa chỉ khác; cậu đưa vật dụng đến nơi khô ráo, hỏi bạn nhỏ và nhờ người phụ trách chuyển thông tin. Cách xử lí vừa bảo vệ tài sản chung, vừa giới hạn sự giúp đỡ ở việc bạn đồng ý và Hòa có thể làm an toàn. Chấp nhận cách hiểu khác có căn cứ.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn xác định được hành động tử tế và lí do nó đúng lúc; nêu tác động cụ thể, tránh khẳng định chung chung; bố cục và diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài làm phân tích sự cân bằng giữa thiện chí, nhu cầu thực tế, sự đồng thuận và giới hạn của người giúp; có thể nêu khi nào cần tìm người có chuyên môn hoặc người lớn hỗ trợ. Bài cần cân nhắc thiện chí, nhu cầu thực tế và sự đồng thuận; dẫn chứng nên cho thấy khi nào cần người có chuyên môn hỗ trợ.