Đề luyện tập tự biên soạn; ngữ liệu dưới đây được viết riêng cho đề này, không phải đề thi chính thức.
Đề ôn thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn – Đề số 10
Thời gian làm bài: 120 phút. Tổng điểm: 10 điểm.
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
BIÊN BẢN DUYỆT VỞ — buổi đọc thử
Góp ý: Bạn ngồi hàng cuối hỏi: “Loa lớn hơn được không? Từ đây tôi không nghe rõ lời thoại.” Tuấn xoay núm; tiếng rè át lời nhân vật người cha. Nhóm dừng đọc. Ghi nhận sân khấu: loa ở góc phòng, ghế gỗ kê lệch khỏi vệt sáng, dây nối chạy ngang lối đi.
Trao đổi: Minh: “Tăng nữa thì rõ tiếng rè thôi; chuyển loa khỏi góc tường.” Hạnh kiểm tra kịch bản, thấy phần mở đầu có ba lượt giải thích việc con tàu lỡ chuyến dù tiếng còi đã vang ở đoạn sau; cô gạch hai câu. Tuấn chuyển loa ra gần giữa phòng, cả nhóm cuộn dây sát chân tường rồi đọc lại.
Phản hồi sau lượt đọc: Một bạn hàng sau hỏi: “Người cha có quay lại ga không?” Kịch bản chỉ ghi con tàu đã đi và người cha đứng dưới mái hiên, chưa nói ông sẽ làm gì. Hạnh ghi câu hỏi bên lề, cạnh dấu gạch xóa; cô chưa viết câu trả lời thay cho khán giả.
Kết thúc buổi duyệt: Chuông báo giờ vang. Trên bàn còn tờ kịch bản gấp góc và chiếc bút chưa đậy nắp.
- Câu 1 (0,5 điểm). Trong lượt duyệt đầu, điều gì khiến nhóm phải dừng việc đọc?
- Câu 2 (0,75 điểm). Nêu hai điều nhóm thay đổi sau góp ý từ cuối phòng.
- Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của lời thoại ngắn kết hợp với các chi tiết sân khấu trong đoạn trích.
- Câu 4 (1,75 điểm). Câu hỏi của bạn ngồi hàng sau khiến Hạnh nhận ra điều gì về đoạn kết, và cách cô ghi câu hỏi ấy cho thấy gì về việc tiếp nhận phản hồi?
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về việc tiếp nhận phản hồi khi hoàn thiện một sản phẩm sáng tạo.
- Câu 2 (4,0 điểm). Từ văn bản ở phần Đọc hiểu và trải nghiệm của bản thân, hãy viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ bàn về trách nhiệm của người sáng tạo đối với khả năng tiếp nhận của công chúng.
Gợi ý đáp án và hướng dẫn chấm
Phần I. Đọc hiểu – 4,0 điểm
- 0,5 điểm. Loa đặt trong góc phòng phát tiếng rè, còn người ngồi hàng cuối không nghe rõ lời thoại.
- 0,75 điểm. Nhóm chuyển loa khỏi góc tường; Hạnh lược hai câu giải thích trùng với tiếng còi tàu; các bạn cuộn dây nối sát chân tường. Nêu đúng hai việc.
- 1,0 điểm. Đối thoại ngắn cho thấy các thành viên góp ý từ vị trí khác nhau; lời của Minh nhận ra tăng âm lượng không giải quyết tiếng rè. Chi tiết sân khấu, dây nối và tờ kịch bản gấp góc làm cảnh duyệt cụ thể, cho thấy cả âm thanh lẫn bố trí ảnh hưởng đến việc tiếp nhận.
- 1,75 điểm. Câu hỏi của khán giả khiến Hạnh nhận ra đoạn kết còn để ngỏ: văn bản chỉ nói con tàu đã đi và người cha đứng dưới mái hiên, chưa cho biết ông sẽ làm gì. Cô ghi câu hỏi thay vì trả lời thay người đọc, cho thấy sẵn sàng cân nhắc phản hồi nhưng chưa vội làm mất dụng ý mơ hồ của đoạn kết. Chấp nhận ý kiến khác nếu dựa vào chi tiết văn bản.
Phần II. Viết – 6,0 điểm
- Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn khoảng 200 chữ nêu quan điểm về phản hồi trong sáng tạo, lí giải khi nào phản hồi giúp người làm rõ sản phẩm và khi nào cần cân nhắc thay vì làm theo mọi ý kiến; có ví dụ phù hợp, tổ chức mạch lạc, diễn đạt rõ.
- Câu 2 (4,0 điểm). Bài viết cần phân tích cách người sáng tạo tiếp nhận phản hồi mà vẫn bảo vệ dụng ý có căn cứ, với luận điểm và bố cục rõ. Có thể bàn về trách nhiệm làm rõ ý tưởng, lựa chọn hình thức phù hợp với người tiếp nhận, lắng nghe phản ứng nhưng vẫn bảo vệ dụng ý có căn cứ; phân biệt điều chỉnh để giao tiếp tốt hơn với chiều theo mọi thị hiếu; nêu ví dụ và cân nhắc giới hạn. Chấm theo lập luận, dẫn chứng, tổ chức, diễn đạt và sáng tạo; chấp nhận hướng tiếp cận khác thuyết phục.