Đề ôn thi học sinh giỏi Lịch sử lớp 11 số 1 là đề tự biên soạn để luyện tập nâng cao; không phải đề thi chính thức của một địa phương hay kỳ thi cụ thể.
ĐỀ ÔN THI HỌC SINH GIỎI LỊCH SỬ LỚP 11 – ĐỀ SỐ 1
Thời gian làm bài gợi ý: 150 phút | Tổng điểm tham khảo: 20 điểm
- Bài 1 (4 điểm). Trình bày hai nguyên nhân và hai hệ quả quan trọng của chủ đề “cách mạng tư sản và công nghiệp hóa”; phân biệt nguyên nhân trực tiếp với nguyên nhân sâu xa nếu có.
- Bài 2 (4 điểm). Lập một bảng so sánh hai lực lượng hoặc hai giai đoạn tiêu biểu liên quan đến “cách mạng tư sản và công nghiệp hóa” theo mục tiêu, phương pháp và kết quả.
- Bài 3 (4 điểm). Giải thích vì sao cùng một sự kiện lịch sử có thể được đánh giá khác nhau khi nguồn tư liệu, câu hỏi nghiên cứu hoặc bối cảnh thay đổi; trong đề số 1, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Lịch sử lớp 11, đề số 1: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. - Bài 4 (4 điểm). Cho nhận định: “Muốn hiểu cách mạng tư sản và công nghiệp hóa, chỉ cần ghi nhớ niên đại.” Hãy phản biện nhận định bằng lập luận lịch sử.
- Bài 5 (4 điểm). Đề xuất ba loại nguồn sử liệu nên dùng để kiểm chứng một nhận định lịch sử và nêu giới hạn của từng loại; trong đề số 1, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Lịch sử lớp 11, đề số 1: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận.
HƯỚNG DẪN ĐÁP ÁN CHI TIẾT
- Bài 1. Cần nêu đúng quan hệ nhân quả của cách mạng tư sản và công nghiệp hóa; điểm cao dành cho bài phân biệt yếu tố dài hạn với tác nhân kích hoạt và liên hệ hệ quả chính trị, kinh tế hoặc xã hội.
- Bài 2. Bảng phải có tiêu chí nhất quán. Không chấm điểm cao cho việc liệt kê hai bên riêng rẽ mà thiếu đối chiếu trực tiếp.
- Bài 3. Lịch sử được tái dựng từ nguồn có giới hạn; câu hỏi nghiên cứu khác nhau làm nổi bật khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên mọi diễn giải vẫn phải tôn trọng bằng chứng và kiểm chứng chéo.
- Bài 4. Niên đại là khung thời gian cần thiết nhưng không đủ. Hiểu lịch sử còn cần nguyên nhân, bối cảnh, chủ thể, quá trình, hệ quả và mối liên hệ giữa các sự kiện.
- Bài 5. Có thể dùng văn bản hành chính, hồi ký/thư từ, báo chí, hình ảnh-hiện vật, số liệu hoặc nghiên cứu học thuật. Mỗi loại có thiên lệch riêng nên cần so sánh nguồn độc lập.
Nhận xét
Đề hướng tới tư duy lịch sử: nguyên nhân–hệ quả, so sánh, đánh giá nguồn và phản biện nhận định; tránh học thuộc danh sách sự kiện rời rạc.