Đề ôn thi học sinh giỏi Toán lớp 4 số 2 là đề tự biên soạn để luyện tập nâng cao; không phải đề thi chính thức của một địa phương hay kỳ thi cụ thể.
ĐỀ ÔN THI HỌC SINH GIỎI TOÁN LỚP 4 – ĐỀ SỐ 2
Thời gian làm bài gợi ý: 90 phút | Tổng điểm tham khảo: 20 điểm
- Bài 1 (4 điểm). Trong tình huống Làng nghề thử nghiệm, Tìm số tự nhiên x biết khi chia 393 cho x được thương 39 và dư 3. Nếu dữ kiện thay đổi, hãy cho biết yếu tố nào trong cách giải phải được xem lại trước.
- Bài 2 (4 điểm). Trong tình huống Làng nghề thử nghiệm, Một dãy gồm 5 số lẻ liên tiếp có trung bình cộng bằng 34. Tìm số đầu và số cuối của dãy. Ngoài kết quả, hãy nêu một cách kiểm tra độc lập để phát hiện sai sót.
- Bài 3 (4 điểm). Trong tình huống Làng nghề thử nghiệm, Một hình chữ nhật có chu vi 56 cm. Chiều dài hơn chiều rộng 9 cm. Tính diện tích; trong đề số 2, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Hãy chỉ ra điều kiện hoặc dữ kiện nào quyết định cách giải.
- Bài 4 (4 điểm). Trong tình huống Làng nghề thử nghiệm, Tìm chữ số tận cùng của tổng 7^21 + 3^17; trong đề số 2, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Sau khi trả lời, hãy giải thích vì sao một phương án khác dễ dẫn tới kết luận sai.
- Bài 5 (4 điểm). Trong tình huống Làng nghề thử nghiệm, Có 9 bạn bắt tay nhau, mỗi cặp bắt tay đúng một lần. Có tất cả bao nhiêu cái bắt tay?; trong đề số 2, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả. Hãy nêu một bước đối chiếu giúp xác nhận kết quả là hợp lí.
LỜI GIẢI CHI TIẾT
- Bài 1. Ta có 393=x×39+3. Suy ra x=(393-3):39=10; vì 3<x nên thỏa mãn. Khi dữ kiện thay đổi, cần xem lại giả định và bước suy luận phụ thuộc trực tiếp vào dữ kiện đó.
- Bài 2. Với dãy cách đều, trung bình cộng bằng trung bình của số đầu và số cuối. Có 8=2×(5-1). Suy ra số đầu 30, số cuối 38. Phần kiểm tra nên đối chiếu lại điều kiện, dữ kiện và kết quả cuối thay vì chỉ nhìn đáp số.
- Bài 3. Nửa chu vi là 28 cm. Gọi rộng r thì dài r+9; 2r+9=28, nên r=9, dài=18. Diện tích=162 cm². Cần nêu rõ căn cứ quyết định cách làm, sau đó kiểm tra kết luận bằng phép tính ngược, nguồn khác hoặc trường hợp biên phù hợp.
- Bài 4. Chữ số tận cùng của 7^n có chu kỳ 7,9,3,1; của 3^n có chu kỳ 3,9,7,1. Với số mũ 21 và 17, hai chữ số tận cùng lần lượt là 7 và 3; tổng có chữ số tận cùng 0. Một lời giải tốt phải chỉ ra vì sao phương án được chọn phù hợp hơn phương án dễ nhầm.
- Bài 5. Mỗi cái bắt tay ứng với một cặp bạn. Số cặp là C(9,2)=9×8:2=36. Nên tự kiểm tra bằng một bước độc lập để bảo đảm không bỏ sót điều kiện hoặc đọc sai dữ kiện.
Nhận xét
Đề theo bối cảnh Làng nghề thử nghiệm đã bổ sung yêu cầu kiểm chứng hoặc đối chiếu ngay trong từng nhiệm vụ, tránh kiểu chỉ thay số mà giữ nguyên cách suy luận.