Đề ôn thi học sinh giỏi Vật lí lớp 9 số 5 là đề tự biên soạn để luyện tập nâng cao; không phải đề thi chính thức của một địa phương hay kỳ thi cụ thể.
ĐỀ ÔN THI HỌC SINH GIỎI VẬT LÍ LỚP 9 – ĐỀ SỐ 5
Thời gian làm bài gợi ý: 120 phút | Tổng điểm tham khảo: 20 điểm
- Bài 1 (4 điểm). Trong tình huống Ngõ nhỏ lập kế hoạch, Một vật tăng tốc đều từ 16 m/s lên 27 m/s trong 9 s. Tính gia tốc và quãng đường đi được. Sau khi trả lời, hãy giải thích vì sao một phương án khác dễ dẫn tới kết luận sai.
- Bài 2 (4 điểm). Trong tình huống Ngõ nhỏ lập kế hoạch, Một vật thể tích 0.0055 m³ chìm hoàn toàn trong chất lỏng có khối lượng riêng 1050 kg/m³. Lấy g=10 m/s². Tính lực đẩy Ác-si-mét; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Vật lí lớp 9, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Hãy nêu một bước đối chiếu giúp xác nhận kết quả là hợp lí. - Bài 3 (4 điểm). Trong tình huống Ngõ nhỏ lập kế hoạch, Hai điện trở 9 Ω và 11 Ω mắc nối tiếp vào nguồn 22 V. Tính cường độ dòng điện và công suất toàn mạch; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Vật lí lớp 9, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Nếu dữ kiện thay đổi, hãy cho biết yếu tố nào trong cách giải phải được xem lại trước. - Bài 4 (4 điểm). Trong tình huống Ngõ nhỏ lập kế hoạch, Giải thích vì sao cùng một âm nguồn, người đứng xa thường nghe nhỏ hơn dù tần số không đổi; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Vật lí lớp 9, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Ngoài kết quả, hãy nêu một cách kiểm tra độc lập để phát hiện sai sót. - Bài 5 (4 điểm). Trong tình huống Ngõ nhỏ lập kế hoạch, Đề xuất một cách đo tốc độ trung bình của xe đồ chơi trên quãng đường ngắn và nêu ít nhất hai nguồn sai số; trong đề số 5, hãy trình bày ít nhất một bước kiểm tra kết quả.
Yêu cầu bổ sung cho Vật lí lớp 9, đề số 5: nêu thêm một bước kiểm tra, ví dụ hoặc căn cứ phù hợp trước khi kết luận. Hãy chỉ ra điều kiện hoặc dữ kiện nào quyết định cách giải.
LỜI GIẢI CHI TIẾT
- Bài 1. a=(27-16)/9=1.22222 m/s². Với chuyển động biến đổi đều, s=(v1+v2)t/2=193.5 m. Một lời giải tốt phải chỉ ra vì sao phương án được chọn phù hợp hơn phương án dễ nhầm.
- Bài 2. F_A=ρgV=1050×10×0.0055=57.75 N. Nên tự kiểm tra bằng một bước độc lập để bảo đảm không bỏ sót điều kiện hoặc đọc sai dữ kiện.
- Bài 3. R_tđ=20 Ω; I=U/R=22/20=1.1 A; P=UI≈24.2 W. Khi dữ kiện thay đổi, cần xem lại giả định và bước suy luận phụ thuộc trực tiếp vào dữ kiện đó.
- Bài 4. Tần số do nguồn quyết định nên độ cao không đổi. Khi truyền xa, năng lượng âm phân bố trên diện tích lớn hơn và một phần bị hấp thụ/tán xạ, nên cường độ âm tới tai giảm. Phần kiểm tra nên đối chiếu lại điều kiện, dữ kiện và kết quả cuối thay vì chỉ nhìn đáp số.
- Bài 5. Đo quãng đường bằng thước, đo thời gian bằng đồng hồ/video, lặp nhiều lần rồi lấy trung bình. Sai số có thể do thời điểm bấm, độ chia thước, đường không phẳng hoặc xe không chạy cùng điều kiện. Cần nêu rõ căn cứ quyết định cách làm, sau đó kiểm tra kết luận bằng phép tính ngược, nguồn khác hoặc trường hợp biên phù hợp.
Nhận xét
Đề theo bối cảnh Ngõ nhỏ lập kế hoạch đã bổ sung yêu cầu kiểm chứng hoặc đối chiếu ngay trong từng nhiệm vụ, tránh kiểu chỉ thay số mà giữ nguyên cách suy luận.