Núi, đồng bằng và cao nguyên là ba dạng địa hình dễ nhận biết khi tìm hiểu lãnh thổ Việt Nam
Địa hình Việt Nam chủ yếu là đồi núi nhưng phần lớn là đồi núi thấp. Xen giữa các dãy núi là cao nguyên, thung lũng và các đồng bằng, tạo nên cảnh quan rất đa dạng.
Đồi núi
Các vùng núi tập trung nhiều ở miền Bắc và dọc dãy Trường Sơn. Hoàng Liên Sơn có những đỉnh cao nhất nước, trong đó Fansipan cao hơn 3.140 m. Địa hình núi ảnh hưởng đến khí hậu, dòng chảy, giao thông và cách bố trí dân cư.
Đồng bằng
Hai đồng bằng lớn nhất là đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long. Đồng bằng sông Hồng gắn với hệ thống sông Hồng – sông Thái Bình và có hệ thống đê lâu đời. Đồng bằng sông Cửu Long thấp và bằng phẳng, có mạng lưới sông ngòi, kênh rạch dày đặc, thuận lợi cho sản xuất lúa, cây ăn quả và thủy sản nhưng cũng chịu tác động của lũ, sụt lún và xâm nhập mặn.
Cao nguyên
Cao nguyên là bề mặt tương đối bằng phẳng ở độ cao lớn hơn vùng xung quanh. Ở Tây Nguyên có các cao nguyên như Kon Tum, Pleiku, Đắk Lắk, Mơ Nông, Lâm Viên và Di Linh; nhiều nơi có đất bazan thuận lợi cho cây công nghiệp lâu năm. Ngoài ra còn có cao nguyên Mộc Châu ở vùng núi phía Bắc và cao nguyên đá Đồng Văn – một cao nguyên karst đá vôi, không phải cao nguyên bazan.
Vì sao cần phân biệt tên địa hình và tên tỉnh?
Tên một tỉnh không đồng nghĩa với tên một cao nguyên. Vì vậy không nên gọi ‘Gia Lai, Lâm Đồng’ là các cao nguyên. Khi làm bài Địa lý, nên dùng đúng tên dạng địa hình như Pleiku, Lâm Viên hoặc Di Linh và chỉ dùng tên tỉnh để xác định vị trí.