Đề ôn tập Sinh học – Đề số 16
Chủ điểm: Thận, nephron, hình thành nước tiểu và cân bằng nước – muối.
Phần I. Câu hỏi trắc nghiệm
- Đơn vị chức năng cấu tạo nên thận là
- phế nang
- neuron
- nephron
- nhung mao
- Quá trình lọc máu đầu tiên trong nephron diễn ra ở
- cầu thận và nang Bowman
- ống góp
- niệu quản
- bàng quang
- Ở điều kiện bình thường, protein huyết tương lớn phần lớn không đi vào dịch lọc cầu thận vì
- protein bị chuyển thành oxygen
- kích thước phân tử và hàng rào lọc hạn chế chúng
- cầu thận không có mạch máu
- protein chỉ được lọc ở ruột
- Tái hấp thu ở ống thận là quá trình chuyển chất
- từ máu vào nang Bowman lần đầu
- từ dịch lọc trở lại máu
- từ bàng quang ra ngoài
- từ khí quản vào phổi
- Bài tiết ở ống thận bổ sung một số chất từ
- dịch ống thận vào máu
- bàng quang vào cầu thận
- máu vào dịch ống thận
- ruột non vào phế nang
- Glucose có trong dịch lọc của người khỏe mạnh thường được
- bài tiết hết vào nước tiểu
- chuyển thành protein trong cầu thận
- giữ lại trong bàng quang
- tái hấp thu gần như hoàn toàn ở ống gần
- Khi cơ thể mất nước, hormone ADH thường làm tăng
- tái hấp thu nước ở ống góp
- lọc protein qua cầu thận
- đào thải nước tiểu loãng
- bài tiết glucose
- Khi ADH tăng, nước tiểu thường có xu hướng
- ít thể tích hơn và cô đặc hơn
- nhiều thể tích hơn và loãng hơn
- không chứa chất thải
- chỉ gồm glucose
- Urea được tạo ra chủ yếu từ quá trình chuyển hóa
- oxygen trong phổi
- amino acid và nhóm nitrogen ở gan
- glucose ở bàng quang
- hemoglobin ở ruột
- Động mạch đến đưa máu vào cầu thận được gọi là
- tiểu tĩnh mạch đi
- tiểu động mạch đến
- niệu quản
- ống góp
- Phần lớn nước và chất tan cần thiết được thu hồi khỏi dịch lọc tại
- ống lượn gần
- bàng quang
- niệu quản
- niệu đạo
- Thứ tự khái quát của ba quá trình hình thành nước tiểu là
- tái hấp thu, tiêu hóa, lọc
- bài tiết, hô hấp, lọc
- lọc, đông máu, đại tiện
- lọc cầu thận, tái hấp thu ống thận, bài tiết ống thận
- Khi độ thẩm thấu của máu tăng do thiếu nước, cơ thể có thể đáp ứng bằng cách
- tăng tiết ADH và tăng cảm giác khát
- ngừng hoạt động của nephron
- giảm ADH đến bằng không trong mọi trường hợp
- tăng bài tiết nước tiểu loãng
- Nếu một chất không được lọc qua cầu thận và cũng không được bài tiết vào ống, lượng chất đó xuất hiện trong nước tiểu sẽ
- tăng gấp đôi mỗi phút
- luôn bằng lượng trong máu
- rất thấp hoặc không có
- không phụ thuộc quá trình thận
- Tăng huyết áp trong mao mạch cầu thận trong giới hạn sinh lý có thể làm tăng
- sự hấp thụ thức ăn ở ruột
- lượng protein lọc qua màng theo tỉ lệ tuyệt đối
- nồng độ oxygen trong bàng quang
- áp lực lọc và dịch lọc tạo ra
- Thận góp phần duy trì cân bằng nội môi vì điều chỉnh
- mọi đáp ứng miễn dịch
- chỉ nhiệt độ da
- nước, ion và pH đồng thời đào thải chất thải
- chỉ sắc tố mắt
- Nếu ADH giảm mà các yếu tố khác giữ nguyên, lượng nước tiểu có xu hướng
- chứa nhiều hồng cầu hơn
- giảm và cô đặc hơn
- không đổi trong mọi trường hợp
- tăng và loãng hơn
- Nước tiểu từ thận được dẫn đến bàng quang qua
- ống lượn gần
- niệu quản
- niệu đạo
- động mạch chủ
Phần II. Câu hỏi đúng/sai
Một bệnh nhân vừa chạy đường dài và mất nước qua mồ hôi.
- Độ thẩm thấu dịch cơ thể có thể tăng.
- ADH có thể tăng để hỗ trợ thận tái hấp thu nước.
- Nước tiểu thường tăng thể tích và loãng hơn khi ADH tăng.
- Cảm giác khát có thể góp phần tăng lượng nước uống.
Xét ba quá trình ở nephron.
- Lọc cầu thận đưa nước và chất tan nhỏ vào nang Bowman.
- Tái hấp thu đưa chất từ dịch ống thận trở lại máu.
- Bài tiết ống thận đưa một số chất từ máu vào dịch ống.
- Tế bào hồng cầu bình thường được lọc tự do qua cầu thận.
Một mẫu dịch lọc chứa glucose và urea.
- Glucose được tái hấp thu gần như hoàn toàn ở người khỏe mạnh khi đường huyết bình thường.
- Urea là chất thải nitrogen được tạo trong chuyển hóa amino acid.
- Urea được tái hấp thu hoàn toàn để cơ thể dùng làm năng lượng.
- Ống góp có thể tham gia điều chỉnh lượng nước tiểu dưới ảnh hưởng của ADH.
Một đơn vị nephron tạo 120 mL dịch lọc mỗi phút theo số liệu giả định.
- Trong 5 phút, thể tích dịch lọc là 600 mL.
- Nếu phần trăm tái hấp thu tăng và lọc giữ nguyên, nước tiểu chắc chắn tăng thể tích.
- Điều hòa GFR giúp duy trì chức năng lọc trong giới hạn phù hợp.
- Niệu quản đưa nước tiểu từ thận tới bàng quang.
Phần III. Câu hỏi trả lời ngắn
- Thể tích dịch lọc là 100 mL/phút. Trong 3 phút tạo ra bao nhiêu mL dịch lọc?
- Một ngày có 144 L dịch lọc giả định; 99% được tái hấp thu. Còn lại bao nhiêu lít trước các điều chỉnh khác?
- Trong 0,5 L nước tiểu có 0,010 mol urea. Nồng độ urea là bao nhiêu mol/L?
- Lượng nước tiểu giảm từ 2,0 L xuống 1,2 L mỗi ngày. Mức giảm là bao nhiêu lít?
- Một mẫu dịch có 0,004 mol Na+ trong 0,2 L. Nồng độ Na+ là bao nhiêu mol/L?
- GFR là 90 mL/phút trong 10 phút. Tổng thể tích dịch lọc là bao nhiêu mL?
Đáp án và lời giải
Phần I
- Câu 1. C. Nephron là đơn vị cấu trúc và chức năng của thận, thực hiện lọc máu và hình thành nước tiểu.
- Câu 2. A. Áp lực máu ở mao mạch cầu thận đẩy nước và các chất tan nhỏ vào nang Bowman.
- Câu 3. B. Hàng rào lọc cầu thận hạn chế đại phân tử như protein; tế bào máu cũng thường không qua dịch lọc.
- Câu 4. B. Tái hấp thu đưa nước và các chất cần thiết từ lòng ống thận trở lại dịch kẽ và mao mạch quanh ống.
- Câu 5. C. Bài tiết ống thận đưa một số ion và chất thải từ máu/dịch kẽ vào lòng ống để đào thải.
- Câu 6. D. Ở mức đường huyết bình thường, phần lớn glucose lọc qua cầu thận được tái hấp thu ở ống lượn gần.
- Câu 7. A. ADH làm tăng tính thấm nước của các đoạn nephron đáp ứng, giúp tái hấp thu nước và giảm thể tích nước tiểu.
- Câu 8. A. Tăng tái hấp thu nước thường làm giảm thể tích nước tiểu và tăng độ cô đặc.
- Câu 9. B. Khử amin amino acid tạo nitrogen; gan chuyển phần nitrogen độc thành urea để thận đào thải.
- Câu 10. B. Tiểu động mạch đến đưa máu vào mạng mao mạch cầu thận; tiểu động mạch đi dẫn máu ra.
- Câu 11. A. Ống lượn gần tái hấp thu phần lớn nước, ion, glucose và các chất hữu ích được lọc.
- Câu 12. D. Dịch lọc được tạo ở cầu thận; sau đó ống thận tái hấp thu chất cần và bài tiết thêm một số chất vào lòng ống.
- Câu 13. A. Osmoreceptor vùng dưới đồi thúc đẩy tiết ADH và cảm giác khát; cơ chế này giúp giữ nước và phục hồi cân bằng.
- Câu 14. C. Chỉ chất được lọc hoặc được bài tiết vào lòng ống mới góp phần vào lượng thải; giả thiết nêu không có cả hai con đường.
- Câu 15. D. Lọc cầu thận phụ thuộc áp lực thủy tĩnh; điều hòa tại thận giữ GFR trong giới hạn phù hợp.
- Câu 16. C. Thận điều hòa thể tích dịch, điện giải và acid-base, đồng thời loại một số chất thải hòa tan.
- Câu 17. D. ADH thấp làm giảm tái hấp thu nước, thường tăng thể tích nước tiểu và làm nước tiểu loãng hơn.
- Câu 18. B. Niệu quản dẫn nước tiểu từ mỗi thận xuống bàng quang; niệu đạo dẫn ra ngoài cơ thể.
Phần II
- Đúng. Mất nước nhiều hơn chất tan làm dịch cơ thể cô đặc hơn.
- Đúng. ADH thúc đẩy giữ nước khi cơ thể cần bảo toàn nước.
- Sai. ADH tăng thường giảm thể tích và tăng độ cô đặc của nước tiểu.
- Đúng. Trung tâm điều hòa khát phản ứng với trạng thái thiếu nước.
- Đúng. Áp lực lọc đẩy dịch qua hàng rào cầu thận.
- Đúng. Đó là chiều vận chuyển của tái hấp thu.
- Đúng. Bài tiết bổ sung chất cần thải vào nước tiểu.
- Sai. Tế bào máu bị giữ lại bởi hàng rào lọc.
- Đúng. Ống gần thu hồi glucose đã lọc.
- Đúng. Gan chuyển nitrogen thành urea.
- Sai. Một phần urea được đào thải qua nước tiểu.
- Đúng. ADH điều chỉnh tính thấm nước ở đoạn đáp ứng.
- Đúng. 120 × 5 = 600 mL.
- Sai. Tái hấp thu nhiều hơn thường làm giảm lượng dịch còn lại để bài tiết.
- Đúng. Thận tự điều hòa và phối hợp tín hiệu cơ thể để ổn định GFR.
- Đúng. Niệu quản là đường dẫn nước tiểu giữa hai cơ quan.
Phần III
- Câu 1: 300. 100 × 3 = 300 mL.
- Câu 2: 1,44. 1% của 144 L = 1,44 L.
- Câu 3: 0,020. C = n/V = 0,010/0,5 = 0,020 mol/L.
- Câu 4: 0,8. 2,0 − 1,2 = 0,8 L.
- Câu 5: 0,020. C = 0,004/0,2 = 0,020 mol/L.
- Câu 6: 900. 90 × 10 = 900 mL.