Đề ôn thi học sinh giỏi Hóa học lớp 11 số 5 là đề tự biên soạn để luyện tập nâng cao; không phải đề thi chính thức của một địa phương hay kỳ thi cụ thể.
ĐỀ ÔN THI HỌC SINH GIỎI HÓA HỌC LỚP 11 – ĐỀ SỐ 5
Thời gian làm bài gợi ý: 120 phút | Tổng điểm tham khảo: 20 điểm
- Bài 1 (4 điểm). Trong tình huống Bãi cát so sánh, Một mẫu kim loại có khối lượng 19.6 g, giả sử là Fe, phản ứng vừa đủ với dung dịch HCl. Tính số mol kim loại và thể tích H2 ở điều kiện mol khí 24,79 L/mol; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Hóa học lớp 11, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Sau khi trả lời, hãy giải thích vì sao một phương án khác dễ dẫn tới kết luận sai. - Bài 2 (4 điểm). Trong tình huống Bãi cát so sánh, Dung dịch có pH=4. Tính [H+] và giải thích môi trường; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Hóa học lớp 11, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Hãy nêu một bước đối chiếu giúp xác nhận kết quả là hợp lí. - Bài 3 (4 điểm). Trong tình huống Bãi cát so sánh, Phân biệt liên kết ion và liên kết cộng hóa trị bằng bản chất hình thành; nêu một ví dụ cho mỗi loại; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Hóa học lớp 11, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Nếu dữ kiện thay đổi, hãy cho biết yếu tố nào trong cách giải phải được xem lại trước. - Bài 4 (4 điểm). Trong tình huống Bãi cát so sánh, Xác định chất oxi hóa và chất khử trong phản ứng Zn + CuSO4 → ZnSO4 + Cu; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Hóa học lớp 11, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Ngoài kết quả, hãy nêu một cách kiểm tra độc lập để phát hiện sai sót. - Bài 5 (4 điểm). Trong tình huống Bãi cát so sánh, Đề xuất cách tách hỗn hợp gồm cát và muối ăn, nêu nguyên tắc của từng bước; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Hóa học lớp 11, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Hãy chỉ ra điều kiện hoặc dữ kiện nào quyết định cách giải.
LỜI GIẢI CHI TIẾT
- Bài 1. n kim loại=19.6/56=0.35 mol. Theo phương trình phản ứng, số mol H2 phù hợp là 0.35 mol; V=0.35×24,79≈8.676 L. Một lời giải tốt phải chỉ ra vì sao phương án được chọn phù hợp hơn phương án dễ nhầm.
- Bài 2. [H+]=10^(-pH)=10^-4 mol/L. Vì pH<7 nên dung dịch có môi trường axit. Nên tự kiểm tra bằng một bước độc lập để bảo đảm không bỏ sót điều kiện hoặc đọc sai dữ kiện.
- Bài 3. Liên kết ion hình thành chủ yếu do lực hút tĩnh điện giữa ion trái dấu sau khi có sự chuyển electron; ví dụ NaCl. Liên kết cộng hóa trị hình thành do các nguyên tử dùng chung electron; ví dụ H2 hoặc H2O. Khi dữ kiện thay đổi, cần xem lại giả định và bước suy luận phụ thuộc trực tiếp vào dữ kiện đó.
- Bài 4. Zn từ 0 lên +2 nên bị oxi hóa và là chất khử. Cu2+ từ +2 xuống 0 nên bị khử và là chất oxi hóa. Phần kiểm tra nên đối chiếu lại điều kiện, dữ kiện và kết quả cuối thay vì chỉ nhìn đáp số.
- Bài 5. Thêm nước để hòa tan muối nhưng không hòa tan cát; lọc giữ cát; cô dung dịch lọc để nước bay hơi và thu muối kết tinh. Mỗi bước dựa trên khác biệt về độ tan hoặc trạng thái. Cần nêu rõ căn cứ quyết định cách làm, sau đó kiểm tra kết luận bằng phép tính ngược, nguồn khác hoặc trường hợp biên phù hợp.
Nhận xét
Đề theo bối cảnh Bãi cát so sánh đã bổ sung yêu cầu kiểm chứng hoặc đối chiếu ngay trong từng nhiệm vụ, tránh kiểu chỉ thay số mà giữ nguyên cách suy luận.